Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 53

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

Devanagari script

कामवागंत्यबीजानि त्रैलोक्यस्य वशीकृतौ । कामांत्यवाणीबीजानि मुक्तये नियतो जपेत् ॥ ५३ ॥

Transliteration

kāmavāgaṃtyabījāni trailokyasya vaśīkṛtau | kāmāṃtyavāṇībījāni muktaye niyato japet || 53 ||

Translation

ដើម្បីគ្រប់គ្រងលោកទាំងបី ឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចខ្លួន គួរប្រើ «ព្យាង្គពូជ» ដែលបញ្ចប់ដោយ «កាម» និង «វាក»; តែសម្រាប់មោក្ខ (ការរំដោះ) អ្នកសាធកដែលមានវិន័យ គួរជប «ព្យាង្គពូជ» ដែលបញ្ចប់ដោយ «កាម» និង «វាណី»។

Word by Word

• काम: desire / Kāma
• काम: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (contextual member in compound)

• वाक्: speech
• वाक्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (contextual member in compound)

• अन्त्य: final / last
• अन्त्य: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (contextual member in compound)

• बीजानि: seed-syllables (mantric seeds)
• बीजानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (काम-वाक्-अन्त्य-बीज)

• त्रैलोक्यस्य: of the three worlds
• त्रैलोक्यस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य (प्रातिपदिक: त्रि+लोक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रि-लोक)

• वशीकृतौ: in (the state of) being subdued/controlled
• वशीकृतौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वशीकृत (कृदन्त; वश् + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative of state); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• काम: desire / Kāma
• काम: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (contextual member in compound)

• अन्त्य: final / last
• अन्त्य: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (contextual member in compound)

• वाणी: speech
• वाणी: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (contextual member in compound)

• बीजानि: seed-syllables
• बीजानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (काम-अन्त्य-वाणी-बीज)

• मुक्तये: for liberation
• मुक्तये: Sampradana (सम्प्रदान/चतुर्थी)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन (dative of purpose)

• नियतः: disciplined (person)
• नियतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नियत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (used adverbially: disciplined/with restraint)

• जपेत्: should recite (mutter)
• जपेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/Mantra-technical context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It distinguishes between mantra-japa aimed at worldly mastery (vaśīkaraṇa over the three worlds) and mantra-japa oriented toward the highest aim—mukti—emphasizing disciplined repetition and right intention.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By redirecting the practitioner from power-seeking outcomes to liberation, it aligns mantra practice with the devotional ideal of surrendering results and prioritizing release over control—an inward turn consistent with Vishnu-bhakti ethics in Purāṇic teaching.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects mantra-technical usage of bīja endings (antya-bīja) and purpose-based application of japa—showing a śāstra-style classification of mantra effects, a common feature of technical disciplines associated with Vedanga-adjacent ritual and phonetic precision.