Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

स एकदा चरंल्लोके सर्वानुग्रहतत्परः । क्रौंचारण्यं महाघोरं प्रविवेश यदृच्छया

Transliteration

sa ekadā caraṃlloke sarvānugrahatatparaḥ | krauṃcāraṇyaṃ mahāghoraṃ praviveśa yadṛcchayā

Translation

ម្តងមួយ គាត់ដើរចរនៅក្នុងលោក ដោយប៉ងផ្តល់អនុគ្រោះដល់សត្វទាំងអស់។ ដោយចៃដន្យ គាត់បានចូលទៅក្នុងព្រៃ ក្រៅញ្ចៈ ដែលគួរឱ្យភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង។

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• एकदा: once
• एकदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एकदा (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• चरन्: wandering
• चरन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘wandering’

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative, 7th), एकवचन

• सर्वानुग्रहतत्परः: intent on blessing all
• सर्वानुग्रहतत्परः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + अनुग्रह + तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वेषाम् अनुग्रहे तत्परः (intent on favoring all)

• क्रौञ्चारण्यम्: the Kraunca forest
• क्रौञ्चारण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्रौञ्च + अरण्य (प्रातिपदिक); क्रौञ्च-अरण्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative, 2nd), एकवचन; क्रौञ्चनामकं अरण्यम्

• महाघोरम्: very dreadful
• महाघोरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + घोर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; महत् घोरम् (very terrible)

• प्रविवेश: entered
• प्रविवेश: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + विश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यदृच्छया: by chance, spontaneously
• यदृच्छया: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यदृच्छा (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूतम् (instrumental used adverbially); प्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)

Speaker

Sūta (narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Krauñcāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The ascetic enters a dark, formidable forest—twisted trees, rocky ground, ominous shadows—yet he remains fearless and compassionate, staff in hand.

Characters & Entities

• Vāmadeva
• Krauñcāraṇya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A realized yogin roams for the uplift of beings; even frightening places become stages for grace and dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Krauñcāraṇya (the Krauñca Forest) is named as the setting, suggesting a sacred-geographic narrative locus within the Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative movement into a place where subsequent religious events/teachings may unfold.