Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 80
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
तथा यङ्लुकि बोभवीति च पठ्यते । पुत्रीयतीत्यात्मनीच्छायां तथाचारेऽपि नारद । अनुदात्तञितो धातोः क्रियाविनिमये तथा ॥ ८० ॥
tathā yaṅluki bobhavīti ca paṭhyate | putrīyatītyātmanīcchāyāṃ tathācāre'pi nārada | anudāttañito dhātoḥ kriyāvinimaye tathā || 80 ||
ដូចគ្នានេះដែរ ពេលបំបាត់បច្ច័យ yaṅ (yaṅ-luk) គេក៏អានរូប «bobhavīti» ផងដែរ។ ហើយ «putrīyati» ប្រើក្នុងន័យនៃបំណងផ្ទាល់ខ្លួន (ចង់មានកូនប្រុស); ដូច្នេះដែរ តាមទម្លាប់ប្រើប្រាស់—ឱ នារទៈ។ ហើយដូចគ្នានេះ សម្រាប់ធាតុដែលមានសញ្ញាសំឡេង anudātta និងអក្សរសម្គាល់ Ñ (anudātta-Ñit) មានការប្ដូរនៃសកម្មភាព (kriyā-vinimaya)។
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It frames precise speech (śabda-śuddhi) as part of Vedic discipline: correct understanding of verbal forms and meanings supports right comprehension of śāstra, which in turn supports dharma and the pursuit of mokṣa.
Indirectly: bhakti relies on accurate recitation and understanding of mantras and scriptures. By teaching grammatical correctness and intended meanings, the text safeguards devotional practice from distortion.
Vyākaraṇa (grammar): it notes yaṅ-luk usage (elision of the yaṅ affix), semantic usage like “putrīyati” for personal desire, and a rule involving anudātta-Ñit roots leading to kriyā-vinimaya (interchange of grammatical operations/meanings).