Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48
Devanagari script
धुन्धुमार उवाच । आनयामि न सन्देहः सुरो यक्षोऽथ किन्नरः । स्यन्दनौघैः समायुक्तो गजवाजिभटैः सह
Transliteration
dhundhumāra uvāca | ānayāmi na sandehaḥ suro yakṣo'tha kinnaraḥ | syandanaughaiḥ samāyukto gajavājibhaṭaiḥ saha
Translation
ធុន្ធុមារ បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំនឹងនាំគេមក—គ្មានសង្ស័យ—ទោះជាទេវតា យក្ស ឬកិន្នរ; ទោះមកជាមួយលំហូររទេះសង្គ្រាម ក៏ដោយ ព្រមទាំងដំរី សេះ និងទាហានទាំងឡាយ»។
Word by Word
धुन्धुमारःDhundhumāra
धुन्धुमारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधुन्धुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
आनयामिI will bring / I bring
आनयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपदम्
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) = negation particle
सन्देहःdoubt
सन्देहः:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootसन्देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘no doubt’ इति वाक्यांशे
सुरःa god
सुरः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
यक्षःa Yakṣa
यक्षः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अथor else
अथ:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अनन्तर) = ‘or/then’ (here: ‘or else’)
किन्नरःa Kinnara
किन्नरः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootकिन्नर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्यन्दनौघैःwith streams/hosts of chariots
स्यन्दनौघैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्यन्दन + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्यन्दनानाम् ओघाः)
समायुक्तःequipped/attended
समायुक्तः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-युज् (धातु) → समायुक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘joined/equipped’
गजवाजिभटैःwith elephants, horses, and soldiers
गजवाजिभटैः:
Karana (Instrument/Association/सह)
TypeNoun
Rootगज + वाजि + भट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (गजाश्च वाजिनश्च भटाश्च)
सहtogether with
सह:
Sahartha (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (सहकारक/सह) = postposition ‘with’
Speaker
Dhundhumāra
Visual Art Cues
Scene: Dhundhumāra speaks with unwavering confidence; behind him a vast muster: chariot lines, elephant corps with bells, cavalry, foot soldiers; dust clouds rise; banners and standards ripple.
Characters & Entities
D
DhundhumāraS
SuraY
YakṣaK
KinnaraFAQs
Boastful confidence rooted in power and numbers is portrayed as unstable when set against divine will and dharma.
No tīrtha is mentioned; it is a martial dialogue within the Revā Khaṇḍa.
None.