Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 62

प्रयत्नेन मया सृष्टा सा सृष्टिस्त्वदनुज्ञया । अवृष्ट्या षष्टिहायिन्या तत्र नष्टाऽप्रजा भुवि

prayatnena mayā sṛṣṭā sā sṛṣṭistvadanujñayā | avṛṣṭyā ṣaṣṭihāyinyā tatra naṣṭā'prajā bhuvi

«ដោយការខិតខំ ខ្ញុំបានបង្កើតសೃષ્ટិ នោះ ហើយវាបានសម្រេចដោយព្រះអនុញ្ញាតរបស់ព្រះអង្គ។ ប៉ុន្តែដោយគ្មានភ្លៀងអស់រយៈពេលហុកសិបឆ្នាំ សត្វលោកលើផែនដីបានវិនាស ហើយលោកក្លាយជាគ្មានប្រជា»។

प्रयत्नेनby effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सृष्टाcreated
सृष्टा:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (Past passive participle); स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (सृष्टिः इत्यस्य विशेषणम्)
साthat
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सृष्टिःcreation
सृष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
त्वत्-अनुज्ञयाby your permission
त्वत्-अनुज्ञया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (by your permission)
अवृष्ट्याby lack of rain; drought
अवृष्ट्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअवृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
षष्टि-हायिन्याlasting sixty years
षष्टि-हायिन्या:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्टि (प्रातिपदिक) + हायिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (lasting sixty years)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (locative adverb: there)
नष्टाdestroyed; perished
नष्टा:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (Past passive participle); स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (प्रजा इत्यस्य विशेषणम्)
प्रजाsubjects; people; progeny
प्रजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

Brahmā

Scene: Brahmā describes a parched earth: cracked ground, withered trees, empty rivers; the sorrow of a world without subjects is conveyed as he petitions Śiva for a remedy.

Ś
Śiva
B
Brahmā
B
Bhūmi (earth, implied)

FAQs

Creation depends on sustaining order (like timely rains); when balance fails, life collapses—prompting appeal to the divine source of restoration.

The narrative is embedded in Kāśī/Avimukta’s theological frame, though the verse describes a cosmic-earthly crisis rather than a local tīrtha.

None directly; it narrates drought and loss of beings.