Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 113

The Explanation of Sandhyā and Related Daily Observances

Saṅdhyā-ādi Nitya-karma-Vidhi

Devanagari script

सर्वेशो नागरीयुक्तः सोमेशः खेचरीयुतः । मर्यादया लाङ्गलीशो दारुकेशेन रूपिणी ॥ ११३ ॥

Transliteration

sarveśo nāgarīyuktaḥ someśaḥ khecarīyutaḥ | maryādayā lāṅgalīśo dārukeśena rūpiṇī || 113 ||

Translation

«សರ್ವេឥស» (Sarveśa) រួមជាមួយ «នាគរី» (Nāgarī); «សោមេឥស» (Someśa) រួមជាមួយ «ខេចរី» (Khecarī)។ ដោយគោលការណ៍ «មર્યាទា» (maryādā) នៃវិន័យត្រឹមត្រូវ ព្រះអង្គជា «ឡាង្គលីឥស» (Lāṅgalīśa); ហើយដោយ «ដារុកេឥស» (Dārukeśa) គេបញ្ជាក់ «រូបិណី» (Rūpiṇī) អង្គដែលមានទម្រង់។

Word by Word

• सर्वेशः: Sarveśa (Lord of all)
• सर्वेशः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वस्य ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• नागरीयुक्तः: joined with Nāgarī
• नागरीयुक्तः: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नागरी + युक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; युक्त (क्त, √युज्); नागर्या सह युक्तः (तृतीया-तत्पुरुष)

• सोमेशः: Someśa (Lord of Soma)
• सोमेशः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोम-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सोमस्य ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• खेचरीयुतः: endowed with Khecarī
• खेचरीयुतः: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: खेचरी + युत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; युत (क्त, √यु/युज्); खेचर्या सह युतः (तृतीया-तत्पुरुष)

• मर्यादया: with Maryādā (boundary/order)
• मर्यादया: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मर्यादा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• लाङ्गलीशः: Lāṅgalīśa (Lord of Lāṅgalī)
• लाङ्गलीशः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लाङ्गली-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; लाङ्गल्याः ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• दारुकेशेन: with Dārukeśa
• दारुकेशेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दारुक-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; दारुकस्य ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• रूपिणी: Rūpiṇī (the Formed/Beautiful one)
• रूपिणी: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical, mantra/nyasa-style enumeration)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Sarveśa
• Someśa
• Nāgarī
• Khecarī
• Lāṅgalīśa
• Dārukeśa
• Rūpiṇī

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a technical mapping of divine epithets with associated śaktis/names, indicating that worship is performed according to maryādā—proper convention and disciplined ritual order—so the deity is approached through specific, authorized name-forms.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as precise, name-based remembrance and invocation: the devotee honors the Lord through particular epithets and associated powers (śaktis), showing devotion that is both heartfelt and correctly structured.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Vedanga-style technicality—especially disciplined mantra usage and ritual convention (maryādā)—where correct name-association and ordered recitation function like a procedural rule-set for worship.