Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77
Devanagari script
दूरादालोकयांचक्रे निषादान्मत्स्यजीविनः । पक्षौ विधूय पक्षींद्रो रजसापूर्य रोदसी
Transliteration
dūrādālokayāṃcakre niṣādānmatsyajīvinaḥ | pakṣau vidhūya pakṣīṃdro rajasāpūrya rodasī
Translation
ពីចម្ងាយ គាត់បានឃើញពួកនិសាទ ដែលរកជីវិតដោយនេសាទត្រី។ ពេលព្រះរាជានៃបក្សីក្រវីស្លាប ធូលីបានពេញលើមហានភា និងលំហពិភពទាំងពីរ។
Word by Word
दूरात्from afar
दूरात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-अर्थे अव्यय (ablatival adverb)
आलोकयाम्-चक्रेlooked at, observed
आलोकयाम्-चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-लोकय् (धातु, caus./denom.) + कृ (धातु)
Formपरिप्रास-रचना (periphrastic perfect): ‘आलोकयाम्’ (नामधातु-भाव) + ‘चक्रे’ (लिट्, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्)
निषादान्Niṣādas (fisher-folk)
निषादान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिषाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
मत्स्य-जीविनःfish-livers; fishermen
मत्स्य-जीविनः:
Apposition (Same referent/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक) + जीविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (मत्स्येन जीविनः)
पक्षौ(his) two wings
पक्षौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
विधूयhaving shaken
विधूय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
पक्षी-इन्द्रःking of birds (Garuḍa)
पक्षी-इन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्षिन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (पक्षिणाम् इन्द्रः)
रजसाwith dust
रजसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
आपूर्यhaving filled
आपूर्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-पूॄ/पूर् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
रोदसीthe two worlds: heaven and earth
रोदसी:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिव्यौ)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन (द्यावापृथिव्यौ)
Speaker
Narrator
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (frame)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Śaunaka and sages (frame)
Visual Art Cues
Scene: Garuḍa, high in the sky, spots Niṣāda fishers from afar; he shakes his wings, raising a vast cloud of dust that fills the horizons.
Characters & Entities
G
GaruḍaN
Niṣādas (fishers)FAQs
It sets the scene for dharma in action—power is mobilized to rectify a wrong, especially connected with protecting the righteous.
The verse is within the Kāśī-khaṇḍa framework; it narrates events rather than naming a particular Kāśī tirtha.
None.