HomeRamayanaBala KandaSarga 10Shloka 8
Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

ऋश्यशृङ्ग-आनयनम्

Bringing Ṛśyaśṛṅga to Aṅga and His Marriage to Śāntā

पितुस्सनित्यसन्तुष्टो नातिचक्राम चाश्रमात्।।।।न तेन जन्मप्रभृति दृष्टपूर्वं तपस्विना।स्त्री वा पुमान्वा यच्चान्यत्सर्वं नगरराष्ट्रजम्।। ।।

pituḥ sa nityasantuṣṭo nāticakrāma cāśramāt ||

ដោយស្ថិតក្រោមការថែរក្សារបស់បិតា និងពេញចិត្តជានិច្ច គាត់មិនដែលចាកឆ្ងាយពីអាស្រមឡើយ។

pituḥof (his) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
nityasantuṣṭaḥalways content
nityasantuṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnitya + santuṣṭa (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formसमासः कर्मधारयः; कृदन्तः क्त (PPP) from √tuṣ with sam-; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् saḥ
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपात (negation)
aticakrāmawent beyond/stepped out
aticakrāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkram + ati (धातु)
Formलकारः लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, पुरुषः 3, वचनम् एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय (and)
āśramātfrom the hermitage
āśramāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम् (ablative: from)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध (not)
tenaby him
tena:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
janmaprabhṛtifrom birth onward
janmaprabhṛti:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootjanman + prabhṛti (अव्ययीभाव-प्रातिपदिक)
Formसमासः अव्ययीभावः (janmanaḥ prabhṛti = from birth onward); अव्ययवत् प्रयोगः
dṛṣṭapūrvamseen before
dṛṣṭapūrvam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdṛṣṭapūrva (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formकृदन्तः क्त from √dṛś; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (never seen before)
tapasvināby the ascetic (him)
tapasvinā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottapasvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
strīa woman
strī:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (as item in enumeration)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपात (or)
pumāna man
pumān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpumān (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्प (or)
yatwhatever
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (whatever)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय (and)
anyatother
anyat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् yat
sarvamall
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (implicit ‘jagat’/‘vastu’)
nagararāṣṭrajamborn in towns and countryside (worldly)
nagararāṣṭrajam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootnagara + rāṣṭra + ja (प्रातिपदिक)
Formसमासः द्वन्द्वः (nagaraṃ ca rāṣṭraṃ ca) + तद्धित/कृदन्त ‘ja’ (born from); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् sarvam

He (Rsyasringa) was always content and never stirred out of his father's hermitage. Absorbed in penance he had never seen a woman or a man nor any of the creatures born in towns or cities right from his birth.

Ṛśyaśṛṅga
F
father (ṛṣi)
Ā
āśrama (hermitage)

FAQs

Contentment and disciplined boundaries: dharma is supported by regulated living and satisfaction with one’s rightful sphere of life and duty.

The text describes Ṛśyaśṛṅga’s sheltered routine—he remains within the hermitage and does not venture out.

Santoṣa (contentment) and niyama (self-regulation) in an ascetic upbringing.