Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 35, Shloka 34
सुमन्त्रस्य कैकेयी-निन्दा
Sumantra’s Reproof of Kaikeyi in the Royal Assembly
स राज्यं राघवः पातु भव त्वं विगतज्वरा।न हि ते राघवादन्यः क्षमः पुरवरे वसेत्।।2.35.34।।
sa rājyaṃ rāghavaḥ pātu bhava tvaṃ vigata-jvarā | na hi te rāghavād anyaḥ kṣamaḥ puravare vaset ||2.35.34||
សូមឲ្យព្រះរាឃវៈ (រាម) ទ្រង់ការពាររាជ្យ; អ្នកចូររួចផុតពីក្តៅក្រហាយនៃចិត្ត។ ព្រោះក្នុងនគរដ៏ប្រសើរនេះ គ្មានអ្នកណាផ្សេងក្រៅពីព្រះរាមដែលសមគួរប្រសិទ្ធិជាព្រះមហាក្សត្រស្នាក់នៅ។
Therefore, let Rama potect this kingdom. Be relieved of mental afflictions. There is no other person in this excellent city more competent than Rama to rule this kingdom.
FAQs
Rajadharma: the kingdom should be protected by the most competent and rightful heir; personal agitation should not override public welfare.
Sumantra urges Kaikeyi to accept Rama as protector of the realm and to abandon her distress-driven insistence on exile.
Rama’s fitness to rule—self-control, capability, and legitimacy as heir—is foregrounded.