Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

रामः प्रतिष्ठिते लिंगे तुष्टाव परमेश्वरम् । लक्ष्मणो जानकी सीता सुग्रीवाद्याः कपीश्वराः

Transliteration

rāmaḥ pratiṣṭhite liṃge tuṣṭāva parameśvaram | lakṣmaṇo jānakī sītā sugrīvādyāḥ kapīśvarāḥ

Translation

ក្រោយពេលបានប្រតិស្ឋាលិង្គរួច ព្រះរាមបានសរសើរព្រះបរមេស្វរ។ ព្រះលក្ខមណ៍ ព្រះនាងជានគីសីតា និងសុគ្រីវជាដើម ព្រមទាំងចៅហ្វាយស្វាទាំងឡាយ ក៏មានវត្តមាននៅទីនោះ។

Word by Word

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• प्रतिष्ठिते: when established / in the established
• प्रतिष्ठिते: Adhikarana (Locative qualifier/अधिकरणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + स्था (धातु; √स्था) → प्रतिष्ठित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्गे/सप्तमी, एकवचन; विशेषण (लिङ्गे)

• लिङ्गे: in the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case/locative), एकवचन

• तुष्टाव: praised
• तुष्टाव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु; √स्तु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• परमेश्वरम्: the Supreme Lord
• परमेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम + ईश्वर (प्रातिपदिके; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (परमः ईश्वरः)

• लक्ष्मणः: Lakṣmaṇa
• लक्ष्मणः: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• जानकी: Jānakī
• जानकी: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जानकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• सीता: Sītā
• सीता: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• सुग्रीवाद्याः: Sugrīva and others
• सुग्रीवाद्याः: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव + आदि (प्रातिपदिके; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (सुग्रीवः आदिः येषाम् ते) = ‘Sugrīva and others’ (आदि-प्रयोग)

• कपीश्वराः: lords of the monkeys
• कपीश्वराः: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपि + ईश्वर (प्रातिपदिके; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कपीनाम् ईश्वराः)

Speaker

Sūta (narration continues from 49.1)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmanātha (Rāmeśvara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvi-jāḥ (brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: Rāma stands before the newly established liṅga, hands folded in stuti; Lakṣmaṇa and Sītā beside him; Sugrīva and vānaras gathered reverently; temple-sea atmosphere of Setu-kṣetra.

Characters & Entities

• Rāma
• Parameśvara (Śiva)
• Liṅga
• Lakṣmaṇa
• Sītā (Jānakī)
• Sugrīva
• Kapi-īśvaras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the ideal king Rāma models humility before Śiva—establishing the liṅga and offering praise as dharma and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmanātha (Rāmeśvaram tradition) where liṅga-pratiṣṭhā and stuti are central to the sacred narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (establishing the liṅga) followed by stotra (praise) to Parameśvara.