Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 17›Shloka 39
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39

Devanagari script

शिवदेव गिरीश महेश विभो विभवप्रद गिरिश शिवेशमृड । मृडयोडुपतिध्र जगत्त्रितयं कृतयंत्रणभक्तिविघातकृताम्

Transliteration

śivadeva girīśa maheśa vibho vibhavaprada giriśa śiveśamṛḍa | mṛḍayoḍupatidhra jagattritayaṃ kṛtayaṃtraṇabhaktivighātakṛtām

Translation

ឱ ព្រះសិវៈដ៏ទេវៈ—គិរីសៈ មហេសៈ វិភូ អ្នកប្រទានសម្បត្តិ; ឱ គិរីសៈ សិវេសៈ ម្រឹឌៈ។ ឱ អ្នកពាក់ព្រះចន្ទ—សូមធ្វើឲ្យលោកទាំងបីជាមង្គល និងបំផ្លាញចំណងដែលរារាំងភក្តិឲ្យអស់។

Word by Word
शिव-देवO auspicious god
शिव-देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः—‘शिवः देवः’
गिरीशO lord of the mountain
गिरीश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘गिरेः ईशः’
महेशO great lord
महेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः—‘महान् ईशः’
विभोO all-pervading one
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन
विभव-प्रदO giver of prosperity/power
विभव-प्रद:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभव (प्रातिपदिक) + प्रद (प्र+दा धातु, क्विप्/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः—‘विभवं प्रददाति’
गिरिशO Girīśa
गिरिश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन
शिव-ईश-मृडO Śiva, Lord, Mr̥ḍa
शिव-ईश-मृड:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक) + मृड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; समाहार-द्वन्द्ववत् स्तुत्यर्थ-समुच्चयः (multiple epithets)
मृडयO Mr̥ḍa (gracious one)
मृडय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमृड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन (Vedic/poetic vocative form)
उडुपति-ध्रO bearer of the moon
उडुपति-ध्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootउडु (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक) + ध्र (धृ धातु, क्विप्/प्रातिपदिक ‘bearer’)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘उडुपतेः (चन्द्रस्य) धर्ता’
जगत्-त्रितयम्the three worlds
जगत्-त्रितयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + त्रितय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘जगतां त्रितयम्’
कृत-यन्त्रण-भक्ति-विघात-कृताम्of those who have obstructed devotion by devising restraints/contrivances
कृत-यन्त्रण-भक्ति-विघात-कृताम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु, क्त/कृदन्त) + यन्त्रण (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक) + विघात (प्रातिपदिक) + कृत (कृ धातु, क्त/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6/षष्ठी), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः; ‘(तासाम्) कृत-विघातः’ इत्यर्थः—‘those who have caused obstruction to devotion by making restraints/contrivances’
Speaker

Aṅgiras

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience within Kāśī-māhātmya frame

Visual Art Cues

Scene: Śiva as Giriśa and Śiveśa, crescent moon on matted hair, radiating protective energy over the three worlds; dark knots/ropes symbolizing ‘restraints’ snapping as devotion rises like a flame from the devotee’s heart.

Characters & Entities
Ś
Śiva
P
Pārvatī (Śivā)
M
Moon (candra)

FAQs

Devotion flourishes when divine grace removes inner and outer impediments; Śiva is invoked as the universal benefactor.

Kāśī is the contextual sacred field, where Śiva is approached as Viśveśvara, remover of obstacles to bhakti.

None directly; it is a prayer (stuti) seeking obstacle-removal and auspiciousness.

←Previous Verse
Next Verse→