Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 158

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

नीलां च मूकीकरणे स्मरेत्तत्तदपेक्षया । इत्येषा दशमी नित्या प्रोक्ता ते कुलसुन्दरी ॥ १५८ ॥

Transliteration

nīlāṃ ca mūkīkaraṇe smarettattadapekṣayā | ityeṣā daśamī nityā proktā te kulasundarī || 158 ||

Translation

សម្រាប់ធ្វើឲ្យអ្នកណាម្នាក់ស្ងៀមមាត់ គួររំលឹក «នីឡា» តាមបំណងនោះ។ ដូច្នេះហើយ ឱ កុលសុន្ទរី «ទសមី» និត្យា (អស់កល្ប) នេះ ត្រូវបានបង្រៀនដល់អ្នក។

Word by Word

• नीलाम्: the blue (goddess/form)
• नीलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नीला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Accusative singular

• च: and
• च: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• मूकीकरणे: in (the act of) making mute
• मूकीकरणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मूकीकरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Neuter, Locative singular

• स्मरेत्: one should remember/meditate on
• स्मरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Optative, 3rd person singular

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative singular; (correlative)

• तत्: that (respective)
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative singular

• अपेक्षया: with regard to / depending on
• अपेक्षया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अपेक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Feminine, Instrumental singular

• इति: thus
• इति: Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)

• एषा: this (one)
• एषा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; Feminine, Nominative singular

• दशमी: the tenth (Nityā)
• दशमी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दशमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative singular

• नित्या: eternal
• नित्या: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नित्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Nominative singular; विशेषणम् दशमी-शब्दस्य

• प्रोक्ता: is declared/taught
• प्रोक्ता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Past passive participle used predicatively

• ते: to you / of you
• ते: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; Genitive singular (enclitic)

• कुलसुन्दरी: O Kulāsundarī
• कुलसुन्दरी: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कुल + सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (सम्बोधन), एकवचन; Feminine, Vocative singular; समासः—तत्पुरुष (कुलस्य सुन्दरी)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in the Nityā/vidyā context)

Vrata Kalpa

Vrata: Daśamī

Verse Rasa

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Nila
• Nitya (Dashami)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that specific results are linked to specific forms (nityā) remembered with a focused intention, showing how mantra-smaraṇa is treated as a precise spiritual-ritual technology.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Even in a technical prayoga setting, it emphasizes smaraṇa (remembrance) as the operative act—devotional recollection directed toward a named divine form.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects prayoga-style application—how intention (apekṣā) conditions ritual/mantric remembrance—aligned with the technical, procedural tone typical of Book 1.3 discussions.