Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 70

Devanagari script

विश्वानर उवाच । किमदेयं हि सुश्रोणि तव प्रियहितैषिणि । तत्प्रार्थय महाभागे प्रयच्छाम्यविलंबितम्

Transliteration

viśvānara uvāca | kimadeyaṃ hi suśroṇi tava priyahitaiṣiṇi | tatprārthaya mahābhāge prayacchāmyavilaṃbitam

Translation

វិશ્વានរ បានមានព្រះវាចា៖ ឱ នារីមានចង្កេះស្រស់ស្អាត អ្នកស្វែងរកអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ និងជាប្រយោជន៍—តើមានអ្វីមិនអាចប្រទានដល់អ្នកបាន? ឱ អ្នកមានភាគ្យ សូមស្នើមក ខ្ញុំនឹងប្រទានដោយមិនពន្យារ។

Word by Word

• विश्वानरः: Viśvānara
• विश्वानरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nominative singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (perfect, 3rd person singular)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (interrogative pronoun; neuter nom/acc sg)

• अदेयम्: not to be given / ungivable
• अदेयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + देय (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/indeed)

• सुश्रोणि: O fair-hipped lady
• सुश्रोणि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुश्रोणि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (vocative singular)

• तव: your / of you
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (genitive singular pronoun)

• प्रियहितैषिणि: O seeker of (my) dear welfare
• प्रियहितैषिणि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय + हित + एषिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (vocative singular); समासः—प्रियहितयोः एषिणी (one who seeks what is dear and beneficial)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (accusative singular; 'that')

• प्रार्थय: ask (for it)
• प्रार्थय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अर्थ् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (imperative, 2nd person singular)

• महाभागे: O greatly fortunate one
• महाभागे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (vocative singular); समासः—महान् भागः यस्याः (greatly fortunate)

• प्रयच्छामि: I give / I shall grant
• प्रयच्छामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (present indicative, 1st person singular)

• अविलम्बितम्: without delay
• अविलम्बितम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अ + विलम्बित (कृदन्त)
• Form: क्रियाविशेषणवत् नपुंसक-एकवचन (adverbial accusative: 'without delay')

Speaker

Viśvānara (muni/husband)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Viśvānara speaks reassuringly to his wife, promising immediate granting of her request; the tone is protective and benevolent, with subtle Śaiva auspiciousness in the environment.

Characters & Entities

• Viśvānara
• wife of Viśvānara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Righteous intention (seeking what is beneficial) invites generous support; dharmic relationships are marked by readiness to help without delay.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The dialogue is situated within the Kāśī Khaṇḍa’s sacred world of Kāśī, though this verse focuses on granting a boon rather than naming a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; the verse frames a boon-granting exchange.