Sarga 111

Verse 1

अथसंस्मारयामासमातलिराघवंतदा ।अजानन्निवकिंवीरत्वमेनमनुवर्तसे ।।।।

បន្ទាប់មក មាតលិបានរំលឹកព្រះរាឃវៈនៅពេលនោះថា៖ «ឱ វីរបុរស! ហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គដើរតាមវិធីនេះ ដូចជាមិនបានដឹង?»

Verse 2

विसृजास्मैवधायत्वमस्त्रंपैतामहंप्रभो ।विनाशकालःकथितोःयःसुरैःसोऽद्यवर्तते ।।।।

ឱ ព្រះអម្ចាស់ សូមព្រះองค์បញ្ចេញអាវុធ «បៃតាមហៈ» (អាវុធនៃព្រះព្រហ្ម) ទៅលើគាត់ ដើម្បីឲ្យគាត់ត្រូវវធ។ កាលវិនាសដែលពួកទេវតាបានទាយទុក ឥឡូវនេះបានមកដល់ហើយ។

Verse 3

ततःसंस्मारितोरामस्तेनवाक्येनमातलेः ।जग्राह स शरंदीप्तंनिःश्वसन्तमिवोरगम् ।।।।यंतस्मैप्रथमंप्रादादगस्त्योभगवानृषिः ।ब्रह्मदत्तंमहाबाणममोघंयुधिवीर्यवान् ।।।।

បន្ទាប់មក ព្រះរាមា ពេលត្រូវបានម៉ាតលីរំលឹកដោយពាក្យនោះ ក៏កាន់យកព្រួញដ៏ភ្លឺចែងចាំង ដូចពស់ធំកំពុងផុសដង្ហើម។ ព្រួញនោះជាមហាបាណមិនខកខានក្នុងសង្គ្រាម ជាអំណោយពីព្រះព្រហ្ម ដែលព្រះឥសីអគស្ត្យៈ (ភគវាន) បានប្រទានដល់ព្រះអង្គមុននេះ។

Verse 4

ततःसंस्मारितोरामस्तेनवाक्येनमातलेः ।जग्राह स शरंदीप्तंनिःश्वसन्तमिवोरगम् ।।6.111.3।।यंतस्मैप्रथमंप्रादादगस्त्योभगवानृषिः ।ब्रह्मदत्तंमहाबाणममोघंयुधिवीर्यवान् ।।6.111.4।।

បន្ទាប់មក វីរបុរសនោះបានទទួលយកមហាព្រួញអមោឃៈ ដែលមិនដែលខកខាន—ជាព្រះទានពីព្រះព្រហ្ម—ដែលព្រះឥសីអគស្ត្យៈដ៏មានព្រះគុណ បានប្រទានជាលើកដំបូងដល់ព្រះองค์ សម្រាប់ប្រើក្នុងសង្គ្រាម។

Verse 5

ब्रह्मणानिर्मितंपूर्वमिन्द्रार्थममितौजसा ।दत्तंसुरपतेःपूर्वंत्रिलोकजयकाङ्क्षिणः ।।।।

កាលពីមុន ព្រះព្រហ្មដែលមានអំណាចមិនអាចវាស់បាន បានបង្កើតព្រួញនោះសម្រាប់ព្រះឥន្ទ្រ ហើយក្នុងកាលបុរាណបានប្រទានវា​ដល់សុរាបតិ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា នៅពេលដែលព្រះองค์ប្រាថ្នាជ័យជម្នះលើត្រីលោក។

Verse 6

यस्यवाजेषुपवनःफलेपावकभास्करौ ।शरीरमाकाशमयंगौरवेमेरुमन्दरौ ।।।।

សម្រាប់ព្រួញនោះ ព្រះវាយុជាអធិបតីលើស្លាបព្រួញ; ព្រះអគ្គី និងព្រះសូរិយៈជាអធិបតីលើក្បាលព្រួញ; រាងកាយព្រួញមានសភាពដូចអាកាស; ហើយបានដាក់ភ្នំមេរុ និងមន្ទរ ជាទម្ងន់ និងកម្លាំងទាញធ្ងន់របស់វា។

Verse 7

जाज्वल्यमानंवपुषासुपुङ्खंहेमभूषितम् ।तेजसासर्वभूतानांकृतंभास्करवर्चसम् ।।।।

ព្រួញនោះភ្លឺឆេះដោយពន្លឺនៃរូបកាយ មានស្លាបព្រួញល្អឥតខ្ចោះ និងតុបតែងដោយមាស; ត្រូវបានបង្កើតពីតេជៈរបស់សត្វលោកទាំងអស់ រលោងដូចព្រះអាទិត្យ។

Verse 8

सधूममिवकालानगिंदीप्तमाशीविषोपमम् ।नरनागाश्ववृद्धानांभेदनंक्षिप्रकारिणम् ।।।।

វាមានផ្សែងដូចភ្លើងនៃកាលចុងក្រោយ ភ្លឺឆេះដូចពស់ពិស; វាបំបែកកងទ័ពសត្រូវ—មនុស្ស ដំរី និងសេះ—ដោយលឿនរហ័ស។

Verse 9

द्वाराणांपरिघाणां च गिरीणांचापिभेदनम् ।नानारुधिरदिग्धाङ्गंमेदोदिग्धंसुदारुणम् ।।।।

វាអាចបំបែកទ្វារក្រុង របារដែក ទាំងភ្នំផងដែរ; រូបកាយវាប្រែជាលាបឈាមសត្រូវជាច្រើន គួរឱ្យខ្លាច ហើយប្រឡាក់ដោយខ្លាញ់ និងខួរឆ្អឹង។

Verse 10

वज्रसारंमहानादंनानासमितिदारणम् ।सर्ववित्रासनंभीमंश्वसन्तमिवपन्नगम् ।।।।

ព្រួញនោះរឹងដូចវជ្រៈ មានសំឡេងគំហុកធំ បំបែកក្បួនយុទ្ធនានា ធ្វើឲ្យសត្វទាំងអស់ភ័យខ្លាច—គួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងដូចពស់ធំដែលហ៊ឺសពេលដកដង្ហើម។

Verse 11

कङ्कगृध्रबकानां च गोमायुगणरक्षसाम् ।नित्यंभक्षप्रदंयुद्धेयमरूपंभयापहम् ।।।।

ក្នុងសង្គ្រាម វាក្លាយជាអ្នកផ្តល់អាហារជានិច្ចដល់សត្វស្លាបស៊ីសាក—កង្កា គ្រាឌ្រ និងបកា—ព្រមទាំងហ្វូងកញ្ជ្រោង និងរាក្សស; គួរឱ្យភ័យស្ញប់ស្ញែង ដូចមានរូបជាយមរាជ។

Verse 12

नन्दनंवानरेन्द्राणांरक्षसामवसादनम् ।वाजितंविविधैर्वाजैश्चारुचित्रैर्गरुत्मतः ।।।।

វាជាក្តីរីករាយដល់អធិរាជវានរ ប៉ុន្តែជាការបំផ្លាញដល់រាក្សស—ព្រួញមួយតុបតែងដោយរោមជាច្រើនប្រភេទ ស្រស់ស្អាតមានលំនាំដូចរោមគរុឌ។

Verse 13

तमुत्तमेषुंलोकानामिक्ष्वाकुभयनाशनम् ।द्विषतांकीर्तिहरणंप्रहर्षकरमात्मनः ।।।।अभिम्नत्यततोरामस्तंमहेषुंमहाबलः ।वेदप्रोक्तेनविधिनासन्दधेकार्मुकेबली ।।।।

ព្រួញដ៏ប្រសើរបំផុតនោះ—ជាអ្នកបំបាត់ភ័យសម្រាប់វង្សឥក្ស្វាគុ ជាអ្នកដកហូតកិត្តិយសសត្រូវ និងជាអ្នកបង្កើតសេចក្តីរីករាយដល់អ្នកកាន់កាប់—ព្រះរាមមានកម្លាំងមហិមា បានអភិមន្ត្រដោយមន្ត្រា ហើយតាមវិធីពិធីដែលវេទបង្រៀន ទ្រង់បានដាក់អាវុធធំនោះលើធ្នូ។

Verse 14

तमुत्तमेषुंलोकानामिक्ष्वाकुभयनाशनम् ।द्विषतांकीर्तिहरणंप्रहर्षकरमात्मनः ।।6.111.13।।अभिम्नत्यततोरामस्तंमहेषुंमहाबलः ।वेदप्रोक्तेनविधिनासन्दधेकार्मुकेबली ।।6.111.14।।

ព្រួញដ៏ប្រសើរនោះ—ដែលបំបាត់ភ័យសម្រាប់វង្សឥក្ស្វាគុ និងដកហូតសិរីល្អរបស់សត្រូវ—ព្រះរាមអ្នកមានកម្លាំង និងមានចិត្តមាំមួន បានអភិមន្ត្រដោយមន្ត្រា ហើយតាមវិធីដែលវេទបានបង្រៀន ទ្រង់បានដាក់អាវុធធំនោះលើធ្នូ។

Verse 15

तस्मिन् सधनीयमानेतुराघवेणशरोत्तमे ।सर्वभूतानिसन्त्रेसुश्चचाल च वसुन्धरा ।।।।

កាលព្រះរាឃវៈកំពុងភ្ជាប់ព្រួញដ៏ប្រសើរបំផុតនោះ សត្វលោកទាំងអស់ក៏រន្ធត់ភ័យ ហើយសូម្បីតែផែនដីក៏ញ័ររញ្ជួយ។

Verse 16

स रावणायसङ्रुद्धोभृशमायम्यकार्मुकम् ।चिक्षेपपरमायत्तःशरंमर्मविदारणम् ।।।।

ព្រះองค์ខឹងក្រហាយចំពោះរាវណៈ ទាញធ្នូឲ្យតឹងពេញកម្លាំង ហើយដោយចិត្តមាំមួនបានបាញ់ព្រួញដែលបំបែកចំណុចមរណៈ។

Verse 17

स वज्रइवदुर्धर्षोवज्रिबाहुविसर्जितः ।कृतान्तइवचावार्योन्यपतद्रावणोरसि ।।।।

ព្រួញនោះដូចវជ្រៈរបស់ព្រះឥន្ទ្រ មិនអាចទប់ទល់ មិនអាចបណ្តេញបាន ដូចកាលមរណៈដែលមិនអាចរារាំង បានធ្លាក់ចំទ្រូងរាវណៈ។

Verse 18

स विसृष्टोमहावेगश्शरीरान्तकरश्शरः ।चिच्छेदहृदयंतस्यरावणस्यदुरात्मनः ।।।।

ព្រួញនោះដែលបានបាញ់ចេញដោយល្បឿនដ៏ខ្លាំងក្លា ជាព្រួញបញ្ចប់រាងកាយ បានកាត់បេះដូងរាវណៈអ្នកមានចិត្តអាក្រក់ឲ្យបែកចេញ។

Verse 19

रुधिराक्तस्सवेगेनशरीरान्तकरःशरः ।रावणस्यहरन्प्राणान्विवेशधरणीतलम् ।।।।

ព្រួញនោះប្រឡាក់ឈាម ជាព្រួញបញ្ចប់ជីវិត បានហោះទៅដោយល្បឿន ឆក់យកដង្ហើមជីវិតរបស់រាវណៈ ហើយចូលជ្រៀតទៅក្នុងផ្ទៃដី។

Verse 20

स शरोरावणंहत्वारुधिरार्द्रीकृतच्छविः ।कृतकर्मानिभृतवत्स्वतूणींपुनराविशत् ।।।।

ព្រួញនោះ ក្រោយបានសម្លាប់រាវណៈ ហើយធ្វើឲ្យពន្លឺរបស់ខ្លួនស្រអាប់ដោយឈាម កាលកិច្ចការបានសម្រេចហើយ ក៏ត្រឡប់ចូលទៅក្នុងកន្ទុយព្រួញ (ទូណី) របស់ខ្លួនវិញដោយស្ងៀមស្ងាត់។

Verse 21

तस्यहस्ताद्धतस्याशुकार्मुकं च ससायकम् ।निपपातसहप्राणैर्भ्रश्यमानस्यजीवितात् ।।।।

ពេលគាត់ត្រូវសម្លាប់ ហើយជីវិតរបស់គាត់រអិលចេញទៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស ធ្នូ និងព្រួញនៅក្នុងដៃគាត់ក៏ធ្លាក់ចុះភ្លាមៗ ដូចជាធ្លាក់រួមជាមួយដង្ហើមជីវិតរបស់គាត់ផ្ទាល់។

Verse 22

गतासुर्भीमवेगस्तुनैरृतेन्द्रोमहाद्युतिः ।पपातस्यन्दनाद्भूमौवृत्रोवज्रहतोयथा ।।।।

ពេលដាច់ជីវិតហើយ មហារាជនៃរាក្សស—លឿនគួរភ័យ និងភ្លឺរលោងដោយអานุភាព—បានធ្លាក់ពីរថទៅលើដី ដូចវ្រឹត្រៈដែលត្រូវវជ្រៈរបស់ព្រះឥន្ទ្របាញ់ទម្លាក់។

Verse 23

तंदृष्टवापतितंभूमौहतशेषानिशाचराः ।हतनाधाभयत्रस्तास्सर्वतस्सम्प्रदुद्रुवुः ।।।।

ពេលឃើញគាត់ដួលលើដី ពួកនិសាចរៈដែលនៅសល់—គ្មានមេដឹកនាំ ព្រោះម្ចាស់របស់ពួកគេត្រូវសម្លាប់—ក៏ភ័យខ្លាច ហើយរត់គេចខ្លួនទៅគ្រប់ទិស។

Verse 24

सर्वतश्चाभिपेतुस्तान्वानराद्रुमयोधिनः ।दशग्रीववधंदृष्टवावानराजितकाशिनः ।।।।

ពីគ្រប់ទិស វានរ​យុទ្ធជន​អ្នកប្រយុទ្ធដោយដើមឈើ បានស្ទុះចូលវាយប្រហារ​ពួកនោះ; ពេលឃើញទសគ្រីវ (រាវណ) ត្រូវសម្លាប់ វានរ​ទាំងឡាយ​ក៏ដើរទៅមកដោយសោមនស្សនៃជ័យជម្នះ។

Verse 25

अर्दितावानरैर्भ्रष्टालङ्कामभ्यपतन् भयात् ।हताश्रयात्वात्करुणैर्भाष्पप्रस्रवणैर्मुखैः ।।।।

ពួកនោះ​ត្រូវវានរ​វាយរបួស ហើយបាក់បែកក្នុងសង្គ្រាម ដោយភ័យខ្លាច​ក៏រត់ទៅកាន់លង្កា; ព្រោះទីពឹងបានបាត់បង់ មុខមាត់ពោរពេញដោយសេចក្តីអាណិតសង្វេគ ហើយទឹកភ្នែកហូរចេញ។

Verse 26

ततोविनेदुःसम्हृष्टावानराःजितकाशिनः ।वदन्तोराघवजयंरावणस्य ज तद्वधम् ।।।।

បន្ទាប់មក វានរ​ទាំងឡាយ​មានសេចក្តីរីករាយ និងមានទម្រង់នៃជ័យជម្នះ ក៏ស្រែកហ៊ោឡើងខ្លាំងៗ ដោយប្រកាសជ័យជម្នះរបស់រាឃវ និងការស្លាប់របស់រាវណ។

Verse 27

अथान्तरिक्षेव्यनदत्सौम्यस्त्रिदशदुन्धुभिः ।दिव्यगन्धशहस्तत्रमारुतस्सुसुकोववौ ।।।।

បន្ទាប់មក នៅលើមេឃ ស្គរទេវតាដ៏ជាមង្គលបានលាន់ឮ; ហើយខ្យល់ទន់ភ្លន់ដែលនាំមកនូវក្លិនក្រអូបទិព្វ ក៏បក់មកយ៉ាងសុខស្រួល។

Verse 28

निपपातान्तरिक्षाच्चपुष्पवृष्टिस्तदाभुवि ।किरन्तीराघवरथंदुरवापामनोहरा ।।।।

បន្ទាប់មក ពីមេឃ មានភ្លៀងផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាតធ្លាក់ចុះមកលើផែនដី បាចសាច និងគ្របដណ្ដប់លើរថរបស់រាឃវ—អស្ចារ្យ និងហាក់ដូចជាមកពីប្រភពដែលមិនអាចឈានដល់។

Verse 29

राघवस्तवसंयुक्तागगने च विशुश्रुवे ।साधुसाध्वितिवागग्य्रादेवतानांमहात्मनाम् ।।।।

បន្ទាប់មក ពីលើមេឃបានឮច្បាស់ នូវពាក្យសរសើរដ៏ប្រសើររបស់ព្រះទេវតាអ្នកមានមហាត្មា ស្តូត្រព្រះរាឃវៈថា «សាធុ! សាធុ!»

Verse 30

अविवेशमहान् हर्षोदेवानांचारणैःसह ।रावणेनिहतेरौद्रेसर्वलोकभयङ्करे ।।।।

ពេលរាវណៈ អ្នកកាចសាហាវ និងជាភ័យខ្លាចដល់លោកទាំងអស់ ត្រូវបានសម្លាប់ហើយ នោះសេចក្តីអំណរដ៏ធំបានពេញលេញក្នុងចំណោមព្រះទេវតា រួមជាមួយពួកចារណៈ។

Verse 31

ततःसकामंसुग्रीवमङ्गदं च विभीषणम् ।चकारराघवःप्रीतोहत्वाराक्षसपुङ्गवम् ।।।।

បន្ទាប់មក ព្រះរាឃវៈ ពេញព្រះហឫទ័យដែលបានសម្លាប់មេដឹកនាំរាក្សស ក៏បានបំពេញបំណងរបស់សុគ្រីវៈ អង្គទៈ និងវិភីษណៈ ហើយធ្វើឲ្យពួកគេរីករាយ។

Verse 32

ततःप्रजग्मुःप्रशमंमरुद्गणादिशःप्रसेदुर्विमलंनभोऽभवत् ।महीचकम्पे न च मारुतोववौस्थिरप्रभश्चाप्यभवद्दिवाकरः ।।।।

បន្ទាប់មក ក្រុមមរុតក៏ស្ងប់ស្ងាត់ ទិសទាំងឡាយភ្លឺថ្លា មេឃក៏ក្លាយជាស្អាតបរិសុទ្ធ។ ផែនដីឈប់រញ្ជួយ ខ្យល់មិនបក់កន្ត្រាក់ទៀត ហើយសូម្បីតែព្រះអាទិត្យក៏ភ្លឺចែងចាំងដោយពន្លឺដ៏ថេរមាំ។

Verse 33

ततस्तुसुग्रीवविभीषणाङ्गदाःसुहृद्विशिष्टास्सहलक्ष्मणास्तदा ।समेत्यहृष्टाविजयेनराघवंरणेऽभिरामंविधिनाभ्यपूजयन् ।।।।

បន្ទាប់មក សុគ្រីវ វិភីសណៈ និងអង្គទៈ ព្រមទាំងព្រះលក្ខមណៈ និងមិត្តសហាយដ៏ឧត្តមទាំងឡាយ បានមកជួបជុំដោយចិត្តរីករាយចំពោះជ័យជម្នះ ហើយបានគោរពបូជាព្រះរាឃវៈ អ្នកស្រស់សង្ហានៅសមរភូមិ តាមពិធីវិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ។

Verse 34

स तुनिहतरिपुस्स्थिरप्रतिज्ञःस्वजनबलाभिवृतोरणेरराज ।रघुकुलनृपनन्दनोमहौजास्त्रिदशगणैरभिसंवृतोयथेन्द्रः ।।।।

ព្រះองค์បានសម្លាប់សត្រូវរួចហើយ មានព្រះបន្ទូលសច្ចៈមាំមួន ហើយត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយជនរបស់ព្រះองค์ និងកងទ័ពរបស់ខ្លួន ទ្រង់ភ្លឺរលោងនៅសមរភូមិ។ ព្រះរាម ជាក្តីរីករាយនៃព្រះមហាក្សត្រវង្សរាឃុ មានពន្លឺអំណាចដ៏មហិមា ត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយក្រុមទេវតា ដូចព្រះឥន្ទ្រដែរ។