Shloka 7

जनकदूतागमनम्

The Arrival of Janaka’s Messengers in Ayodhya

Devanagari script

पृष्ट्वा कुशलमव्यग्रं वैदेहो मिथिलाधिप:।कौशिकानुमते वाक्यं भवन्तमिदमब्रवीत्।।1.68.7।।

Transliteration

pṛṣṭvā kuśalam avyagraṁ vaideho mithilādhipaḥ |

kauśikānumate vākyaṁ bhavantam idam abravīt || 1.68.7 ||

Translation

ក្រោយព្រះអង្គបានសួរសុខទុក្ខរបស់លោកដោយចិត្តមិនរវល់ វៃទេហៈ ជនកា ម្ចាស់មិថិលា ដោយការយល់ព្រមពី កៅសិកៈ (វិશ્વាមិត្រ) បានមានព្រះបន្ទូលសារនេះចំពោះលោក។

Word by Word

• पूर्वम्: formerly
• पूर्वम्: Kala (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: formerly)

• प्रतिज्ञा: vow/pledge
• प्रतिज्ञा: Karta (कर्ता; of ‘known’)
• Type: Noun
• Root: प्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विदिता: was known
• विदिता: Kriya (क्रिया; predicate)
• Type: Adjective
• Root: √विद् (धातु; ज्ञाने) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रतिज्ञा इति विशेषणम्

• वीर्य-शुल्का: with prowess as the bride-price
• वीर्य-शुल्का: Karta (कर्ता; apposition)
• Type: Adjective
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक) + शुल्क (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (वीर्यं शुल्कं यस्याः = whose bride-price is prowess); आत्मजा इति विशेषणम्

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (genitive pronoun)

• आत्मजा: daughter
• आत्मजा: Karta (कर्ता; apposition)
• Type: Noun
• Root: आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राजानः: kings
• राजानः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• कृत-अमर्षाः: made angry
• कृत-अमर्षाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त; √कृ) + अमर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (कृतः अमर्षः येषां = made indignant)

• निर्वीर्याः: powerless
• निर्वीर्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; राजानः इति विशेषणम्

• विमुखी-कृताः: were turned back
• विमुखी-कृताः: Karta (कर्ता; predicate)
• Type: Adjective
• Root: विमुखी (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (विमुखी कृताः = turned back/made to turn away)

Context

The virtuous counsellors of the Indra among kings highly honoured spent the night happily.ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē aṣṭaṣaṣṭitamassarga:৷৷Thus ends the sixtyeighth sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

Characters & Entities

• Janaka (Vaideha)
• Mithilā
• Kauśika / Viśvāmitra
• Daśaratha (implied recipient)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes deference to rightful authority: Janaka proceeds with Viśvāmitra’s consent, showing that major decisions should align with the guidance of revered sages and established propriety.

What is the narrative situation?

The envoys transition from greetings to the formal message, noting that Janaka speaks with Viśvāmitra’s approval.

Which character virtue is emphasized?

Janaka’s humility and adherence to satya-dharma: careful, attentive enquiry and respect for the sage’s sanction.