Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 162

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Devanagari script

हैमी तारा विधुगतिर्विषघ्नी च वरानना । अमरा तीर्थदा दीक्षा दुर्धर्षा रोगहारिणी ॥ १६२ ॥

Transliteration

haimī tārā vidhugatirviṣaghnī ca varānanā | amarā tīrthadā dīkṣā durdharṣā rogahāriṇī || 162 ||

Translation

នាងគឺ ហៃមី; តារា; វិធុគតិ; វិសឃ្នី (បំបាត់ពុល); វរាននា (មុខល្អឧត្តម); អមរា; ទីរថដា (ផ្តល់ទីរថសក្ដិសិទ្ធិ); ទីក្សា (ពិធីបុណ្យចូលសិស្ស); ទុរធರ್ಷា (មិនអាចឈ្នះបាន); និង រោគហារិណី (ដកយកជំងឺ)—នាមទាំងនេះគេគោរពសរសើរ ដើម្បីការពារ បរិសុទ្ធភាព និងបំបាត់ជំងឺនិងពុល។

Word by Word

• हैमी: golden
• हैमी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हैम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तारा: Tārā (goddess-name)
• तारा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवी-नाम

• विधुगतिः: having the course of the moon; moonlike movement
• विधुगतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विधु + गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधोः (चन्द्रस्य) गतिः (moon-like course/motion)

• विषघ्नी: destroyer of poison
• विषघ्नी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विष + घ्नी (प्रातिपदिक; from √हन् with -घ्निन्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विषं घ्नन्ती (poison-destroying)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)

• वरानना: beautiful-faced
• वरानना: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वरम् आननं यस्याः (having a beautiful face)

• अमरा: immortal; divine
• अमरा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अमरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘immortal/divine’

• तीर्थदा: giver of sacred ford/merit
• तीर्थदा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तीर्थ + दा (प्रातिपदिक; agent from √दा धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तीर्थं ददाति (giver of tīrtha/holy merit)

• दीक्षा: initiation; consecration
• दीक्षा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दीक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दुर्धर्षा: invincible; hard to assail
• दुर्धर्षा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर्धर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘hard to overpower’

• रोगहारिणी: remover of disease
• रोगहारिणी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रोग + हारिणी (प्रातिपदिक; from √हृ धातु, ‘to take away’)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रोगं हरति (disease-removing)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in the Vedanga/vidya context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: karuna

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse functions as a sacred list of potent epithets used for smaraṇa/japa, emphasizing śakti as protection—especially the neutralization of viṣa (poison) and the removal of roga (disease) through sanctified recitation and faith.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here appears as nāma-smaraṇa: remembering and repeating divine names with reverence, trusting that the deity’s qualities—invincibility, purity, and healing—manifest as inner protection and outward well-being.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects mantra-prayoga in a technical (Vedanga-adjacent) way: using defined names/epithets for specific results (viṣa-śamana, roga-nāśa), aligning ritual speech (mantra) with intended protective outcomes.