Shloka 4

जनकदूतागमनम्

The Arrival of Janaka’s Messengers in Ayodhya

Devanagari script

बद्धाञ्जलिपुटा स्सर्वे दूता विगतसाध्वसा:।राजानं प्रयता वाक्यमब्रुवन्मधुराक्षरम्।।1.68.4।।

Transliteration

baddhāñjali-puṭāḥ sarve dūtā vigata-sādhvasāḥ |

rājānaṁ prayatā vākyam abruvan madhurākṣaram || 1.68.4 ||

Translation

ពួកទូតទាំងអស់បានប្រណមដៃ ដោយគ្មានភាពភ័យខ្លាច ហើយបាននិយាយទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រដោយកិត្តិយស ជាពាក្យពេចន៍ផ្អែមល្ហែម និងសុភាពរាបសារ។

Word by Word

• बद्ध-अञ्जलि-पुटाः: with folded hands
• बद्ध-अञ्जलि-पुटाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बद्ध (कृदन्त; √बन्ध् बन्धने) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि-समासः (बद्धः अञ्जलिपुटः येषां = with hands folded)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दूताः इति विशेषणम्

• दूताः: messengers
• दूताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• विगत-साध्वसाः: fearless
• विगत-साध्वसाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विगत (कृदन्त; वि-√गम् गतौ) + साध्वस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि-समासः (विगतं साध्वसं येषां = free from fear)

• राजानम्: the king
• राजानम्: Karma (कर्म; addressed)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रयताः: reverent/attentive
• प्रयताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रयत (कृदन्त; प्र-√यम् यत्ने)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दूताः इति विशेषणम्

• वाक्यम्: speech/words
• वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अब्रुवन्: said
• अब्रुवन्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• मधुर-अक्षरम्: sweet-worded
• मधुर-अक्षरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मधुर (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समासः (मधुराणि अक्षराणि यस्मिन् = with sweet words); वाक्यम् इति विशेषणम्

Context

Reaching the king's palace the messengers said to the door-keepers, "Let kingDasaratha be immediately informed that the messengers from Janaka have come".

Characters & Entities

• Daśaratha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is respectful communication: truthful messages should be delivered with humility and civility, especially in royal and diplomatic settings.

What is the narrative situation?

Having entered the palace, the envoys begin their formal address to King Daśaratha.

Which character virtue is emphasized?

The envoys’ self-control and propriety—fearless yet deferential.