Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 9

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

ह्रीं रमामध्यगामष्टौ वर्णांस्तारादिकान्न्यसेत् । मूर्द्धास्यकंठहृत्कुक्षिनाभिलिंगगुदेषु च ॥ ९ ॥

Transliteration

hrīṃ ramāmadhyagāmaṣṭau varṇāṃstārādikānnyaset | mūrddhāsyakaṃṭhahṛtkukṣinābhiliṃgagudeṣu ca || 9 ||

Translation

ដោយធ្វើ ន្យាសៈ នៃអក្សរ៨ ដែលចាប់ផ្តើមដោយ តារា (oṁ) ហើយមាន រាមា (ស្រី/លក្ខ្មី) នៅកណ្ដាល គាត់គួរដាក់វាលើក្បាល មាត់ ក បេះដូង ពោះ ផ្ចិត លិង្គ និងគូថ។

Word by Word

• ह्रीम्: the syllable ‘hrīṃ’
• ह्रीम्: Karma (कर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: ह्रीम् (अव्यय/बीजाक्षर)
• Form: बीजाक्षर-रूप अव्यय (mantric syllable)

• रमा-मध्य-गाम्: (the bīja) ‘ramā-madhya-gām’
• रमा-मध्य-गाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रमा (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + गाम् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying the bīja/nyāsa-object): ‘going to/placed in the middle of Ramā’ (mantric epithet)

• अष्टौ: eight
• अष्टौ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)

• वर्णान्: letters/syllables
• वर्णान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• तारा-आदिकान्: beginning with ‘tārā’
• तारा-आदिकान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तारा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘varṇān’): beginning with ‘tārā’

• न्यसेत्: should place/assign
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मूर्द्धा: on the head
• मूर्द्धा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन (समाहार-निर्देशे पदसूची)

• आस्य: in the mouth
• आस्य: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• कण्ठ: in the throat
• कण्ठ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• हृत्: in the heart
• हृत्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (पदसूची-रूपेण)

• कुक्षि: in the belly
• कुक्षि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• नाभि: in the navel
• नाभि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• लिङ्ग: in the phallus
• लिङ्ग: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• गुदेषु: in the anus/anal region(s)
• गुदेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada on mantra-nyāsa procedure)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Ramā (Śrī/Lakṣmī)
• Tārā (Oṁ)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches nyāsa—ritually installing sacred syllables on key bodily centers—so the practitioner’s body becomes a consecrated support (ādhāra) for mantra-japa and worship, aligning speech, breath, and awareness with the mantra’s power.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing mantra-vidhi connected with Ramā (Śrī) and Tārā (oṁ), it frames devotion as disciplined upāsanā: the devotee prepares the body-mind as a temple before engaging in japa and pūjā, making bhakti steady and focused.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights applied ritual science—mantra-vinyāsa/nyāsa—using precise placements and syllable-count (aṣṭa-varṇa), reflecting technical procedure akin to Śikṣā (mantric articulation) and Kalpa (ritual method).