Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38

Devanagari script

कोटितीर्थमिदं स्थानं सर्वपापप्रणाशनम् । अद्यप्रभृति विप्रेन्द्र भविष्यति न संशयः

Transliteration

koṭitīrthamidaṃ sthānaṃ sarvapāpapraṇāśanam | adyaprabhṛti viprendra bhaviṣyati na saṃśayaḥ

Translation

ទីនេះនឹងត្រូវគេស្គាល់ថា «កោដិតីរថ» ជាទីកន្លែងបំផ្លាញបាបទាំងអស់។ ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ វានឹងក្លាយជាការពិតដូច្នោះ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។

Word by Word

• कोटितीर्थम्: a ‘crore of tīrthas’ (highly meritorious pilgrimage)
• कोटितीर्थम्: Karta/Predicate nominative (विधेय)
• Type: Noun
• Root: कोटि + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘कोटीनां तीर्थम्’/‘कोटि-तीर्थ-सदृशम्’)

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘स्थानम्’ इति विशेषण

• स्थानम्: place
• स्थानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सर्वपापप्रणाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपापप्रणाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘सर्वेषां पापानां प्रणाशनम्’), ‘स्थानम्’ इति विशेषण

• अद्य: today
• अद्य: Adverbial (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

• प्रभृति: from (now) onwards
• प्रभृति: Adverbial (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभृति (अव्यय)
• Form: अव्यय, आरम्भ-सीमा-वाचक (from…onwards)

• विप्रेन्द्र: O chief of Brahmins
• विप्रेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), पुंलिङ्ग, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘विप्राणाम् इन्द्रः’)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• न: no/not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Addressed to ‘viprendra’ (foremost brāhmaṇa) within the story

Visual Art Cues

Scene: A solemn moment of declaration: the deity/authority points to the waters and names them Koṭitīrtha; sages and devas witness the consecration.

Characters & Entities

• Koṭitīrtha
• Brāhmaṇa (viprendra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s sanctity is affirmed as a living conduit of purification, capable of annihilating accumulated pāpa through contact and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Koṭitīrtha, explicitly named as the sin-destroying sacred spot in Revā Khaṇḍa 182.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse primarily names and praises the tīrtha; ritual details (snāna, pūjā, tarpaṇa) appear in subsequent verses.