Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 20

Devanagari script

एतत्स्थैर्येण सर्वेषां लोकानां स्थैर्यमिष्यते । पराजयान्महेंद्रस्य त्रैलोक्यं स्यात्पराजितम्

Transliteration

etatsthairyeṇa sarveṣāṃ lokānāṃ sthairyamiṣyate | parājayānmaheṃdrasya trailokyaṃ syātparājitam

Translation

ដោយសារស្ថិរភាពនៃអាសនៈនេះ ស្ថិរភាពនៃលោកទាំងអស់ត្រូវបានរក្សា; ប្រសិនបើមហេន្ទ្រ (ឥន្ទ្រ) ត្រូវចាញ់ នោះត្រៃលោកក៏ដូចជាចាញ់ដែរ។

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी? actually in compound with स्थैर्येण; here as qualifier of स्थैर्येण: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम् (etat-sthairyeṇa)

• स्थैर्येण: by stability/steadfastness
• स्थैर्येण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्थैर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचनम्

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), बहुवचनम्; ‘of all’

• लोकानाम्: of the worlds
• लोकानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठī)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी, बहुवचनम्

• स्थैर्यम्: stability
• स्थैर्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थैर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्

• इष्यते: is ensured/comes about
• इष्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (passive) ‘is desired/comes to be intended’

• पराजयात्: from defeat
• पराजयात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पराजय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचनम्; हेतौ/अपादाने ‘from/through defeat’

• महेन्द्रस्य: of Mahendra (Indra)
• महेन्द्रस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: महेन्द्र (प्रातिपदिक; महा + इन्द्र)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्; ‘महान् इन्द्रः’

• त्रैलोक्यम्: the three worlds
• त्रैलोक्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य (प्रातिपदिक; त्रि + लोक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; ‘त्रयाणां लोकानां समाहारः’

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘would be’

• पराजितम्: defeated
• पराजितम्: Karta-pravacaniya (Predicate/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पराजि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; predicate adjective to त्रैलोक्यम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (the ‘seat’/adhiṣṭhāna referenced)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A cosmic diagram-like vision: the three worlds balanced upon a radiant sacred seat; Indra (Mahendra) stands as guardian-king, with the suggestion that his defeat would tilt the worlds into imbalance.

Characters & Entities

• Mahendra (Indra)
• Trailokya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order depends on dharmic stability; when the rightful divine sovereignty is upheld, the worlds remain steady.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage continues the praise of a Mahendra-associated divine city/state described within the Kāśī narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse teaches the theological idea of stability (sthairya) sustaining the cosmos.