Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 37, Shloka 36

अयोध्याकाण्डे सर्गः ३७ — चीरधारणं, सीतासंकल्पः, वसिष्ठोपदेशः

Bark-Robe Episode and Vasistha’s Admonition

Devanagari script

यानैश्च मुख्यैः परिचारकैश्चसुसंवृता गच्छतु राजपुत्री।वस्त्रैश्च सर्वैस्सहितैर्विधानैर्नेयं वृता ते वरसम्प्रदाने।।2.37.36।।

Transliteration

yānaiś ca mukhyaiḥ paricārakaiś ca susaṁvṛtā gacchatu rāja-putrī | vastraiś ca sarvaiḥ sahitair vidhānair neyaṁ vṛtā te vara-sampradāne || 2.37.36 ||

Translation

សូមឲ្យព្រះរាជកុមារីចេញដំណើរដោយមានយានជំនិះដ៏ល្អប្រសើរ និងអ្នកបម្រើហែហមជុំវិញ ព្រមទាំងសម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងប្រើប្រាស់ចាំបាច់គ្រប់យ៉ាង។ កាលដែលអ្នកបានទូលសុំពរ អ្នកមិនបានរាប់បញ្ចូលព្រះនាងសីតា​ក្នុងពរដែលសុំទេ។

Word by Word

• यानैः: with vehicles/chariots
• यानैः: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: यान (प्रातिपदिकम्)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः (करणे); बहुवचनम् — instrumental plural (by/with vehicles)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्ययम्)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction) — 'and'

• मुख्यैः: with the chief/excellent (ones)
• मुख्यैः: करण (Instrument)
• Type: Adjective
• Root: मुख्य (प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः; बहुवचनम् — instrumental plural (with the excellent/chief [ones])

• परिचारकैः: with attendants
• परिचारकैः: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: परिचारक (प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः; बहुवचनम् — instrumental plural (with attendants)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्ययम्)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction) — 'and'

• सुसंवृता: well-surrounded
• सुसंवृता: विशेषण (Qualifier of कर्तृ)
• Type: Adjective
• Root: सु- + संवृत (√वृ, धातुः; क्त-प्रत्ययः) (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — past passive participle used adjectivally: 'well-enclosed/surrounded'

• गच्छतु: let (her) go
• गच्छतु: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातुः)
• Form: लोट्-लकारः (आज्ञार्थे/विधिलिङ्गार्थे); प्रथम-पुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम् — imperative/benedictive sense: 'let (her) go'

• राजपुत्री: the princess (Sita)
• राजपुत्री: कर्तृ (Agent/Subject)
• Type: Noun
• Root: राजन् + पुत्री (प्रातिपदिके) (राजपुत्री)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — nominative singular (subject): 'king’s daughter/princess'

• वस्त्रैः: with garments
• वस्त्रैः: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिकम्)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः; बहुवचनम् — instrumental plural (with garments)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्ययम्)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction) — 'and'

• सर्वैः: with all
• सर्वैः: करण (Instrument)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिकम्)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः; बहुवचनम् — instrumental plural (with all [things])

• सहितैः: together with
• सहितैः: करण (Instrument)
• Type: Adjective
• Root: सहित (प्रातिपदिकम्; √सह्/सह्-भावे क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः; बहुवचनम् — instrumental plural: 'together with/ accompanied by'

• विधानैः: with provisions/necessities
• विधानैः: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिकम्)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः; बहुवचनम् — instrumental plural (with provisions/arrangements/necessities)

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्ययम्)
• Form: निषेध-अव्ययम् (particle of negation)

• इयम्: this (Sita)
• इयम्: कर्तृ (Agent/Subject)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — demonstrative pronoun: 'this (woman)'

• वृता: chosen/selected
• वृता: क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate complement)
• Type: Verb
• Root: वृत (√वृ, धातुः; क्त-प्रत्ययः) (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि कृदन्तः (PPP) used predicatively: 'chosen/selected'

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः; एकवचनम् — genitive singular: 'of you/your'

• वरसम्प्रदाने: in the granting of boons
• वरसम्प्रदाने: अधिकरण (Location/Context)
• Type: Noun
• Root: वर + सम्प्रदान (प्रातिपदिके) (वरसम्प्रदान)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी-विभक्तिः; एकवचनम् — locative singular: 'in/at the granting of boons'

Context

I am going to the forest to live there for fourteen years. Bring me two things: a basket and a crowbar.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Kaikeyī
• Sītā
• garments (vastra)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma requires truthful limits: one must not expand a harsh command beyond what was actually promised or asked, especially when it harms an innocent.

What is the narrative situation?

Vasiṣṭha insists Sītā should be allowed proper comfort and protection because Kaikeyī’s boon concerned only Rāma.

Which character virtue is emphasized?

Vasiṣṭha’s commitment to fairness and protective duty toward the royal household.