Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 61

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

हृदि जालंधरं बीजं दीर्घपूर्वं प्रविन्यसेत् । ललाटे पूर्णगिर्याख्यं कवर्गाद्यं न्यसेत्सुधीः ॥ ६१ ॥

Transliteration

hṛdi jālaṃdharaṃ bījaṃ dīrghapūrvaṃ pravinyaset | lalāṭe pūrṇagiryākhyaṃ kavargādyaṃ nyasetsudhīḥ || 61 ||

Translation

នៅក្នុងបេះដូង គួរដាក់បីជ «ជាលន្ធរ» ដោយមានស្រៈវែងនាំមុខ ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ នៅលលាដ៍ អ្នកប្រាជ្ញគួរដាក់បីជ «ពូរណគិរី» ដែលចាប់ផ្តើមដោយព្យញ្ជនៈក-វರ್ಗ។

Word by Word

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• जालन्धरम्: Jālandhara
• जालन्धरम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: जालन्धर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (as name of pīṭha/bīja-placement)

• बीजम्: seed-syllable
• बीजम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दीर्घपूर्वम्: preceded by a long vowel
• दीर्घपूर्वम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घपूर्व = दीर्घ (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (दीर्घः पूर्वः यस्य)

• प्रविन्यसेत्: should carefully place
• प्रविन्यसेत्: Kriya (क्रिया/Action)
• Type: Verb
• Root: प्र + वि + नि + अस् (धातु) (न्यासे)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष एकवचन (instructional), परस्मैपद

• ललाटे: on the forehead
• ललाटे: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: ललाट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• पूर्णगिर्याख्यम्: named 'Pūrṇagiri'
• पूर्णगिर्याख्यम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पूर्णगिर्याख्य = पूर्णगिरि (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (पूर्णगिरि इति आख्या यस्य)

• कवर्गाद्यम्: beginning with the ka-group
• कवर्गाद्यम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कवर्गाद्य = कवर्ग (प्रातिपदिक) + आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (कवर्गः आदिः यस्य)

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया/Action)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु) (न्यासे)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष एकवचन (instructional), परस्मैपद

• सुधीः: the wise person
• सुधीः: Karta (कर्ता/Agent)
• Type: Noun
• Root: सुधी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches internalized worship through nyāsa—installing specific bīja-syllables in the heart and forehead—so the body becomes a consecrated field for mantra-sādhana and focused contemplation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, it supports bhakti by turning devotion inward: the practitioner “places” sacred sound in the heart (seat of feeling) and forehead (seat of intention), aligning inner attention with the chosen deity-mantra.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā (phonetics) is implied by “dīrgha-pūrva” (use of long vowels) and the reference to “ka-varga” (consonant classification), emphasizing correct sound-formation and ordered phonemic placement in ritual practice.