HomeRamayanaBala KandaSarga 69Shloka 6
Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

एकोनसप्ततितमः सर्गः

Daśaratha’s Departure to Videha and Marriage Arrangements

वचनात्तु नरेन्द्रस्य सा सेना चतुरङ्गिणी।राजानमृषिभि स्सार्धं व्रजन्तं पृष्ठतोऽन्वगात्।।।।

vacanāt tu narendrasya sā senā caturaṅgiṇī |

rājānam ṛṣibhiḥ sārdhaṃ vrajantaṃ pṛṣṭhato 'nvagāt ||

តាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះមហាក្សត្រ កងទ័ពចតុរាង្គនោះបានដើរតាមពីក្រោយ ខណៈព្រះរាជាបានចេញដំណើរជាមួយព្រះឥសីទាំងឡាយ។

gatvāhaving gone
gatvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formकृदन्त; ल्यप् (absolutive/gerund); ‘having gone’
caturahamfor four days
caturaham:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/अवधि)
TypeNoun
Rootcaturaha (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (catur + aha); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; duration
mārgamthe route
mārgam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc sg)
videhānthe Videhas (country/people)
videhān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvideha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन (Acc pl)
abhyupeyivānhaving arrived
abhyupeyivān:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootabhi-upa-i (धातु)
Formकृदन्त; क्तवतु-प्रत्यय (perfect active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘having arrived’
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
tuindeed
tu:
Vākya-sambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसम्बन्ध (indeed/but)
janakaḥJanaka
janakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjanaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; apposition to ‘rājā’
śrīmānillustrious
śrīmān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण of ‘janakaḥ’
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formकृदन्त; ल्यप् (absolutive/gerund); ‘having heard’
pūjāmhospitality / worship
pūjām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc sg)
akalpayatarranged / prepared
akalpayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkalp (धातु)
Formलुङ् (Aorist); प्रथमपुरुष एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘arranged’

Let brahmins like Vasishta, Vamadeva, Jabali, Kasyapa, Markandeya endowed with long life, and rishi Katyayana depart in advance. My chariot be yoked and kept ready. Let there be no delay. The messengers (from Janaka) are hastening me up".

D
Daśaratha
S
sages (ṛṣi)

FAQs

Dharma as disciplined obedience and social order: rightful command is carried out without confusion, reflecting stability in governance.

Daśaratha begins the journey with sages accompanying him, and the army follows as escort.

Collective discipline—subjects and soldiers align their actions with legitimate authority.