Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 59

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

चतुष्टयमथार्णानां रसस्तदनु च स्थिरा । हृदंबुयुक् क्ष्मया दाहः सचरः स्याज्जवी च हृत् ॥ ५९ ॥

Transliteration

catuṣṭayamathārṇānāṃ rasastadanu ca sthirā | hṛdaṃbuyuk kṣmayā dāhaḥ sacaraḥ syājjavī ca hṛt || 59 ||

Translation

បន្ទាប់មក សំណុំអក្សរបួន ជារបស់សមុទ្រ; បន្ទាប់មកមានអក្សរ «រ», ហើយតាមក្រោយ «ស្ថិ» និង «រា»។ ពេលភ្ជាប់នឹង «ហ្រឹទ» និង «អំបុ» ហើយបន្ថែម «ក្ស្មា» វាបង្កើត «ដាហ»; ភ្ជាប់នឹង «ចរ» វាក្លាយជា «សចរ»; ហើយភ្ជាប់នឹង «ជវី» វាក្លាយជា «ហ្រឹត»។

Word by Word

• चतुष्टयम्: a set of four; quartet
• चतुष्टयम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: चतुष्टय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अथ: then; now
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भ/अनन्तर (then/now)

• अर्णानाम्: of the syllables/letters (arṇa)
• अर्णानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• रसः: rasa
• रसः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्-अनु: after that
• तत्-अनु: Sambandha (सम्बन्ध/sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: तत् (सर्वनाम) + अनु (अव्यय)
• Form: अव्यय-प्रयोगः; 'तदनु' = तदनन्तरम् (thereafter)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• स्थिरा: Sthirā (name/term)
• स्थिरा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थिर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नामरूपेण/technical term)

• हृद्-अम्बु-युक्: joined with heart and water
• हृद्-अम्बु-युक्: Karta (कर्ता/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हृद् + अम्बु + युज्→युक् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्तः—युज् धातोः क्तिन्/क्विप्-प्राय (युक् = joined); समासः—तत्पुरुष (joined with heart and water)

• क्ष्मया: with earth
• क्ष्मया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: क्ष्मा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• दाहः: dāha
• दाहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सचरः: moving
• सचरः: Karta (कर्ता/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• जवी: Javī
• जवी: Karta (कर्ता/Predicate nominal)
• Type: Noun
• Root: जवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• हृत्: heart
• हृत्: Karta (कर्ता/Predicate nominal)
• Type: Noun
• Root: हृत्/हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (छान्दस/संक्षिप्त रूप)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, Vedanga-style technical recital)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a Vedanga-style, sutra-like mapping of syllables and combinations, emphasizing that mantra-knowledge depends on precise phonetics and structured recitation—an essential foundation for effective dharma and ritual practice.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by teaching exact sound-forms and combinations, it supports correct mantra pronunciation and transmission—key supports for Vishnu-bhakti practices where devotion is expressed through accurately recited names and mantras.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Shiksha and Vyakarana-type instruction: a technical enumeration of syllables/letters and their combinations, reflecting how sound-units are constructed and applied in mantra and ritual recitation.