HomeRamayanaBala KandaSarga 18Shloka 44
Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

पुत्रजन्मोत्सवः — Birth of the Princes and Viśvāmitra’s Arrival

Bālakāṇḍa 18

पुरे कोशे जनपदे बान्धवेषु सुहृत्सु च ।।।।कुशलं कौशिको राज्ञ: पर्यपृच्छत्सुधार्मिक:।

pure kośe janapade bāndhaveṣu suhṛtsu ca | kuśalaṃ kauśiko rājñaḥ paryapṛcchat sudhārmikaḥ ||

កោសិកៈ (វិશ્વាមិត្រ) អ្នកមានធម៌ខ្ពស់ បានសួរព្រះរាជាអំពីសុខសាន្តថា ក្នុងរាជធានី ក្នុងព្រះឃ្លាំង ក្នុងស្រុកជនបទទាំងមូល និងក្នុងចំណោមញាតិមិត្តសហាយ តើសព្វយ៉ាងសុខសប្បាយដែរឬទេ។

पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
कोशेin the treasury
कोशे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
जनपदेin the realm/countryside
जनपदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
बान्धवेषुamong relatives
बान्धवेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootबान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन
सुहृत्सुamong friends
सुहृत्सु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुहृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
कुशलम्welfare
कुशलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
कौशिकःKauśika (Viśvāmitra)
कौशिकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकौशिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन
पर्यपृच्छत्enquired
पर्यपृच्छत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-प्रच्छ् (धातु)
Formलङ्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
सु-धार्मिकःvery righteous
सु-धार्मिकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/उपपद) + धार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारयः (सुधार्मिकः = very righteous) विशेषणम् (of Kauśika)

The exceedingly virtuous sage Viswamitra enquired from the king about the treasury welfare of his subjects living in cities and villages, and the well being of his friends and relatives.

V
Viśvāmitra (Kauśika)
D
Daśaratha
C
city (pura)
T
treasury (kośa)

FAQs

Rajadharma: a kingdom’s righteousness is judged by holistic well-being—public order, economic stability, and social harmony.

Viśvāmitra continues formal inquiry into multiple sectors of Daśaratha’s rule.

Practical wisdom—attention to both spiritual and administrative dimensions of dharma.