HomeRamayanaBala KandaSarga 69Shloka 5
Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

एकोनसप्ततितमः सर्गः

Daśaratha’s Departure to Videha and Marriage Arrangements

वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यप:।मार्कण्डेयश्च दीर्घायु:ऋषि: कात्यायनस्तथा।।1.69.4।।एते द्विजा: प्रयान्त्वग्रे स्यन्दनं योजयस्व मे।यथा कालात्ययो न स्या द्दूता हि त्वरयन्ति माम्।।1.69.5।।

vasiṣṭho vāmadevaś ca jābālir atha kāśyapaḥ |

mārkaṇḍeyaś ca dīrghāyuḥ ṛṣiḥ kātyāyanas tathā ||

ete dvijāḥ prayāntv agre syandanaṃ yojayasva me |

yathā kālātyayo na syād dūtā hi tvarayanti mām ||

សូមឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនេះចេញទៅមុខជាមុន គឺ វសិષ્ઠ វាមទេវ ជាបាលី កាស្យប មារកណ្ឌេយៈអ្នកមានអាយុយូរ និងឥសី កាត្យាយន។ សូមចងរទេះរបស់ខ្ញុំឲ្យរួចរាល់ ដើម្បីកុំឲ្យមានការពន្យាពេលឡើយ ព្រោះទូតកំពុងជំរុញឲ្យខ្ញុំប្រញាប់ទៅ។

vacanātfrom the command
vacanāt:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (Abl sg)
tuindeed
tu:
Vākya-sambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (but/indeed)
narendrasyaof the king
narendrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnarendra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (nara + indra); पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Gen sg)
that
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
senāarmy
senā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsenā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
caturaṅgiṇīfour-divisional
caturaṅgiṇī:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturaṅginī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण of ‘senā’
rājānamthe king
rājānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc sg)
ṛṣibhiḥwith sages
ṛṣibhiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (Instr pl)
sārdhamtogether
sārdham:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsārdham (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (together with)
vrajantamgoing
vrajantam:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootvraj (धातु)
Formकृदन्त; शतृ-प्रत्यय (present active participle); पुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; विशेषण of ‘rājānam’
pṛṣṭhataḥfrom behind
pṛṣṭhataḥ:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpṛṣṭhatas (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (from behind/behind)
anvagātfollowed
anvagāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-gam (धातु)
Formलुङ् (Aorist); प्रथमपुरुष एकवचन; परस्मैपद

Let the four divisions of the army from all the four quarters with elegant palanquinsproceed at my command.

D
Daśaratha
V
Vasiṣṭha
V
Vāmadeva
J
Jābāli
K
Kāśyapa
M
Mārkaṇḍeya
K
Kātyāyana
M
messengers (dūta)

FAQs

The same dharmic emphasis as the preceding line: honoring sages and acting without delay in matters of duty.

A repeated/duplicated presentation of Daśaratha’s travel instructions in the provided Southern Recension dataset.

Consistency in duty and respect toward spiritual authorities.