
ជំពូកទី១៦ បង្ហាញជាវិវាទសាសនវិជ្ជា តាមរយៈសំណួរ–ចម្លើយរវាង យុធិષ્ઠិរ និង វ្យាស។ យុធិષ્ઠិរ សូមឲ្យពណ៌នាជាបញ្ជីអំពី «សក្តិ» ការពារចម្រុះ ដែលត្រូវបានដំឡើងនៅ ធម្មារ៉ញ្ញ ដើម្បីបំបាត់ភ័យពី រាក្សស ដៃត្យ យក្ស និងសត្វរំខានផ្សេងៗ ហើយសួរពិសេសអំពីឈ្មោះ និងទីតាំងរបស់ពួកនាង។ វ្យាស ឆ្លើយថា អំណាចទាំងនេះត្រូវបានស្ថាបនាដោយអធិទេវតា ហើយដាក់តាមទិសទាំងបួន ដើម្បីការពារ ទ្វិជៈ និងសហគមន៍ទាំងមូល។ ជំពូកនេះរាយនាមទម្រង់ទេវីជាច្រើន ដូចជា Śrīmātā, Śāntā, Sāvitrī, Gātrāyī, Chatrājā និង Ānandā ព្រមទាំងសញ្ញាសង្គ្រាម (អាវុធ និងយានដូចជា គរុឌ និងសត្វតោ) ដោយដាក់ពួកនាងជាអ្នកអភិរក្សទីកន្លែង និងរបៀបពិធី។ ក៏មានការណែនាំភូមិសាស្ត្រពិធីសាសនា៖ មានបឹងបរិសុទ្ធមួយនៅមុខទីតាំងរបស់ Chatrājā ដែលការងូតទឹក (snāna) ការបូជាទឹក (tarpaṇa) និងការបូជាពិណ្ឌ (piṇḍadāna) ត្រូវបាននិយាយថា ក្លាយជាគុណបុណ្យអក្សយ (មិនអស់)។ បន្ទាប់មក វ្យាស ពន្យល់អំពីទ្រឹស្តីគុណបុណ្យ និងការធានាផ្នែកសីលធម៌–អនុវត្ត៖ បន្ថយជំងឺ និងសត្រូវ បង្កើនសម្បត្តិ និងជ័យជម្នះ ហើយបញ្ចប់ដោយសរសើរ Ānandā ជាសក្តិសាត្វវិកា ដែលការគោរពបូជាជាមួយបរិក្ខារដែលបានកំណត់ នាំឲ្យបានផលយូរអង្វែង គាំទ្រការសិក្សា និងសុខមាលភាព។
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । रक्षसां चैव दैत्यानां यक्षणामथ पक्षिणाम् । भयनाशाय काजेशैर्धर्मारण्यनिवासिनाम्
យុធិឋ្ឋិរ បាននិយាយថា៖ ដើម្បីបំផ្លាញភាពភ័យខ្លាចដែលកើតពី រាក្សស ដៃត្យ យក្ស និងសត្វបក្សីផងដែរ—សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីវិធានការដែលអម្ចាស់កាជេឝ បានកំណត់សម្រាប់អ្នករស់នៅក្នុង ធម្មារṇ្យ។
Verse 2
शक्तीः संस्थापिता नृनं नानारूपा ह्यनेकशः । तासां स्थानानि नामा नि यथारूपाणि मे वद
ដើម្បីការពារមនុស្ស បានដំឡើងឲ្យមាន សក្តិ ជាច្រើន មានរូបរាងនានា។ សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីទីស្ថិត និងនាមរបស់ពួកនាង តាមរូបរាងរបស់នាងនីមួយៗ។
Verse 3
व्यास उवाच । शृणु पार्थ महाबाहो धर्ममूर्ते नृपोत्तम । स्थाने वै स्थापिता शक्तिः काजेशैश्चैव गोत्रपा
វ្យាស បាននិយាយថា៖ ស្តាប់ចុះ ឱ បារថ មហាបាហូ—ឱ អ្នកជារូបនៃធម៌ ព្រះរាជាអធិរាជ។ នៅតាមទីតាំងសមរម្យ អម្ចាស់កាជេឝ បានស្ថាបនា សក្តិ ហើយព្រះនាងការពារ គោត្រ (វង្សត្រកូល) ទាំងឡាយ។
Verse 4
श्रीमाता मदारिकायां शांता नंदापुरे वरे । रक्षार्थं द्विजमुख्यानां चतुर्दिक्षु स्थिताश्च ताः
ស្រីមាតា ស្ថិតនៅ មដារិកា ហើយ សាន្តា ស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងល្អឯក នន្ទាបុរៈ។ ដើម្បីការពារ ទ្វិជមុខ្យ (ព្រាហ្មណ៍ឧត្តម) សក្តិទាំងនោះឈររក្សានៅទិសទាំងបួន។
Verse 5
युक्ताश्चैव सुरैः सर्वैः स्वस्वस्थाने नृपोत्तम । वनमध्ये स्थिताः सर्वा द्विजानां रक्षणाय वै
ឱ ព្រះរាជាអធិរាជដ៏ប្រសើរ! ពួកគេទាំងអស់ ត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយតែងតាំងតាមធម៌ ហើយបានដាក់ឲ្យឈរនៅទីតាំងរបស់ខ្លួនក្នុងព្រៃកណ្ដាល ដើម្បីការពារព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 6
सा बभूव महाराज सावित्रीति प्रथा शिवा । असुराणां वधार्थाय ज्ञानजा स्थापिता सुरैः
ឱ មហារាជ! ទេវីដ៏មង្គលនោះបានល្បីល្បាញថា «សាវិត្រី»។ កើតពីជ្ញានដ៏បរិសុទ្ធ ហើយត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយស្ថាបនាឡើង ដើម្បីសម្លាប់អសុរ។
Verse 7
गात्रायी पक्षिणी देवी छत्रजा द्वारवासिनी । शीहोरी चूटसंज्ञा या पिप्पलाशापुरी तथा । अन्याश्च बहवश्चैव स्थापिता भयरक्षणे
ទេវី «គាត្រាយី», «បក្សិណី», «ឆត្រជា», «ទ្វារវាសិនី», «សីហោរី», នាងដែលគេហៅថា «ចូតា», និង «ពិប្បលាសាបុរី»—រួមទាំងទេវីជាច្រើនទៀត ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងសម្រាប់ការការពារពីភ័យ។
Verse 8
प्रतीच्योदीच्यां याम्यां वै विबुधैः स्थापिता हि सा । नानायुधधरा सा च नानाभरणभूषिता
នៅទិសខាងលិច ខាងជើង និងខាងត្បូង ពិតប្រាកដណាស់ ទេវតាអ្នកប្រាជ្ញបានស្ថាបនានាង។ នាងកាន់អាវុធនានាប្រភេទ ហើយតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការជាច្រើន។
Verse 9
नानावाहनमारूढा नानारूपधरा च सा । नानाकोपसमायुक्ता नानाभयविना शिनी
នាងជិះលើយានជំនិះនានា ហើយក៏កាន់រូបរាងជាច្រើនផងដែរ។ ពោរពេញដោយកំហឹងជាច្រើនបែប នាងជាអ្នកបំផ្លាញភ័យនានាប្រភេទ។
Verse 10
स्थाप्या मातर्यथास्थाने यथायोग्या दिशोदिश । गरुडेन समारूढा त्रिशूलवरधारिणी
ព្រះមាតាទេវីគួរត្រូវបានប្រតិស្ឋាននៅកន្លែងសមរម្យរបស់ព្រះនាង ដោយពិធីត្រឹមត្រូវតាមទិសទាំងឡាយ; ព្រះនាងជិះគរុឌា កាន់ត្រីសូល និងប្រទានពរ។
Verse 11
सिंहारूढा शुद्धरूपा वारुणी पानदर्पिता । खड्गखेटकबाणाढ्यैः करैर्भाति शुभानना
ព្រះនាងជិះសីហៈ មានរូបសុទ្ធ—វារុណី ដែលមោទនភាពដោយស្រា; ព្រះមុខជាមង្គល ហើយព្រះហស្តរុងរឿងដោយដាវ ខែល និងព្រួញ។
Verse 12
रक्तवस्त्रावृता चैव पीनोन्नतपयोधरा । उद्यदादित्यबिंबाभा मदाघूर्णितलोचना
ព្រះនាងស្លៀកពាក់វស្ត្រពណ៌ក្រហម មានទ្រូងពេញនិងលើកខ្ពស់; រលោងដូចវង់ព្រះអាទិត្យកំពុងរះ ហើយព្រះនេត្រវិលវល់ដោយស្រវឹង។
Verse 13
एवमेषा महादिव्या काजेशैः स्थापिता तदा । रक्षार्थं सर्वजंतूनां सत्यमंदिरवासिनाम्
ដូច្នេះ ព្រះទេវីដ៏ទិព្វអស្ចារ្យនោះ ត្រូវបានកាជេសៈប្រតិស្ឋាននៅពេលនោះ ដើម្បីការពារសត្វលោកទាំងអស់—ជាពិសេសអ្នកស្នាក់នៅសត្យមន្ទិរា វិហារនៃសច្ចៈ។
Verse 14
सा देवी नृपशार्दूल स्तुता संपूजिता सह । ददाति सकलान्कामान्वांछितान्नृपमत्तम
ឱ ព្រះរាជាសីហៈ ក្នុងចំណោមស្តេចទាំងឡាយ ពេលសរសើរ និងបូជាព្រះទេវីនោះតាមវិធីត្រឹមត្រូវ ព្រះនាងប្រទានក្តីប្រាថ្នាទាំងអស់—ការសម្រេចតាមចិត្ត—ឱ ព្រះនរបតីដ៏ឧត្តម។
Verse 15
धर्मारण्यात्पश्चिमतः स्थापिता छत्रजा शुभा । तत्रस्था रक्षते विप्रान्कियच्छक्तिसम न्विता
នៅខាងលិចនៃធម្មារ័ណ្យ បានប្រតិស្ឋានទេវីឈ្មោះ ចត្រាជា ដ៏ជាមង្គល។ ព្រះនាងស្ថិតនៅទីនោះ ដោយមានសក្តិទិវ្យតាមប្រមាណ ហើយការពារព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 16
भैरवं रूपमास्थाय राक्षसानां वधाय च । धारयंत्यायुधानीत्थं विप्राणामभयाय च
ដើម្បីសម្លាប់ពួករាក្សស ព្រះនាងទទួលយករូបដូច ភៃរវៈ។ ដូច្នេះព្រះនាងកាន់អាវុធទាំងឡាយ ដើម្បីឲ្យព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយរស់នៅដោយអភ័យ។
Verse 17
सरश्चकार तस्याग्रे उत्तमं जल पूरितम् । सरस्यस्मिन्महाभाग कृत्वा स्नानादितर्पणम्
នៅមុខព្រះនាង គាត់បានបង្កើតស្រះដ៏ប្រសើរ មួយពេញដោយទឹកបរិសុទ្ធ។ ឱ មហាភាគ! ក្នុងស្រះនេះ បន្ទាប់ពីងូតទឹក និងធ្វើពិធីចាប់ពី តរពណៈ ជាដើម,
Verse 18
पिंडदानादिकं सर्वमक्षयं चैव जायते । भूमौ क्षिप्तांजलीन्दिव्यान्धूपदीपादिकं सदा
អំពើទាំងឡាយដូចជា ពិណ្ឌទាន ជាដើម ទាំងអស់ ក្លាយជាអក្សយៈ គឺគុណផលមិនអស់។ សូម្បីតែអញ្ជលីទិវ្យដែលបោះលើដី ក៏ដូចជា ធូប ទៀន និងការបូជាផ្សេងៗ ក៏តែងផ្តល់ផលជានិច្ច។
Verse 19
तस्य नो बाधते व्याधिः शत्रूणां नाश एव च । बलिदानादिकं तत्र कुर्याद्भूयः स्वशक्तितः
សម្រាប់គាត់ ជំងឺមិនរំខានឡើយ ហើយការបំផ្លាញសត្រូវក៏កើតមានពិតប្រាកដ។ ដូច្នេះ តាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន គួរធ្វើបលីទាន និងការបូជាផ្សេងៗ នៅទីនោះ ម្តងហើយម្តងទៀត។
Verse 20
शत्रवो नाशमायांति धनं धान्यं विवर्धते । आनंदा स्थापिता राजञ्छक्त्यंशा च मनोरमा
សត្រូវទាំងឡាយទៅដល់វិនាស ហើយទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្រូវអង្កររីកចម្រើន។ ព្រះរាជា អានន្ទា ដែលមានសោភា ជាភាគមួយនៃសក្តិ ត្រូវបានប្រតិស្ឋាននៅទីនោះ។
Verse 21
रक्षणार्थं द्विजातीनां माहात्म्यं शृणु भूपते । शुक्लांबरधरा दिव्या हेमभूषणभूषिता
ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃផែនដី សូមស្តាប់មហិមារបស់នាង ដើម្បីការពារពួកទ្វិជៈ។ នាងជាទេវីដ៏ទិព្វ ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស និងតុបតែងដោយគ្រឿងមាស។
Verse 22
सिंहारूढा चतुर्हस्ता शशांककृतशेखरा । मुक्ताहारलतोपेता पीतोन्नतपयोधरा
នាងជិះលើសត្វសិង្ហ មានដៃបួន និងមានព្រះចន្ទជាមកុដលើក្បាល។ នាងពាក់ខ្សែមុក្កដា និងមានទ្រូងពេញលេញលើកខ្ពស់ មានពណ៌ដូចមាស។
Verse 23
अक्षमालासिहस्ता च गुण तोमरधारिणी । दिव्यगंधवराधारा दिव्यमालाविभूषिता
នាងកាន់ខ្សែអក្សមាលា និងដាវក្នុងដៃ ហើយកាន់ខ្សែធ្នូ និងលំពែងផងដែរ។ នាងជាទីស្ថិតនៃក្លិនក្រអូបទិព្វដ៏ប្រសើរ និងតុបតែងដោយមាលាទិព្វ។
Verse 24
सात्त्विकी शक्तिरानंदा स्थिता तस्मिन्पुरे पुरा । पूजयेत्तां च वै राजन्कर्पूरारक्त चंदनैः
សក្តិដ៏សាត្វវិក គឺអានន្ទា បានប្រតិស្ឋាននៅក្នុងទីក្រុងនោះតាំងពីបុរាណ។ ឱ ព្រះរាជា គួរបូជានាងដោយកាំភ័រ និងចន្ទន៍ក្រហម។
Verse 25
भोजयेत्पायसैः शुभ्रैर्मध्वाज्यसितया सह । भवान्याः प्रीतये राजन्कुमार्याः पूजनं तथा
ឱ ព្រះរាជា ដើម្បីឲ្យព្រះភវានីពេញព្រះហឫទ័យ គួរឲ្យបម្រើភ្ញៀវអ្នកសទ្ធាដោយបាយស (pāyasa) ពណ៌សបរិសុទ្ធ ជាមួយទឹកឃ្មុំ ឃ្រីត (ghee) និងស្ករ; ហើយគួរធ្វើពិធីបូជាព្រះនាងកុមារី (ទេវីព្រហ្មចារី) ដូចគ្នា។
Verse 26
तत्र जप्तं हुतं दत्तं ध्यातं च नृपसत्तम । तत्सर्वं चाक्षयं तत्र जायते नात्र संशयः
ឱ ព្រះនរេន្ទ្រល្អឥតខ្ចោះ! អ្វីៗដែលបានជប (japa) នៅទីនោះ អ្វីដែលបានបូជាភ្លើងជា ហោម (homa) អ្វីដែលបានធ្វើទាន និងអ្វីដែលបានសមាធិ—ទាំងអស់នោះក្លាយជាអក្ស័យនៅទីនោះ; មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 27
त्रिगुणे त्रिगुणा वृद्धिस्तस्मिन्स्थाने नृपोत्तम । साधकस्य भवेन्नूनं धनदारादिसं पदः
ឱ នរេន្ទ្រឧត្តម! នៅទីនោះដែលបុណ្យមានបីគុណ ការកើនឡើងក៏បីគុណពិតប្រាកដ; សម្រាប់សាធក (អ្នកបំពេញសាធនា) នឹងកើតមានសម្បត្តិ—ទ្រព្យសម្បត្តិ ភរិយា និងសិទ្ធិផលផ្សេងៗ—ដោយមិនខាន។
Verse 28
न हानिर्न च रोगश्च न शत्रुर्न च दुष्कृतम् । गावस्तस्य विवर्द्धंते धनधान्यादिसंकुलम्
សម្រាប់គាត់ មិនមានការខាតបង់ មិនមានជំងឺ មិនមានសត្រូវ ហើយអំពើអាក្រក់ណាមួយក៏មិនអាចគ្របសង្កត់បាន។ គោ-ទ្រព្យរបស់គាត់កើនឡើង ហើយគេហដ្ឋានពោរពេញដោយទ្រព្យសម្បត្តិ ស្រូវអង្ករ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។
Verse 29
न शाकिन्या भयं तस्य न च राज्ञश्च वैरिणः । न च व्याधिभयं चैव सर्वत्र विजयी भवेत्
គាត់មិនខ្លាចសាគិនី (Śākinī) និងវិញ្ញាណអាក្រក់ទេ មិនខ្លាចព្រះរាជាដែលជាសត្រូវទេ ហើយក៏មិនខ្លាចជំងឺដែរ; គាត់ក្លាយជាអ្នកឈ្នះគ្រប់ទីកន្លែង។
Verse 30
विद्याश्चतुर्द्दशास्यैव भासंते पठिता इव । सूर्यवद्द्योतते भूमावानंदमा श्रितो नरः
សម្រាប់គាត់ វិទ្យាទាំងដប់បួនសាខា ភ្លឺចែងចាំងដូចបានសិក្សារួចហើយ; ហើយបុរសដែលស្ថិតក្នុងអានន្ទៈ បញ្ចេញពន្លឺលើផែនដីដូចព្រះអាទិត្យ។