Rig Veda 2.27.8: Mandala 2, Sukta 27, Mantra 8

Sukta 2.27

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Ādityas (esp. Aryaman, Varuṇa, Mitra)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

तिस्रो भूमीर्धारयन्त्रीँरुत द्यून्त्रीणि व्रता विदथे अन्तरेषाम् । ऋतेनादित्या महि वो महित्वं तदर्यमन्वरुण मित्र चारु ॥

Transliteration

tísro bhū́mīr dhārayant rī́ṃr uta dyū́n trī́ṇi vratā́ vidáthe antár eṣām | ṛténa ādityā́ máhi vo mahitváṃ tád aryaman varuṇa mitra cā́ru ||

Translation

You uphold the three earths and also the three luminous heavens; within your assembly your triple laws are set. By ṛta, O Ādityas, great is your greatness—this is a beautiful working of you, O Aryaman, Varuṇa, Mitra.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तिस्रः: three
• तिस्रः: विशेषण (कर्म/कर्मधारय-सम्बन्धः) भूमीः इति
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → तिसृ

• भूमीः: the earths / the three earth-realms
• भूमीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)

• धारयन्त्रीः: supporting, upholding
• धारयन्त्रीः: विशेषण (भूमीः) — कर्मणि विशेषणम्
• Type: Adjective (agent noun)
• Root: धृ (धातु) → धारयन्तृ (कर्तृ-प्रातिपदिक, वर्तमान-प्रत्ययान्त)

• उत: and also
• उत: समुच्चय/अन्वय-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• द्यून्त्रीणि: (those) sustaining the heavens / the luminous realms
• द्यून्त्रीणि: कर्म (व्रतानि इति विशेषण-सम्बन्धः) अथवा कर्म-समुच्चयः
• Type: Noun/Adjective (agent noun)
• Root: द्यु (प्रातिपदिक ‘द्यौ/द्युन्’ ‘sky/day’) + -न्तृ (कर्तृ-प्रातिपदिक) → द्यून्तृ

• व्रतानि: ordinances, sacred laws
• व्रतानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• विदथे: in the rite/assembly (vidatha)
• विदथे: अधिकरण (स्थान/अवसर) — ‘विदथे’ = ‘यज्ञ-सभा/विधि-समये’
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक)

• अन्तरेषाम्: of/among them, between them
• अन्तरेषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘among/between them’
• Type: Adjective/Pronoun-like (relational)
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)

• ऋतेन: by ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतेन: करण
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• आदित्याः: the Ādityas
• आदित्याः: कर्तृ (सम्बोधन/प्रथमा-कर्तृप्रयोगः) — ‘O Ādityas’
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• महि: greatly, mighty
• महि: क्रियाविशेषण (स्तुति-प्रकारः) अथवा विशेषणम्
• Type: Indeclinable (adverbial)
• Root: महि (अव्यय/विशेषण-प्रयोगः; ‘मह्’ भावे)

• वः: of you, your
• वः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘your’
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• महित्वम्: greatness, majesty
• महित्वम्: कर्तृ/विषय (स्तुत्य-वस्तु) — ‘your greatness (is)’
• Type: Noun
• Root: महित्व (प्रातिपदिक; महत् + त्व)

• तत्: that
• तत्: विषय/कर्म (अनुवाद्य-निर्देशः) — ‘that’
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• अर्यमन्: O Aryaman
• अर्यमन्: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मित्र: O Mitra
• मित्र: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• चारु: fair, gracious, lovely
• चारु: सम्बोधन-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)