Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 175

The Recitation of the Thousand Names of Rādhā and Kṛṣṇa (Yugala-Sahasranāma) and Śaraṇāgati-Dharma

Devanagari script

स्वर्णनूपुरसंपन्ना स्वर्णकिंकिणिमंडिता । अशेषरासकुतुका रंभोरूस्तनुमध्यमा ॥ १७५ ॥

Transliteration

svarṇanūpurasaṃpannā svarṇakiṃkiṇimaṃḍitā | aśeṣarāsakutukā raṃbhorūstanumadhyamā || 175 ||

Translation

នាងត្រូវបានអលង្ការដោយកងជើងមាស និងកណ្តឹងមាសរំញ័រ; នាងរីករាយចង់លេងរាំគ្រប់ប្រភេទ មានភ្លៅដូចរាំភា និងចង្កេះស្តើងស្រស់។

Word by Word

• स्वर्ण-नूपुर-संपन्ना: endowed with golden anklets
• स्वर्ण-नूपुर-संपन्ना: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक) + नूपुर (प्रातिपदिक) + संपन्न (कृदन्त, सम्+पद्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्त-विशेषण: भूतकृदन्त (क्त), सम्+पद् धातोः; ‘स्वर्णनूपुरैः संपन्ना’ इति तृतीया-सम्बन्धः (instrumental sense)

• स्वर्ण-किṅकिṇि-मण्डिता: adorned with golden tinkling-bells
• स्वर्ण-किṅकिṇि-मण्डिता: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक) + किंकिणि (प्रातिपदिक) + मण्डित (कृदन्त, मण्ड्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) मण्ड् धातोः; ‘स्वर्णकिंकिणिभिः मण्डिता’ (तृतीया-सम्बन्धः)

• अशेष-रास-कुतुका: full of delight in countless dances
• अशेष-रास-कुतुका: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: अशेष (प्रातिपदिक) + रास (प्रातिपदिक) + कुतुक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; ‘अशेषेषु रासेषु कुतुकं यस्याः’ इति अर्थे (सम्बन्ध-षष्ठी/locative sense implied)

• रम्भा-ऊरु-स्तनु-मध्यमा: having thighs like Rambhā and a slender waist
• रम्भा-ऊरु-स्तनु-मध्यमा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: रम्भा (प्रातिपदिक) + ऊरु (प्रातिपदिक) + स्तनु (प्रातिपदिक) + मध्यमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘रम्भायाः इव ऊरू यस्याः सा’ + ‘स्तनुं मध्यं यस्याः सा’ (द्विगुण-विशेषणसमुच्चयः)

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shringara

Characters & Entities

• Rambha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

This verse uses classical alankāra (ornamental description) to portray idealized beauty and refinement, reflecting how Purāṇic narration often employs aesthetic imagery to make teachings and narratives vivid and memorable.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Direct bhakti instruction is not explicit here; instead, the verse contributes to the narrative atmosphere through evocative description—an approach that can support devotion by engaging the mind through sacred storytelling and refined imagery.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse primarily showcases Sanskrit poetic usage (vyākaraṇa-informed compounds and epithets) and aesthetic vocabulary rather than ritual procedure—useful for understanding Purāṇic style and classical descriptive conventions.