Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

निवसंत्यमला यत्र मानसा बह्मणः सुताः । सनंदनाद्या योगींद्राः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः

Transliteration

nivasaṃtyamalā yatra mānasā bahmaṇaḥ sutāḥ | sanaṃdanādyā yogīṃdrāḥ sarve te hyūrdhvaretasaḥ

Translation

នៅក្នុងលោកនោះ មានព្រះបុត្រដែលកើតពីមនសារបស់ព្រះព្រហ្ម ដ៏បរិសុទ្ធឥតមល—សនន្ទន និងអ្នកដទៃ—ជាព្រះអធិរាជនៃយោគីទាំងឡាយ សុទ្ធតែឧរធ្វរេតស មាំមួនក្នុងព្រហ្មចរិយាដ៏ពេញលេញ។

Word by Word

• निवसन्ति: dwell
• निवसन्ति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ni-vas (धातु √वस्)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम; उपसर्ग: नि-

• अमलाः: pure, spotless
• अमलाः: Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: amala (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सुताः इति), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: yatra (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक-अव्ययम्/locative adverb)

• मानसाः: mind-born
• मानसाः: Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: mānasa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (सुताः)

• ब्रह्मणः: of Brahmā
• ब्रह्मणः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: brahman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• सुताः: sons
• सुताः: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: suta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सनन्दनाद्याः: Sanandana and others
• सनन्दनाद्याः: Kartā (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: sanandana (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (सनन्दनः आदिः येषाम् = beginning with Sanandana)

• योगीन्द्राः: lords among yogis
• योगीन्द्राः: Kartā (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yogin (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (योगिनाम् इन्द्राः)

• सर्वे: all
• सर्वे: Kartā (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ते)

• ते: they
• ते: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle; emphasis/indeed)

• ऊर्ध्वरेतसः: celibate, continent
• ऊर्ध्वरेतसः: Kartā (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ūrdhva (प्रातिपदिक) + retas (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि-समास (ऊर्ध्वं रेतः येषाम् = those whose semen is upward; i.e., celibate)

Speaker

Agastya (narration within Kāśīkhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Janaloka

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: priye

Visual Art Cues

Scene: A serene Janaloka: luminous sages—Sanandana and companions—radiate calm, seated in meditation on lotus-like platforms, faces youthful yet ancient, aura of spotless purity.

Characters & Entities

• Brahmā
• Mānasa-putras
• Sanandana
• Yogīndras
• Janaloka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity, yogic mastery, and continence are upheld as marks of the highest spiritual beings, making Janaloka a realm of ascetic illumination.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha; the verse glorifies Janaloka and its sages within the Skanda Purana’s cosmological frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

It extols brahmacarya/ūrdhvaretas (strict continence) as an ideal discipline, though not as a formal ritual instruction.