Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 70

Devanagari script

देवस्वभोक्तुः क्रोडास्य ब्राह्मणस्वस्यभोजिनः । विदार्योदरमस्याशु विट्कीटैः परिपूरय

Transliteration

devasvabhoktuḥ kroḍāsya brāhmaṇasvasyabhojinaḥ | vidāryodaramasyāśu viṭkīṭaiḥ paripūraya

Translation

ចំពោះអ្នកបរិភោគទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ទេវតា និងអ្នកប្រើប្រាស់ទ្រព្យរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍ សូមធ្វើឱ្យវាមានមុខដូចជាជ្រូកព្រៃ; បំបែកពោះវាឱ្យឆាប់ ហើយបំពេញដោយដង្កូវកើតពីអសុចិ។

Word by Word

• देवस्वभोक्तुः: of the consumer of temple property
• देवस्वभोक्तुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + स्व (प्रातिपदिक) + भोक्तृ (प्रातिपदिक; कृदन्त-निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: देवस्य स्वं (देवस्व) भुङ्क्ते इति (one who consumes temple property)

• क्रोडास्य: of the boar-snouted one
• क्रोडास्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: क्रोड (प्रातिपदिक) + आस्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः: क्रोडम् आस्यं यस्य (one whose mouth is like a boar’s snout)

• ब्राह्मणस्वस्यभोजिनः: of the eater of a Brahmin’s property
• ब्राह्मणस्वस्यभोजिनः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + स्व (प्रातिपदिक) + भोजिन् (प्रातिपदिक; कृदन्त-निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: ब्राह्मणस्य स्वं भुङ्क्ते इति (one who eats a Brahmin’s property)

• विदार्य: having ripped open
• विदार्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वि + दॄ/दर् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund): ‘having torn open’

• उदरम्: the belly
• उदरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• अस्य: of him
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• आशु: quickly
• आशु: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: काल/रीत्यर्थक अव्यय (adverb): शीघ्रम् (quickly)

• विट्कीटैः: with filth-worms/maggots
• विट्कीटैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विट् (प्रातिपदिक) + कीट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः: विट्सु कीटाः/विट्-कीटाः (worms bred in excrement)

• परिपूरय: fill completely
• परिपूरय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + पूर् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The offender is made boar-faced; his belly is split and filled with filth-bred worms—an image of revulsion matching the impurity of consuming sacred and brāhmaṇa wealth.

Characters & Entities

• Deva (temple deity)
• Brāhmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred trusts—temple resources and Brahmin support—must not be exploited; misuse is treated as a heavy transgression.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within the Kāśī-māhātmya setting of the Kāśīkhaṇḍa, reinforcing the sanctity of religious life in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it implies the dharmic duty to protect devasva and to honor Brahmins through rightful support rather than theft.