Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 45

The Recitation of the Thousand Names of Rādhā and Kṛṣṇa (Yugala-Sahasranāma) and Śaraṇāgati-Dharma

Devanagari script

तृणावर्तप्राणहारी यशोदाविस्मयप्रदः । त्रैलोक्यवक्त्रः पद्माक्षः पद्महस्तः प्रियंकरः ॥ ४५ ॥

Transliteration

tṛṇāvartaprāṇahārī yaśodāvismayapradaḥ | trailokyavaktraḥ padmākṣaḥ padmahastaḥ priyaṃkaraḥ || 45 ||

Translation

ព្រះអង្គអ្នកដកជីវិតត្រឹណាវర్త; អ្នកធ្វើឲ្យយសោដាភ្ញាក់ផ្អើលអស្ចារ្យ; ព្រះមុខដែលផ្ទុកត្រីលោក; ព្រះនេត្រដូចផ្កាឈូក; ព្រះហត្ថដូចផ្កាឈូក; អ្នកប្រទានអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ និងមង្គល។

Word by Word

• तृणावर्तप्राणहारी: slayer who took Tṛṇāvarta’s life
• तृणावर्तप्राणहारी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: तृणावर्त + प्राण + हारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (तृणावर्तस्य प्राणान् हरति इति)

• यशोदाविस्मयप्रदः: giver of wonder to Yaśodā
• यशोदाविस्मयप्रदः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: यशोदा + विस्मय + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषः (यशोदायै/यशोदायाः विस्मयं प्रददाति)

• त्रैलोक्यवक्त्रः: whose face is the three worlds
• त्रैलोक्यवक्त्रः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: त्रैलोक्य + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य वक्त्रम्/मुखम्)

• पद्माक्षः: lotus-eyed
• पद्माक्षः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: पद्म + अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (पद्मम् इव अक्षी यस्य)

• पद्महस्तः: lotus-handed
• पद्महस्तः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: पद्म + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (पद्मम् इव/पद्मयुक्तः हस्तः यस्य)

• प्रियंकरः: one who brings delight
• प्रियंकरः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (प्रियं करोति इति)

Speaker

Narada (in a stotra/nāma-style recitation within the Narada Purana’s dialogue framework)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vishnu
• Krishna
• Trinavarta
• Yashoda

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It compresses multiple Krishna/Vishnu attributes into remembrance (smaraṇa): protection from evil (slaying Tṛṇāvarta), revelation of cosmic divinity (three worlds in the mouth), and the Lord’s auspicious, grace-giving form (lotus-eyed, lotus-handed).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is practiced here through nāma and līlā-smaraṇa—recalling the Lord’s deeds and epithets with reverence, which turns wonder (Yaśodā’s vismaya) into steady devotion and surrender.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse functions like a structured nāma-list used in stotra-recitation (chandas-friendly phrasing and compound formation), aligning with Vedāṅga concerns such as Vyākaraṇa (meaningful compounds) and Śikṣā (clear recitation), even though it is primarily devotional.