Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 91

Gaṇeśa Mantra-vidhi: Mahāgaṇapati Gāyatrī, Vakratuṇḍa Mantra, Nyāsa, Homa, Āvaraṇa-pūjā, and Caturthī Vrata

षडक्षरो हृदंतश्चेद्भवेदष्टाक्षरो मनुः । अन्येऽपि मंत्रा देवर्षे सन्ति तंत्रे गणेशितुः ॥ ९१ ॥

ṣaḍakṣaro hṛdaṃtaścedbhavedaṣṭākṣaro manuḥ | anye'pi maṃtrā devarṣe santi taṃtre gaṇeśituḥ || 91 ||

បើមន្ត្រ៦អក្សរ បញ្ចប់ដោយព្យញ្ជនៈគ្រាប់ពូជ «ហ្រឹទ» នោះវាក្លាយជាមន្ត្រ៨អក្សរ។ ហើយឱ ទេវឫសី មានមន្ត្រផ្សេងៗទៀតផង ក្នុងតន្ត្រានៃព្រះគណេស។

षडक्षरःthe six-syllabled (mantra)
षडक्षरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootषड्+अक्षर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः—षड् अक्षराणि यस्य (षडक्षरः)
हृदन्तः(when) in the heart/within
हृदन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहृदन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘हृदयस्थः/हृदयान्तः’ अर्थे
चेत्if
चेत्:
Sambandha (सम्बन्ध/condition)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle ‘if’)
भवेत्should be/become
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अष्टाक्षरःthe eight-syllabled (mantra)
अष्टाक्षरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्ट+अक्षर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः—अष्ट अक्षराणि यस्य
मनुःthe mantra
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘मन्त्र’ अर्थे
अन्येother
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (मन्त्राः)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (also)
मन्त्राःmantras
मन्त्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
देवर्षेO divine sage
देवर्षे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—देवानां ऋषिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
सन्तिare/exist
सन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present Indicative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तन्त्रेin the tantra/treatise
तन्त्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतन्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
गणेशितुःof Gaṇeśa (the lord)
गणेशितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगणेशितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/ritual context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narada
G
Ganesha

FAQs

It highlights mantra-śāstra precision: a mantra’s potency and classification can change by adding a specific concluding seed (here ‘hṛd’), showing disciplined, rule-based upāsanā rather than casual recitation.

It implies that devotion is supported by correct method—bhakti expressed through properly formed mantras and sanctioned tantric procedures, especially in Gaṇeśa-upāsanā.

Mantra-structure and phonetic/syllabic accounting (akṣara-gaṇanā) used in ritual manuals—an applied, technical aspect aligned with śikṣā/phonetics and ritual science within the Purāṇa’s Vedāṅga-oriented section.