Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

आस्फालितं शिरोनेनासकृच्चापि दुरात्मना । यदर्च्यते सदा सद्भिरुत्तमांगमनेकधा

āsphālitaṃ śironenāsakṛccāpi durātmanā | yadarcyate sadā sadbhiruttamāṃgamanekadhā

វិញ្ញាណអាក្រក់នោះ បានបោកក្បាលរបស់ខ្លួនម្តងហើយម្តងទៀត—ក្បាលជាអង្គខ្ពស់បំផុត ដែលអ្នកល្អតែងគោរពបូជាជានិច្ចដោយវិធីជាច្រើន—ម្តងហើយម្តងទៀត។

आस्फालितम्struck / dashed
आस्फालितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + स्फल्/स्फाल् (धातु) → आस्फालित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘आस्फालित’ = आघातेन चलित/प्रहारित
शिरःhead
शिरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
नेनby this (one)
नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम (‘अनेन’ का संधिरूप)
असकृत्again and again
असकृत्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; आवृत्तिवाचक (repetition)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
अपिalso / even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = ‘also/even’ (समुच्चय/अवधारण)
दुरात्मनाby the evil-souled one
दुरात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
अर्च्यतेis worshipped
अर्च्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलट् (वर्तमाने), आत्मनेपदम्, प्रथमा-पुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshaṇa (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (always)
सद्भिःby the good people
सद्भिः:
Karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘सत्’ = सज्जन
उत्तमाङ्गम्the head (best limb)
उत्तमाङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तम + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—उत्तमम् अङ्गम्
अनेकधाin many ways
अनेकधा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनेकधा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (in many ways)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A tormented man repeatedly strikes his head against the ground; nearby, serene devotees perform praṇāma and worship, highlighting the contrast between reverence and degradation.

U
uttamāṅga
S
sad

FAQs

Adharma leads to self-debasement: the very head meant for reverence becomes an instrument of ruin when discernment is lost.

No specific site is named; it remains within the Kāśīkhaṇḍa’s didactic setting.

None explicitly; the verse contrasts the honoured ‘head’ with the wrongdoer’s self-harm.