Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

स्कंद उवाच । अतः परं शृणु मुने केशवादित्यमुत्तमम् । यथा तु केशवं प्राप्य सविता ज्ञानमाप्तवान्

skaṃda uvāca | ataḥ paraṃ śṛṇu mune keśavādityamuttamam | yathā tu keśavaṃ prāpya savitā jñānamāptavān

ស្កន្ទៈមានព្រះវាចា៖ ឱ មុនី, ឥឡូវសូមស្តាប់អំពី ព្រះកេសវាទិត្យដ៏ឧត្តម; ថា ព្រះសវិត្រឹ បានទទួលប្រាជ្ញាពិតយ៉ាងដូចម្តេច បន្ទាប់ពីបានទៅដល់ព្រះកេសវៈ។

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अतःthereafter/therefore
अतः:
Sambandha (Discourse link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/अनन्तरार्थ (therefore/thereafter)
परम्further/next
परम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् अव्यय (adverbial accusative) ‘further/next’
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
केशवादित्यम्Keśavāditya (a form/shrine of the Sun)
केशवादित्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव-आदित्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—केशवस्य आदित्यः (Keśava’s Sun/Keśavāditya)
उत्तमम्excellent/supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘केशवादित्यम्’ इति विशेषणम्
यथाhow/as
यथा:
Sambandha (Clause linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/how)
तुindeed/but
तु:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध/अन्वय (particle ‘indeed/but’)
केशवम्Keśava (Viṣṇu)
केशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र√आप् (धातु; ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
Formल्यबन्त/क्त्वान्त-अव्यय (gerund) ‘having reached/obtained’
सविताSavitṛ (the Sun)
सविता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
आप्तवान्obtained
आप्तवान्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु; क्तवतु-प्रत्यय)
Formक्तवतु-कृदन्त (past active participle) पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः—‘obtained’

Skanda

Tirtha: Keśavāditya (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Muni (sage)

Scene: Skanda narrates to a sage, introducing the greatness of Keśavāditya; the scene alternates between a teaching assembly and a visionary glimpse of Keśava’s shrine suffused with solar radiance.

S
Skanda
K
Keśavāditya
K
Keśava
S
Savitṛ

FAQs

Even the cosmic Sun is shown seeking higher wisdom through devotion—knowledge is gained by approaching the Supreme (Keśava).

Kāśī’s Keśavāditya tradition is introduced as a new sacred focus.

No specific rite is prescribed; the verse announces a māhātmya narrative about attaining jñāna.