Adhyaya 51
Purva BhagaAdhyaya 5135 Verses

Adhyaya 51

Incarnations of Mahādeva in Kali-yuga (Vaivasvata Manvantara) and the Nakulīśa Horizon

បញ្ចប់ការពិពណ៌នាអំពីអវតាររបស់វ្យាសក្នុងយុគទ្វាបរ សូតាប្រែទៅបញ្ជីថ្មី៖ ការបង្ហាញរូបនៃមហាទេវក្នុងកលិយុគ នៅក្នុងវೈវស្វតមន្វន្តរ។ ជំពូកចាប់ផ្តើមដោយសាំភូបង្ហាញជាស្វេតា លើកំពូលហិមាល័យ (ចាហ្គលា) ដែលមានព្រះសង្ឃប្រាហ្មណ៍ភ្លឺរលោង ជាអ្នកសិក្សាវេដ និងជាសិស្ស។ បន្ទាប់មកមានការរៀបរាប់ជាលំដាប់នាម/ឋានៈ ពាក់ព័ន្ធទីសក្ការៈ និងគុណនាម ហើយបញ្ជាក់ចំនួនសរុប ២៨ អវតារសៃវៈក្នុងវೈវស្វតមន្វន្តរ។ រឿងរ៉ាវបន្តទៅចុងកលិយុគ ព្រះអម្ចាស់បង្ហាញជារូបកាយនៅទីរថៈជានកុលីស្វរ បង្កើតខ្សែបង្រៀន-សិស្សនៃបាសុបត និងការផ្ទេរទំនៀម។ បញ្ជីសិស្ស/ឥសីជាច្រើនលើកសរសើរតបស្យា យោគៈ ប្រាហ្មវិទ្យា និងការស្ដារវិន័យវេដសម្រាប់ប្រាហ្មណ៍ និងធម៌។ ចុងក្រោយមានព្យាករណ៍អំពីមនុអនាគត (សាវර්ណ) និងផលស្រុតិ សរសើរការអាន/ស្តាប់ ជាពិសេសក្រោយងូតទឹក និងនៅវត្ត ឬមាត់ទន្លេ បញ្ចប់ដោយនមស្ការ នារាយណ និងវិෂ್ಣុជាគួរម។

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे पञ्चाशो ऽध्यायः सूत उवाच वेदव्यासावताराणि द्वापरे कथितानि तु / महादेवावताराणि कलौ शृणुत सुव्रताः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីកូರ್ಮបុរាណ» ក្នុងសំហិតា «ឆត្សាហស្រី» ផ្នែកបុរ្វភាគ ជំពូកទី៥០ បានបញ្ចប់។ សូត្រាបាននិយាយថា៖ «អវតាររបស់វេដវ្យាសនៅយុគទ្វាបរ បានពិពណ៌នារួចហើយ; ឥឡូវនេះ ឱអ្នកមានវ្រតដ៏មាំមួន ចូរស្តាប់អវតាររបស់មហាទេវក្នុងយុគកលិ»។

Verse 2

आद्ये कलियुगे श्वेतो देवदेवो महाद्युतिः / नाम्ना हिताय विप्राणामभूद् वैवस्वते ऽन्तरे

នៅដើមដំបូងនៃយុគកលិ ព្រះមហាទេវា ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ មានពន្លឺរុងរឿងយ៉ាងខ្លាំង បានបង្ហាញអវតារជា «ស្វេត» តាមនាម ក្នុងវៃវស្វតមន្វន្តរ ដើម្បីសុខសាន្តប្រយោជន៍ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍។

Verse 3

हिमवच्छिखरे रम्ये छगले पर्वतोत्तमे / तस्य शिष्याः शिखायुक्ता वभूवुरमितप्रभाः

លើកំពូលហិមវតដ៏ស្រស់ស្អាត នៅលើភ្នំឧត្តមឈ្មោះ «ឆគល» សិស្សរបស់ទ្រង់ ដែលពាក់សិខា (កន្ទុយសក់បរិសុទ្ធ) បានក្លាយជាអ្នកមានពន្លឺមិនអាចវាស់បាន។

Verse 4

श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः / चत्वारस्ते महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः

ស្វេត, ស្វេតសិខ, ស្វេតាស្យ, និង ស្វេតលោហិត—ទាំងបួននេះ ជាមហាត្មា ព្រះព្រាហ្មណ៍ឥសី ដែលឆ្លងកាត់វេដទាំងឡាយយ៉ាងពេញលេញ។

Verse 5

सुभानो दमनश्चाथ सुहोत्रः कङ्कणस्तथा / लोकाक्षिरथ योगीन्द्रो जैगीषव्यस्तु सप्तमे

សុភាន, ដមន, សុហោត្រ, និង កង្កណ; លោកាក្សិរថ; ព្រះអម្ចាស់នៃយោគីទាំងឡាយ; និង ជៃគីសវ្យ—ទាំងនេះ ត្រូវបានរាប់ជាក្រុមទី៧ (លំដាប់ទី៧)។

Verse 6

अष्टमे दधिवाहः स्यान्नवमे वृषभः प्रभुः / भृगुस्तु दशमे प्रोक्तस्तस्मादुग्रः परः स्मृतः

នៅក្នុងមន្វន្តរាទី៨ នឹងមាន ដធិវាហៈ; នៅទី៩ ព្រះអម្ចាស់ វ្រឹសភៈ។ នៅទី១០ ប្រ៊ហ្គុ ត្រូវបានប្រកាសជាឥសីមេ; ដូច្នេះ អុគ្រៈ ត្រូវបានចងចាំថាជាព្រះអធិឥស្វរៈខ្ពស់បំផុតក្នុងវដ្តនោះ។

Verse 7

द्वादशे ऽत्रिः समाख्यातो बली चाथ त्रयोदशे / चतुर्दशे गौतमस्तु वेदशीर्षा ततः परम्

នៅក្នុងវដ្តទី១២ អត្រី ត្រូវបានប្រកាស; ហើយនៅទី១៣ បលី។ នៅទី១៤ គោតមៈ ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះពិតប្រាកដ; ហើយបន្ទាប់ពីនោះ មាន វេទសីර්ษា។

Verse 8

गोकर्णश्चाभवत् तस्माद् गुहावासः शिखण्ड्यथ / जटामाल्यट्टहासश्च दारुको लाङ्गली क्रमात्

ដោយហេតុនោះ ទីកន្លែងត្រូវបានគេហៅថា គោកರ್ಣ; បន្ទាប់មកកើតមានឈ្មោះ គុហាវាស និង សិខណ្ឌិន។ តាមលំដាប់ ទីនោះក៏ត្រូវបានគេហៅថា ជតាមាល្យ អัฏ្ដហាស ដារុក និង ឡាង្គលី។

Verse 9

श्वेतस्तथा परः शूली डिण्डी मुण्डी च वै क्रमात् / सहिष्णुः सोमशर्मा च नकुलीशो ऽन्तिमे प्रभुः

បន្ទាប់មក តាមលំដាប់ មាន ស្វេត បន្ទាប់មក បរ បន្ទាប់មក សូលី ឌិណ្ឌី និង មុណ្ឌី; ហើយក៏មាន សហិષ્ણុ និង សោមសර්មា—ខណៈដែល នកុលីសៈ ព្រះអម្ចាស់ ត្រូវបាននិយាយថាជាចុងក្រោយក្នុងលំដាប់នេះ។

Verse 10

वैवस्वते ऽन्तरे शंभोरवतारास्त्रिशूलिनः / अष्टाविंशतिराख्याता ह्यन्ते कलियुगे प्रभोः / तीर्थे कायावतारे स्याद् देवेशो नकुलीश्वरः

នៅក្នុង វైవស្វត មន្វន្តរា អវតាររបស់ ព្រះសಂಭុ ព្រះអម្ចាស់កាន់ត្រីសូល ត្រូវបានប្រកាសថាមាន ២៨។ ហើយនៅចុងកាលិយុគ ក្នុងទីរមណីយ៍ទីរថៈមួយ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា នឹងបង្ហាញជាអវតារកាយ ដោយនាម នកុលីશ્વរៈ។

Verse 11

तत्र देवादिदेवस्य चत्वारः सुतपोधनाः / शिष्या बभूवुश्चान्येषां प्रत्येकं मुनिपुङ्गवाः

នៅទីនោះ ព្រះទេវាទិទេវៈ មានសុតបោធនៈ៤ អ្នកបំពេញតបស្យា បានក្លាយជាសិស្ស; ហើយសម្រាប់អ្នកដទៃៗនីមួយៗ ក៏មានមុនីឧត្តម ជាអ្នកឃើញធម៌ដ៏លើសលប់ ដោយឡែកៗផងដែរ។

Verse 12

प्रसन्नमनसो दान्ता ऐश्वरीं भक्तिमाश्रिताः / क्रमेण तान् प्रवक्ष्यामि योगिनो योगवित्तमान्

ដោយចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ និងអង្គធាតុអារម្មណ៍បានទប់ស្កាត់ ពួកគេបានជ្រកកោនក្នុងភក្តិដល់ព្រះឥશ્વរៈ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នា តាមលំដាប់ ជាដំណាក់កាលៗ អំពីយោគីទាំងនោះ អ្នកដឹងយោគៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។

Verse 13

श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः / दुन्दुभिः शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा / विकेशश्च विशोकश्च विशापश्शापनाशनः

«ព្រះស្វេតៈ—អ្នកស; ស្វេតសិខៈ—អ្នកមានកំពូលស; ស្វេតាស្យៈ—អ្នកមុខស; ស្វេតលោហិតៈ—អ្នកសនិងក្រហម; ទុន្ទុភិ—អ្នកលាន់ដូចស្គរ; សតរូបៈ—អ្នកមានរូបរាប់រយ; ឫចីកៈ; កេតុមាន—អ្នកមានទង់សញ្ញា; វិកេសៈ—អ្នកគ្មានសក់; វិសោកៈ—អ្នកគ្មានទុក្ខ; វិសាបៈ—អ្នកគ្មានមន្ទិល; និង សាបនាសនៈ—អ្នកបំផ្លាញបណ្តាសា»។

Verse 14

सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दमो दुरतिक्रमः / सनः सनातनश्चैव मुकारश्च सनन्दनः

ព្រះអង្គគឺ «សុមុខៈ»—អ្នកមានមុខមង្គល ហើយក៏ «ទុರ್ಮុខៈ»—អ្នកមានមុខគួរភ័យ; «ទុર્દមៈ»—អ្នកមិនអាចបង្ក្រាបបាន និង «ទុរតិក្រមៈ»—អ្នកមិនអាចលំអៀងឆ្លងកាត់បាន។ ព្រះអង្គគឺ «សនៈ» និង «សនាតនៈ»—អនន្តកាល; ព្រះអង្គគឺព្យាង្គបរិសុទ្ធ «មុ» ហើយក៏ «សនន្ទនៈ» ផងដែរ។

Verse 15

दालभ्यश्च महायोगी धर्मात्मनो महौजसः / सुधामा विरजाश्चैव शङ्खपात्रज एव च

ហើយ ដាលភ្យៈ មហាយោគី—ជាមួយនឹងបុគ្គលមានធម៌ជាអាត្មា និងមានពន្លឺអំណាចវិញ្ញាណដ៏ធំ—គឺ សុធាមា វិរាជា និង សង្ខបាត្រជៈ ផងដែរ។

Verse 16

सारस्वतस्तथा मेघो घनवाहः सुवाहनः / कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पञ्चशिखो मुनिः

ដូចគ្នានោះ មានសារស្វតៈ មេឃៈ ឃនវាហៈ សុវាហនៈ; ហើយក៏មានកបិលៈ និងអាសុរិ; ព្រមទាំងវោឌ្ឍុ និងមុនីបញ្ចសិខៈ។

Verse 17

पराशरश्च गर्गश्च भार्गवश्चाङ्गिरास्तथा / बलबन्धुर्निरामित्रः केतुशृङ्गस्तपोधनः

មានបារាសរៈ និងគರ್ಗៈ; ភារគវៈ និងអង្គិរាសៈផងដែរ; បលបន្ធុ និរាមិត្រ និងកេតុសೃង្គៈ—ទាំងនេះជាតាបសមានទ្រព្យគឺតបៈ។

Verse 18

लम्बोदरश्च लम्बश्च लाम्बाक्षो लम्बकेशकः / सर्वज्ञः समबुद्धिश्च साध्यः सत्यस्तथैव च

ព្រះអង្គជាព្រះមានពោះធំ ជាព្រះខ្ពស់ ជាព្រះភ្នែកទូលាយ និងជាព្រះមានសក់វែងរលោង។ ព្រះអង្គជាព្រះដឹងគ្រប់យ៉ាង មានចិត្តស្មើចំពោះសត្វទាំងអស់ ជាគោលដៅដែលអាចសម្រេចបាន ហើយជាសច្ចៈផ្ទាល់។

Verse 19

शुधामा काश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा / अत्रिरुग्रस्तथा चैव श्रवणो ऽथ श्रविष्ठकः

មានឝុធាមា កាស្យបៈ វសិષ્ઠៈ និងវិរាជា; ដូចគ្នានោះ អត្រី និងឧគ្រ; ហើយក៏មានឝ្រវណៈ និងឝ្រវិષ્ઠកៈ—ទាំងនេះជាមហាមុនីដែលបានរាប់បញ្ចូល។

Verse 20

कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः / कश्यपोह्युशना चैव च्यवनो ऽथ बृहस्पतिः

ហើយក៏មានកុណិ កុណិបាហុ កុសរីរៈ និងកុនេត្រកៈ; ព្រមទាំងកាស្យបៈ ឧឝនា (ឝុក្រកាចារ្យ) ច្យវនៈ ហើយបន្ទាប់មកព្រះគ្រូបृहស្បតិ។

Verse 21

उतथ्यो वामदेवश्च महाकायो महानिलः / वाचश्रवाः सुपीकश्च श्यावाश्वः सपथीश्वरः

ឧតថ្យ និង វាមទេវ; មហាកាយ និង មហានិល; វាចស្រវា និង សុពីក; ស្យាវាស្វ និង សបថីឥશ્વរៈ—ព្រះឥសី និង មហាឥសីដ៏គួរគោរពទាំងនេះ ក៏ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងចំណោមអ្នកឃើញធម៌ដ៏រុងរឿងផងដែរ។

Verse 22

हरिण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा / सुमन्तुर्वर्चरी विद्वान् कबन्धः कुशिकन्धरः

ហរិញ្យនាភ, កೌសល្យ, លោកាក្សិ និង កុថុមិ; សុមន្តុ, វರ್ಚរី អ្នកប្រាជ្ញ, កបន្ធ និង គុសិកន្ធរ—ឈ្មោះឥសីទាំងនេះ ត្រូវបានរាយនាមនៅទីនេះ។

Verse 23

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान् गौतमस्तथा / भल्लापी मधुपिङ्गश्च श्वेतकेतुस्तपोनिधिः

ផ្លក្ខ និង ដារភាយណិ; កេតុមាន និង គោតម; ភល្លាពី, មធុពីង្គ និង ស្វេតកេតុ—អ្នកសន្យាសីលដ៏ជ្រាលជ្រៅ ជាឃ្លាំងសម្បត្តិនៃតបៈ។

Verse 24

उशिजो बृहदुक्थश्च देवलः कपिरेव च / शालिहोत्रो ऽग्निवेश्यश्च युवनाश्वः शरद्वसुः

ឧសិជ, បೃಹទុក្ថ, ទេវល និង កបិ; សាលិហោត្រ និង អគ្និវេស្យ; យុវនាស្វ និង សរទ្វសុ—ឥសីទាំងនេះ ត្រូវបានរាយនាមក្នុងបញ្ជីវង្សនេះ។

Verse 25

छगलः कुण्डकर्णश्च कुम्भश्चैव प्रवाहकः / उलूको विद्युतश्चैव शाद्वलो ह्याश्वलायनः

ឆគល, គុណ្ឌកರ್ಣ, គុម្ភ និង ប្រវាហក; ឧលូក និង វិദ്യុត; ហើយ សាទ្វល និង អាស្វលាយន—ឈ្មោះទាំងនេះ ត្រូវបានរាយនាមនៅទីនេះ។

Verse 26

अक्षपादः कुमारश्च उलूको वत्स एव च / कुशिकश्चैव गर्गश्च मित्रको ऋष्य एव च

អក្សបាទៈ កុមារៈ អុលូកៈ និង វត្សៈ; ដូចគ្នានេះ កុសិកៈ និង កರ್ಗៈ ព្រមទាំង មិត្រកៈ និង ឫષ្យៈ—ទាំងនេះជាព្រះឥសីដែលបានរំលឹក។

Verse 27

शिष्या एते महात्मानः सर्वोवर्तेषु योगिनाम् / विमला ब्रह्मभूयिष्ठा ज्ञानयोगपरायणाः

ពួកនេះជាសិស្ស—មហાત્મា—លេចធ្លោក្នុងគ្រប់វិធាននៃយោគីទាំងអស់៖ សុចរិតឥតមល, មាំមួនក្នុងព្រះប្រហ្ម, និងឧទ្ទិសទាំងស្រុងចំពោះយោគនៃជ្ញានដោះលែង។

Verse 28

कुर्वन्ति चावताराणि ब्राह्मणानां हिताय हि / योगेश्वराणामादेशाद् वेदसंस्थापनाय वै

ពិតប្រាកដ ពួកគេយកកំណើតជាអវតារ ដើម្បីសុខុមាលភាពនៃព្រហ្មណ៍; ហើយតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអម្ចាស់នៃយោគ ពួកគេធ្វើដើម្បីស្ថាបនាវេទឡើងវិញ។

Verse 29

ये ब्राह्मणाः संस्मरन्ति नमस्यन्ति च सर्वदा / तर्पयन्त्यर्चयन्त्येतान् ब्रह्मविद्यामवाप्नुयुः

ព្រហ្មណ៍ណាដែលរំលឹកពួកគេជានិច្ច ក៏គោរពបង្គំជានិរន្តរ៍ ហើយបំពេញត្រព្យទាននិងបូជាពួកបរិសុទ្ធទាំងនេះ នឹងទទួលបានប្រហ្មវិទ្យា—ចំណេះដឹងអំពីព្រះប្រហ្ម។

Verse 30

इदं वैवस्वतं प्रोक्तमन्तरं विस्तरेण तु / भविष्यति च सावर्णो दक्षसावर्ण एव च

ដូច្នេះ វైవស្វត មន្វន្តរ ត្រូវបានពណ៌នាលម្អិត។ នៅអនាគត សាវರ್ಣ មនុ នឹងកើតឡើង ហើយដូចគ្នានេះ ដក្ស-សាវರ್ಣ ក៏នឹងមានផងដែរ។

Verse 31

दशमो ब्रह्मसावर्णो धर्मसावर्ण एव च / द्वादशो रुद्रसावर्णो रोचमानस्त्रयोदशः / भौत्यश्चतुर्दशः प्रोक्तो भविष्या मनवः क्रमात्

មនុទីដប់គឺ ព្រហ្មសាវර්ណ; មនុទីដប់មួយគឺ ធម្មសាវර්ណ។ មនុទីដប់ពីរគឺ រុទ្រសាវර්ណ; មនុទីដប់បីគឺ រោចមាន។ មនុទីដប់បួនបានប្រកាសថា ភោត្យា—ដូច្នេះ មនុអនាគតត្រូវបានរៀបរាប់តាមលំដាប់។

Verse 32

अयं वः कथितो ह्यंशः पूर्वो नारायणेरितः / भूतभव्यैर्वर्तमानैराख्यानैरुपबृंहितः

ភាគនេះបានប្រាប់ដល់អ្នករាល់គ្នាហើយ—ជាព្រះបន្ទូលបុរាណដែល នារាយណៈ បានប្រកាស—បានបន្ថែមសម្បូរដោយរឿងរ៉ាវពីអតីត អនាគត និងបច្ចុប្បន្ន។

Verse 33

यः पठेच्छृणुयाद् वापि श्रावयेद् वा द्विजोत्तमान् / स सर्वपापनिर्मुक्तो ब्रह्मणा सह मोदते

អ្នកណាអាន ឬស្តាប់ ឬធ្វើឲ្យទ្វិជោត្តម (ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ល្អឥតខ្ចោះ) ស្តាប់ការបង្រៀននេះ—គាត់រួចផុតពីបាបទាំងអស់ ហើយរីករាយរួមជាមួយ ព្រហ្មា។

Verse 34

पठेद् देवालये स्नात्वा नदीतीरेषु चैव हि / नारायणं नमस्कृत्य भावेन पुरुषोत्तमम्

បន្ទាប់ពីងូតទឹកហើយ គួរអានអត្ថបទបរិសុទ្ធនេះនៅក្នុងវិហារ និងនៅលើច្រាំងទន្លេផងដែរ; ហើយដោយគោរពបូជាទៅកាន់ នារាយណៈ ដោយចិត្តសទ្ធា គួរថ្វាយបង្គំ ពុរុសោត្តម—ព្រះបុរសអធិរាជ។

Verse 35

नमो देवादिदेवाय देवानां परमात्मने / पुरुषाय पुराणाय विष्णवे कूर्मरूपिणे

សូមនមស្ការ​ដល់ ព្រះដ៏ជាព្រះនៃទេវទាំងអស់ ដល់ ព្រះអាត្មាអធិរាជនៃទេវទាំងឡាយ; ដល់ ពុរុសបុរាណ ដល់ ព្រះបុរាណ—ដល់ វិស្ណុ អ្នកបានទទួលរូបកួម៌ (អណ្តើក)។

← Adhyaya 50Adhyaya 52

Frequently Asked Questions

It explicitly transitions from the Dvāpara-age Vyāsa avatāra cycle to the Kali-age manifestations of Mahādeva, preserving the purāṇic pattern of dharma-maintenance through divinely empowered teachers across yugas.

The lists function as a paramparā-map: they authorize Pāśupata Yoga transmission, portray tapas and yogic discipline as vehicles of Vedic re-establishment, and frame devotion/remembering of these figures as a means toward brahmavidyā.

Nakulīśvara is presented as the culminating bodily manifestation of the Lord at the end of Kali-yuga in a sacred tīrtha, signaling the apex of the chapter’s Śaiva avatāra sequence and the Pāśupata teacher horizon.

While foregrounding Śaṃbhu’s incarnations and Pāśupata lineages, the chapter closes with devotion to Nārāyaṇa and salutations to Viṣṇu as Kūrma, reflecting the text’s consistent integration of Śaiva teaching within a broader Vaiṣṇava-purāṇic frame.