Shloka 24
Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
अथर्ववेदप्रोक्तैश्न याश्नोपनिषदि क्रिया: । मन्त्रजप्यसमायुक्तास्तास्तदा समवर्तयन्
vaiśampāyana uvāca | atharvavedaproktaīr mantrair bṛhaspatiśukrācāryavarṇitaiś ca agnivistārasādhyayajñakarmāṇi ārabdhāni | yāś copaniṣadi (āraṇyake) mantrajapyasamāyuktā havanādikriyāḥ proktās tā api tadā samavartayan | duryodhanasya niścayaṃ jñātvā pātālavāsino bhayaṅkarā daityadānavāḥ—ye pūrvakāle devaiḥ parājitāḥ—manasā vicārayām āsuḥ: “asya prāṇānte asmākaṃ pakṣa eva naśyet” iti; tasmāt taṃ svapārśvaṃ ānetuṃ mantravidyānipuṇāḥ te mantraiḥ karmāṇi cakruḥ ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ពេលដឹងពីការសម្រេចចិត្តរបស់ទុរយោធនៈ ពួកដៃត្យ និងដានវៈដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច ដែលស្នាក់នៅក្នុងលោកក្រោមដី—សត្រូវបុរាណដែលធ្លាប់ត្រូវទេវតាបរាជ័យ—បានគិតក្នុងចិត្តថា៖ «បើទុរយោធនៈស្លាប់ នោះភាគីរបស់យើងនឹងវិនាស»។ ដូច្នេះ ដើម្បីអញ្ជើញគាត់មកកាន់ពួកគេ ពួកដៃត្យដែលជំនាញវិទ្យាមន្ត បានចាប់ផ្តើមពិធីយញ្ញដែលត្រូវការការពង្រីកភ្លើងបរិសុទ្ធ ដោយប្រើមន្តអថರ್ವវេទ ដែលព្រះបૃហស្បតិ និងសុក្រចារីយៈបានពណ៌នា; ហើយក៏បានអនុវត្តការហាវនៈ និងកិច្ចការពាក់ព័ន្ធដែលបង្រៀនក្នុងប្រពៃណីឧបនិសទ (អារណ្យក) ដោយភ្ជាប់ជាមួយការសូត្រមន្ត។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how ritual and mantra can be used instrumentally for factional aims; it implicitly contrasts sacred technique with ethical intention—power divorced from dharma becomes a tool of adharma and deepens conflict.
Netherworld Daityas and Dānavas, fearing that Duryodhana’s death would ruin their cause, begin Atharvavedic and Upaniṣadic-style fire rites with mantra-recitation to draw him to their side.