Adhyaya 92
StudyMeritKnowledge38 Shlokas

Adhyaya 92: Devi’s Assurance of Protection and the Fruits of Reciting the Devi Mahatmyam

देवीमाहात्म्य-फलश्रुति (DevīMāhātmya-Phalaśruti)

Blessings of Knowledge

ជំពូកនេះពិពណ៌នាព្រះទេវីប្រទានពាក្យសន្យាការពារ និងពរជ័យដល់អ្នកដែលស្តាប់ អាន ឬសូត្រ «ទេវីមាហាត្ម្យម» ដោយសទ្ធា។ នាងបំបាត់ភ័យ វិបត្តិ ជំងឺ និងអំពើអាក្រក់ ហើយប្រទានជ័យជម្នះ សុខសាន្ត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសេចក្តីរុងរឿង។ ក៏បញ្ជាក់ផ្លែផលនៃការសូត្រនៅពេលពិសេស និងការគោរពបូជាដោយចិត្តបរិសុទ្ធ។

Divine Beings

Devī (Bhagavatī, Caṇḍikā, Caṇḍavikramā, Mahākālī)Devas (collective)Brahmā (as composer of stutis, referenced)Brahmarṣis (as composers of stutis, referenced)

Celestial Realms

Sāvarṇika Manvantara (contextual frame)Pātāla (destination of the remaining daityas)Devī’s āyatana/temple-space (as the locus of her abiding presence)

Key Content Points

Devī (speaking directly) promises certain protection and removal of बाधा for those who regularly recite or hear her stutis and the Devī Māhātmya with concentration and devotion.Ritual and calendrical prescriptions: recitation during aṣṭamī, navamī, caturdaśī; during bali, pūjā, agnikārya/homa, mahotsava; and the annual śaratkāla mahāpūjā, with Devī accepting worship even if performed unknowingly.Apotropaic and therapeutic scope: pacification of epidemics (mahāmārī), threefold omens (trividha utpāta), ग्रहपीडा, nightmares, child-seizures (bālagraha), social factionalism, and destruction of rākṣasa/bhūta/piśāca influences through recitation alone.Narrative closure within the frame: Caṇḍikā disappears; the devas become nirātaṅka and resume yajña-bhāga; the surviving daityas retreat to Pātāla after Śumbha-Niśumbha’s fall.Theological synthesis: Devī is depicted as all-pervading śakti—source of delusion and knowledge, prosperity (lakṣmī) and adversity (alakṣmī), creation and dissolution—granting wealth, sons, dharmic mind, and auspicious gati when praised and worshipped.

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 92Devi Mahatmyam Chapter 92Devimahatmya PhalashrutiChandika protection versesSavarṇika Manvantara Devi MahatmyamDurga Saptashati benefits of recitationNavami Ashtami Chaturdashi recitation

Shlokas in Adhyaya 92

Verse 1

देव्युवाच एभिः स्तवैश्च मां नित्यं स्तोष्यते यः समाहितः । तस्याहं सकलां बाधां नाशयिष्याम्यसंशयम् ॥

ព្រះមាតាទេវីមានព្រះបន្ទូលថា៖ អ្នកណាដែលមានចិត្តប្រមូលផ្តុំ និងសរសើរខ្ញុំជានិច្ចដោយបទស្តូត្រទាំងនេះ ខ្ញុំនឹងបំផ្លាញទុក្ខវេទនាទាំងអស់របស់អ្នកបូជានោះ ដោយមិនមានសង្ស័យ។

Verse 2

मधुकैटभनाशं च महिषासुरघातनम् । कीर्तयिष्यन्ति ये तद्वद्वधं शुम्भनिशुम्भयोः ॥

អ្នកដែលរំលឹកនិងសូត្រពីការបំផ្លាញមធុ និង កៃតភៈ ការសម្លាប់មហិષាសុរ និងដូចគ្នានេះ ការបញ្ចប់សុម្ភ និង និសុម្ភ—អ្នកទាំងនោះទទួលបានព្រះគុណ និងការការពាររបស់ទេវី ដូចដែលផ្លស្រុតិបន្តពោល។

Verse 3

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां चैकचेतसः । स्तोष्यन्ति चैव ये भक्त्या मम माहात्म्यमुत्तमम् ॥

អ្នកដែលមានចិត្តមួយចំណុច និងដោយសទ្ធា សរសើរមាហាត្ម្យៈដ៏អធិរញ្ញរបស់ខ្ញុំ នៅថ្ងៃអष्टមី (ទី៨) ចតុរទសី (ទី១៤) និង នវមី (ទី៩) តាមចន្ទគតិ—អ្នកទាំងនោះទទួលបានពរ ដែលបានសន្យាទុក។

Verse 4

न तेषां दुष्कृतं किञ्चिद् दुष्कृतोत्था न चापदः । भविष्यति न दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् ॥

សម្រាប់ពួកគេ នឹងមិនមានអំពើអាក្រក់ដែលឲ្យផលឡើយ ហើយក៏មិនមានគ្រោះមហន្តរាយកើតពីអំពើអាក្រក់ដែរ; នឹងមិនមានភាពក្រីក្រ និងមិនមានការបែកចេញពីអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់។

Verse 5

शत्रुतो न भयं तस्य दस्युतो वा न राजतः । न शस्त्रानलतोयौघात् कदाचित् सम्भविष्यति ॥

សម្រាប់អ្នកបូជានោះ នឹងមិនមានភ័យកើតពីសត្រូវ ពីចោរ ឬពីព្រះរាជាឡើយ; ហើយក៏មិនមានគ្រោះថ្នាក់ពីអាវុធ ភ្លើង ឬទឹកជំនន់ឡើយ។

Verse 6

तस्मान्ममैन्माहात्म्यं पठितव्यं सहाहितैः । श्रोतव्यं च सदा भक्त्या परं स्वस्त्ययनं महत् ॥

ដូច្នេះ មាហាត្ម្យៈរបស់ខ្ញុំនេះ គួរឲ្យអ្នកមានស្មារតីប្រុងប្រយ័ត្នសូត្រអាន ហើយគួរតែស្តាប់ជានិច្ចដោយភក្តីភាព ព្រោះវាជាពិធីស្វាស្ត្យាយនៈដ៏អធិក និងដ៏មហិមា សម្រាប់សេចក្តីសុខសាន្តមង្គល។

Verse 7

उपसर्गानशेषांस्तु महामारीसमुद्भवान् । तथा त्रिविधमुत्पातं माहात्म्यं शमयेन्रमम् ॥

ប៉ុន្តែ មាហាត្ម្យៈរបស់ខ្ញុំនឹងបន្ធូរបំបាត់ទុក្ខវេទនាទាំងអស់ ដែលកើតពីជំងឺរាតត្បាតធំៗ ហើយដូចគ្នានឹងបំបាត់សញ្ញាអាក្រក់បីប្រភេទ (utpāta) ផងដែរ។

Verse 8

यत्रैतत् पठ्यते सम्यङ्नित्यमायतने मम । सदा न तद्विमोक्ष्यामि सान्निध्यं तत्र मे स्थितम् ॥

កន្លែងណាដែលវាត្រូវបានសូត្រអានរៀងរាល់ថ្ងៃដោយត្រឹមត្រូវ នៅក្នុងស្ថានបូជារបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងមិនដែលបោះបង់កន្លែងនោះឡើយ; ស្ថិតិភាពរបស់ខ្ញុំនឹងស្ថិតនៅទីនោះ។

Verse 9

बलिप्रदाने पूजायामग्निकार्ये महोत्सवे । सर्वं ममैत्तच्चरितमुच्चार्यं श्राव्यमेव च ॥

នៅពេលថ្វាយបលិ (bali) ក្នុងពិធីបូជា (pūjā) ក្នុងពិធីភ្លើង (homa) និងក្នុងមហាពិធីបុណ្យ—រឿងរ៉ាវទាំងមូលអំពីកិច្ចការរបស់ខ្ញុំនេះ គួរតែសូត្រអានឲ្យឮច្បាស់ ហើយត្រូវធ្វើឲ្យអ្នកដទៃបានស្តាប់ផងដែរ។

Verse 10

जानताजानता वापि बलिपूजां तथा कृताम् । प्रतीच्छिष्याम्यहं प्रीत्या वह्निहोमं तथा कृतम् ॥

មិនថាបានធ្វើដោយដឹងឬមិនដឹងក៏ដោយ ខ្ញុំទទួលយកដោយសេចក្តីរីករាយនូវការបូជាបែបនោះ ជាមួយនឹងបលិ និងពូជា ហើយក៏ទទួលយកការថ្វាយក្នុងភ្លើង (homa) ដែលបានអនុវត្តតាមរបៀបនោះដែរ។

Verse 11

शरत्काले महापूजा क्रियते या च वार्षिकी । तस्यां ममैतन्माहात्म्यं श्रुत्वा भक्तिसमन्वितः ॥

នៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ មានពិធីបូជាប្រចាំឆ្នាំដ៏មហិមា។ នៅឱកាសនោះ អ្នកសទ្ធា បើបានស្តាប់ «មាហាត្ម្យ» របស់យើងនេះដោយភក្តី នឹងទទួលផលដូចដែលបានប្រកាស។

Verse 12

सर्वबाधाविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः । मनुष्यो मत्प्रसादेन भविष्यति न संशयः ॥

ដោយព្រះគុណរបស់យើង មនុស្សម្នាក់នឹងរួចផុតពីទុក្ខវេទនាទាំងអស់ ហើយបានពោរពេញដោយទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្រូវអង្ករ—អំពីនេះ មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 13

श्रुत्वा ममैतन्माहात्म्यं तथोत्पत्तीः पृथक् शुभाः । पराक्रमं च युद्धेषु जायते निर्भयः पुमान् ॥

បើបានស្តាប់ «មាហាត្ម្យ» របស់យើងនេះ ហើយក៏បានស្តាប់រឿងរ៉ាវដ៏មង្គលអំពីការបង្ហាញរូបនានារបស់ព្រះទេវី ដោយឡែកៗគ្នា បុរសនឹងទទួលបានសេចក្តីក្លាហានក្នុងសង្គ្រាម និងក្លាយជាមិនភ័យខ្លាច។

Verse 14

रिपवः संक्षयं यान्ति कल्याणं चोपपद्यते । नन्दते च कुलं पुंसां माहात्म्यं मम शृण्वताम् ॥

សត្រូវនឹងវិនាស; សុខមង្គលនឹងកើតឡើង; ហើយគ្រួសាររបស់អ្នកដែលស្តាប់ «មាហាត្ម្យ» របស់យើង នឹងរីករាយ និងរីកចម្រើន។

Verse 15

शान्तिकर्मणि सर्वत्र तथा दुःस्वप्नदर्शने । ग्रहपीडासु चोग्रासु माहात्म्यं शृणुयान्मम ॥

ក្នុងពិធីសន្តិភាពបំបាត់អពមង្គលទាំងអស់ ដូចគ្នានោះពេលឃើញសុបិនអាក្រក់ និងនៅពេលមានទុក្ខវេទនាខ្លាំងដែលបណ្តាលដោយឥទ្ធិពលភពផ្កាយ គួរតែស្តាប់ «មាហាត្ម្យ» របស់យើង។

Verse 16

उपसर्गाः शमं यान्ति ग्रहपीडाश्च दारुणाः । दुःस्वप्नं च नृभिर्दृष्टं सुस्वप्नमुपजायते ॥

គ្រោះមហន្តរាយទាំងឡាយស្ងប់ស្ងាត់ ហើយទុក្ខវេទនាដ៏គួរភ័យពីឥទ្ធិពលភពផ្កាយក៏ត្រូវបានបន្ធូរ។ សុបិនអាក្រក់ដែលមនុស្សឃើញ ក៏ប្រែទៅជាសុបិនមង្គល។

Verse 17

बालग्रहाभिभूतानां बालानां शान्तिकारकम् । संघातभेदे च नृणां मैत्रीकरणमुत्तमम् ॥

វាជាអ្វីដែលបន្ធូរបាបសម្រាប់កុមារដែលរងទុក្ខដោយបាល-គ្រាហៈ (bāla-grahas)។ ហើយពេលក្រុមមនុស្សបែកបាក់ដោយជម្លោះ វាជាវិធីដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់បង្កើតមិត្តភាពឡើងវិញ។

Verse 18

दुर्वृत्तानामशेषाणां बलहानिकरं परम् । रक्षोभूतपिशाचानां पठनादेव नाशनम् ॥

វាមានអานุភាពខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងការកាត់បន្ថយកម្លាំងរបស់អំពើអាក្រក់ទាំងអស់។ ហើយចំពោះរាក្សសៈ (rākṣasa) ភូតៈ (bhūta) និងពិសាចៈ (piśāca) វានាំមកនូវការបំផ្លាញ ដោយគ្រាន់តែសូត្រអាន (វា) ប៉ុណ្ណោះ។

Verse 19

सर्वं ममैतन्माहात्म्यं मम सन्निधिकारकम् ॥

មាហាត្ម្យៈ (Māhātmya) របស់ខ្ញុំទាំងមូលនេះ បង្កើតឲ្យមានវត្តមានរស់រវើករបស់ខ្ញុំ។

Verse 20

पशुपुष्पार्घ्यधूपैश्च गन्धदीपैस्तथोत्तमैः । विप्राणां भोजनैर्हेमैः प्रॊक्षणीयैरहर्निशम् ॥

ដោយការថ្វាយសត្វបូជា ផ្កា អរឃ្យ (arghya) និងធូប; ដោយក្លិនក្រអូបដ៏ល្អ និងចង្កៀង; ដោយការផ្តល់អាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ដោយមាស និងដោយការប្រោះទឹកបរិសុទ្ធ—គួរថ្វាយបង្គំ/បន្ធូរព្រះនាងដូច្នេះ ទាំងថ្ងៃទាំងយប់។

Verse 21

अन्यैश्च विविधैर्भोगैः प्रदानैर्वत्सरेण या । प्रीतिर्मे क्रियते सास्मिन् सकृत्सुचरिते श्रुते ॥

សេចក្តីពេញចិត្ត (សុខានុភាពនៃភក្តិ) ដែលកើតមានសម្រាប់ខ្ញុំ ដោយសារការរីករាយនានា និងទានដែលបានបូជាតាមរយៈមួយឆ្នាំ—សេចក្តីពេញចិត្តដូចគ្នានោះ កើតឡើងពេលស្តាប់រឿងដ៏ប្រសើរនេះ សូម្បីតែម្តង។

Verse 22

श्रुतं हरति पापानि तथाऽरोग्यं प्रयच्छति । रक्षां करोति भूतेभ्यो जन्मनां कीर्तनं मम ॥

ពេលស្តាប់ វាបំបាត់បាប និងប្រទានសុខភាពផងដែរ។ ការអាន/សូត្រអំពីកំណើត (ការបង្ហាញខ្លួន) របស់ខ្ញុំ ផ្តល់ការការពារពីវិញ្ញាណ និងសត្វអាថ៌កំបាំងដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់។

Verse 23

युद्धेषु चरितं यन्मे दुष्टदैत्यनिबर्हणम् । तस्मिन् श्रुते वैरिकृतं भयं पुंसां न जायते ॥

ពេលស្តាប់អំពីកិច្ចការរបស់ខ្ញុំក្នុងសង្គ្រាម—ដែលអារក្សអាក្រក់ត្រូវបានបំផ្លាញ—ភាពភ័យខ្លាចដែលកើតពីសត្រូវ មិនកើតឡើងក្នុងមនុស្សទេ។

Verse 24

युष्माभिः स्तुतयो याश्च याश्च ब्रह्मर्षिभिः कृताः । ब्रह्मणा च कृतास्तास्तु प्रयच्छन्ति शुभां गतिम् ॥

សូត្រសរសើរទាំងឡាយដែលអ្នក (ព្រះទេវតា) បានតែង និងដែលព្រះឥសីព្រហ្ម (Brahmarṣi) បានតែង និងដែលព្រះព្រហ្មា បានតែង—ទាំងនេះពិតជាប្រទានគោលដៅមង្គល (ចុងបញ្ចប់ដ៏ប្រសើរ)។

Verse 25

अरण्ये प्रान्तरे वापि दावाग्निपरिवारितः । दस्युभिर्वा वृतः शून्ये गृहीतो वापि शत्रुभिः ॥

មិនថានៅក្នុងព្រៃ ឬតំបន់ស្ងាត់ឯកោ ត្រូវបានភ្លើងព្រៃព័ទ្ធជុំវិញ; ឬត្រូវបានចោរប្លន់រារាំងនៅកន្លែងឯកោ; ឬសូម្បីតែត្រូវសត្រូវចាប់កាន់—

Verse 26

सिंहव्याघ्रानुयातो वा वने वा वनहस्तिभिः । राज्ञा क्रुद्धेन चाज्ञप्तो वध्यो बन्धगतोऽपि वा ॥

ឬបើត្រូវសត្វសិង្ហ និងខ្លា ដេញតាម; ឬត្រូវដំរីព្រៃនៅក្នុងព្រៃ; ឬបើព្រះរាជាខឹង បញ្ជាឲ្យប្រហារជីវិត; ឬសូម្បីតែត្រូវចង និងឃុំឃាំង—

Verse 27

आघूर्णितो वा वातेन स्थितः पोते महार्णवे । पतत्सु चापि शस्त्रेषु संग्रामे भृशदारुणे ॥

ឬបើនៅលើទូកក្នុងមហាសមុទ្រធំ ត្រូវខ្យល់បោកបក់ឲ្យរអិលរំកិល; ហើយសូម្បីតែពេលអាវុធធ្លាក់ចុះក្នុងសង្គ្រាមដ៏គួរភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង—

Verse 28

सर्वाबाधासु घोरासु वेदनाभ्यर्दितोऽपि वा । स्मरन्ममैत्तच्छरितं नरो मुच्येत सङ्कटात् ॥

ក្នុងទុក្ខវេទនាដ៏គួរភ័យខ្លាចទាំងអស់ សូម្បីតែត្រូវឈឺចាប់បៀតបៀន អ្នកណាដែលរំលឹករឿងរ៉ាវអំពីខ្ញុំ នោះត្រូវបានដោះលែងពីទុក្ខលំបាក។

Verse 29

मम प्रभावात्सिंहाद्या दस्यवो वैरिणस्तथा । दूरादेव पलायन्ते स्मरतश्चरितं मम ॥

ដោយអំណាចរបស់ខ្ញុំ សត្វសិង្ហជាដើម ចោរ និងសត្រូវផងដែរ រត់គេចពីឆ្ងាយ នៅពេលអ្នករំលឹកអំពីកិច្ចការរបស់ខ្ញុំ។

Verse 30

ऋषिरुवाच इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका चण्डविक्रमā । पश्यतामेव देवानां तत्रैवान्तरधीयत ॥

ឥសីបាននិយាយថា៖ ព្រះនាងដ៏មានព្រះភាគនោះ—ចណ្ឌិកា អ្នកក្លាហានដ៏សាហាវ—បានលង់បាត់ទៅនៅទីនោះឯង ខណៈព្រះទេវតាទាំងឡាយកំពុងមើលឃើញ។

Verse 31

तेऽपि देव्याः निरातङ्काः स्वाधिकारान् यथा पुरा । यज्ञभागभुजः सर्वे चक्रुर्विनिहतारयः ॥

បន្ទាប់មក ព្រះទេវទាំងនោះ ដែលត្រូវបានព្រះមាតាទេវីដោះស្រាយពីភាពភ័យខ្លាច បានត្រឡប់ទៅកាន់ភារកិច្ចដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់ខ្លួនដូចមុនវិញ; ពេលសត្រូវត្រូវបានសម្លាប់ ពួកគេទាំងអស់បានទទួលចំណែកក្នុងយញ្ញបូជាឡើងវិញ។

Verse 32

दैत्याश्च देव्याः निहते शुम्भे देवरिपौ युधि । जगद्विध्वंसके तस्मिन् महोग्रेऽतुलविक्रमॆ । निशुम्भे च महावीर्ये शेषाः पातालमाययुः ॥

ហើយនៅពេលព្រះមាតាទេវីបានសម្លាប់ សុម្ភៈ—សត្រូវរបស់ទេវតា—ក្នុងសមរភូមិ អ្នកបំផ្លាញលោកដ៏គួរភ័យខ្លាច មានកម្លាំងមហិមា និងអំណាចមិនអាចប្រៀបបាន; ហើយនិសុម្ភៈផងដែរ អ្នកក្លាហានយ៉ាងខ្លាំង ត្រូវបានសម្លាប់ ដៃត្យដែលនៅសល់បានធ្លាក់ទៅបាតាល។

Verse 33

एवं भगवती देवी सा नित्यापि पुनः पुनः । सम्भूय कुरुते भूूप जगतः परिपालनम् ॥

ដូច្នេះ ព្រះមាតាទេវីដ៏មានព្រះភាគ—ទោះជានិរន្តរភាព—ក៏យករូបកាយឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត ព្រះរាជា ហើយបង្កើតការការពារពិភពលោក។

Verse 34

तयैतन्मोह्यते विश्वं सैव विश्वं प्रसूयते । सा याचिता च विज्ञानं तुष्टा ऋद्धिं प्रयच्छति ॥

ដោយព្រះនាង សកលលោកទាំងមូលត្រូវបានបំភាន់ ហើយព្រះនាងឯងក៏បង្កើតសកលលោក។ ពេលគេអង្វរ ព្រះនាងប្រទានចំណេះដឹង; ពេលព្រះនាងពេញព្រះទ័យ ព្រះនាងប្រទានសម្បត្តិ និងសុភមង្គល។

Verse 35

व्याप्तं तयैतत्सकलं ब्रह्माण्डं मनुजेश्वर । महाकाल्या महाकाले महाकारिस्वरूपया ॥

ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្សទាំងឡាយ សកលពិភពលោកទាំងមូលនេះ—ពងសកល—ត្រូវបានព្រះនាងគ្របដណ្តប់ពេញលេញ ដោយមហាកាលី នៅកាលវេលាដ៏ធំ ក្នុងរូបនាងជាអ្នកប្រតិបត្តិដ៏មហិមា (នៃកិច្ចការសកល)។

Verse 36

सैव काले महामारी सैव सृष्टिर्भवत्यजा । स्थितिं करोति भूतानां सैव काले सनातनी ॥

នាងតែមួយគត់ នៅពេលណាមួយ ក្លាយជាជំងឺរាតត្បាតដ៏ធំ; នាងតែមួយគត់ ក្លាយជាការបង្កើត—មិនកើត។ នាងថែរក្សាការរស់នៅរបស់សត្វលោកទាំងអស់; ហើយនៅពេលផ្សេងទៀត នាងតែមួយគត់ ជានិច្ច ក៏ប្រព្រឹត្តទៅតាមកាលៈទេសៈ។

Verse 37

भवकाले नृणां सैव लक्ष्मीर्वृद्धिप्रदा गृहे । सैवाभावे तथालक्ष्मीर्विनाशायोपजायते ॥

នៅពេលមនុស្សមានសុខសាន្ត នាងឯងក្លាយជា លក្ខ្មី ក្នុងគេហដ្ឋាន ប្រោសប្រទានការកើនចម្រើន; ហើយនៅពេលធ្លាក់ចុះ នាងក្លាយជា អលក្ខ្មី កើតឡើងសម្រាប់ការបំផ្លាញ។

Verse 38

स्तुता सम्पूजिता पुष्पैर्धूपगन्धादिभिस्तथा । ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे गतिं शुभाम् ॥

ពេលនាងត្រូវបានសរសើរ និងគោរពបូជាត្រឹមត្រូវ ដោយផ្កា ធូប ក្លិនក្រអូប និងអ្វីៗដូច្នេះ នាងប្រទានទ្រព្យសម្បត្តិ និងកូនចៅ បញ្ញាដែលស្របធម៌ និងគន្លងជោគមង្គល (វាសនា/ភពក្រោយ)។

Frequently Asked Questions

The chapter articulates a practical theology of śravaṇa and pāṭha: devotionally reciting and hearing sacred narrative is presented as an efficacious means to transform suffering into well-being. Ethically, it frames worship as cultivating steadiness (samāhita-bhāva), gratitude, and dharmic orientation, with protection and prosperity arising as the ordered consequence of aligning with Devī’s cosmic sovereignty.

While not adding new genealogical data, Adhyaya 92 functions as the liturgical and doctrinal capstone of the Devī Māhātmya embedded in the Sāvarṇika Manvantara. It closes the immediate conflict-cycle (post Śumbha-Niśumbha) by restoring the devas’ yajña-bhāga and re-stabilizing cosmic administration, thereby reaffirming Manvantara order through Devī’s intervention.

It serves as the Devī Māhātmya’s phalaśruti and ritual mandate: Devī promises continual presence where the text is recited, specifies festival and worship settings (bali, pūjā, homa, śaratkāla mahāpūjā), and enumerates protective results against calamities, ग्रहपीडा, nightmares, and spirit-afflictions. The concluding theology universalizes Devī as the all-pervading power behind creation, preservation, prosperity, and dissolution—central to Śākta interpretive tradition.