Shloka 19

हयमेध

यज्ञोपक्रमः — Commencement of the Aśvamedha Preparations

Devanagari script

ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्याञ्छूद्रांश्चैव सहस्रश:।समानयस्व सत्कृत्य सर्वदेशेषु मानवान्।।1.13.19।।

Transliteration

brāhmaṇān kṣatriyān vaiśyān śūdrāṃś caiva sahasraśaḥ | samānayasva satkṛtya sarvadeśeṣu mānavān || 1.13.19 ||

Translation

ចូរប្រមូលមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ពីគ្រប់ដែនដី ដោយទទួលស្វាគមន៍ និងគោរពយ៉ាងសមគួរ—ទាំងព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រិយ វៃស្យ និងសូទ្រ។

Word by Word

• मिथिलाधिपतिम्: lord of Mithilā
• मिथिलाधिपतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: mithilā-adhipati (प्रातिपदिक: mithilā + adhipati)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• शूरम्: valiant
• शूरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: śūra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• जनकम्: Janaka
• जनकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: janaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• सत्यविक्रमम्: of true prowess
• सत्यविक्रमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: satya-vikrama (प्रातिपदिक: satya + vikrama)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• निष्ठितम्: proficient
• निष्ठितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ni + sthā (धातु) + kta (कृत्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• सर्वशास्त्रेषु: in all treatises
• सर्वशास्त्रेषु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: sarva-śāstra (प्रातिपदिक: sarva + śāstra)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन

• तथा: and
• तथा: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थे (and also)

• वेदेषु: in the Vedas
• वेदेषु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: veda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन

• निष्ठितम्: well-versed
• निष्ठितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ni + sthā (धातु) + kta (कृत्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• आनय: bring
• आनय: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ā + nī (धातु)
• Form: लोट्; मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• महाभागम्: highly fortunate/illustrious
• महाभागम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: mahā-bhāga (प्रातिपदिक: mahā + bhāga)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• स्वयम्: personally
• स्वयम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: svayam (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः (oneself/personally)

• एव: indeed
• एव: Avadhāraṇa (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• सुसत्कृतम्: well honoured
• सुसत्कृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: su + sat + kṛ (धातु) + kta (कृत्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• पूर्वसम्बन्धिनम्: an old ally/connected from before
• पूर्वसम्बन्धिनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: pūrva-sambandhin (प्रातिपदिक: pūrva + sambandhin)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: jñā (धातु) + क्त्वा (कृत्)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); 'having known'

• ततः: therefore/then
• ततः: Hetu/Kāla (हेतु/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थे/अनन्तर (therefore/then)

• पूर्वम्: beforehand
• पूर्वम्: Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: pūrvam (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (before/earlier)

• ब्रवीमि: I tell
• ब्रवीमि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: brū (धातु)
• Form: लट् (Present); उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• ते: to you
• ते: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया/चतुर्थी (Accusative/Dative); एकवचन; (एन्क्लिटिक)

Context

Then Vasishta, having summoned Sumantra said to him "Invite all the righteous kings on earth".

Characters & Entities

• Sumantra
• brāhmaṇa
• kṣatriya
• vaiśya

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma in a royal-sacred event includes inclusive participation and respectful treatment across social groups.

What is the narrative situation?

Vasiṣṭha expands the invitation beyond kings to the wider populace from all regions, ensuring a grand and orderly gathering.

Which character virtue is emphasized?

Lokasaṅgraha (welfare and cohesion of society): bringing communities together with honor rather than exclusion.