Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

जातमात्रः शिशुस्तावद्यावदष्टौ समाः स्मृताः । भक्ष्याभक्ष्येषु नो दु्ष्येद्यावन्नैवोपनीयते

jātamātraḥ śiśustāvadyāvadaṣṭau samāḥ smṛtāḥ | bhakṣyābhakṣyeṣu no du्ṣyedyāvannaivopanīyate

គេបាននិយាយថា កុមារត្រូវបានចាត់ទុកថា ‘ទើបកើត’ រហូតដល់អាយុប្រាំបីឆ្នាំ; ដរាបណាមិនទាន់ធ្វើពិធីឧបនយនៈ នោះមិនត្រូវចោទប្រកាន់អំពីអាហារដែលគួរញ៉ាំ និងមិនគួរញ៉ាំទេ។

जातमात्रःnewly born
जातमात्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजात + मात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारय (जात एव मात्रः)
शिशुःa child
शिशुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
तावत्so long
तावत्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/प्रातिपदिक-प्रयोग)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक-अव्यय (so long/that much)
यावत्as long as
यावत्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअवधि-संबन्धक-अव्यय (as long as)
अष्टौeight
अष्टौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषणम्
समाःyears
समाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare regarded (as)
स्मृताः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि/भावे—‘are considered’
भक्ष्याभक्ष्येषुin (matters of) edible and inedible
भक्ष्याभक्ष्येषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभक्ष्य + अभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन; समासः द्वन्द्व (भक्ष्यं च अभक्ष्यं च)
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
दुष्येत्should be at fault / be tainted
दुष्येत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदुष् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यावत्until
यावत्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअवधि-वाचक-अव्यय (until)
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
उपनीयतेis initiated (with upanayana)
उपनीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + नी (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A small child in Kāśī near a guru’s abode, holding a simple toy or fruit; elders discuss upanayana and dietary discipline. A sacred thread ceremony is hinted by a yajñopavīta and a small altar in the background.

Ś
Śiśu (child)
U
Upanayana
B
Bhakṣya/Abhakṣya

FAQs

Moral responsibility is gradual; before initiation and maturity, a child is treated with leniency in rule-based matters such as dietary prohibitions.

The instruction is part of Kāśīkhaṇḍa’s dharma discourse in the sacred setting of Kāśī.

Upanayana (initiation) is referenced as the threshold after which stricter dharmic accountability applies.