
Yamunā–Gaṅgā Tīrtha-Māhātmya: Agni-tīrtha, Anaraka, Prayāga, and the Tapovana of Jāhnavī
បន្តសេចក្តីបង្រៀនអំពីទីរថៈដែលមារកណ្ឌេយ្យប្រាប់យុធិષ્ઠិរា ជំពូកនេះបង្ហាញភាពបរិសុទ្ធនៃលំហទន្លេភាគជើងឥណ្ឌា។ យមុនា—កូនស្រីព្រះអាទិត្យ និងមានប្រភពភ្ជាប់នឹងគង្គា—ត្រូវសរសើរថា ការចងចាំ និងស្តូត្រនាងអាចលាងបាបបាន ទោះនៅឆ្ងាយក៏ដោយ។ លើឆ្នេរខាងត្បូងនៃយមុនា មានទីរថៈសំខាន់ៗ ដូចជា អគ្និ-ទីរថៈ និងខាងលិចមាន អនារកៈ របស់ធម្មរាជ; ការងូតទឹក និងពិធី (ជាពិសេស តរពណៈដល់ធម្មរាជ នៅថ្ងៃចតុរទសី ខាងក្រឹṣṇa-បក្ស) នាំឲ្យរួចផុតពីបាបធ្ងន់ និងបានសួគ៌។ បន្ទាប់មក ព្រះគម្ពីរពង្រីកទៅបណ្តាញទីរថៈធំទូលាយនៅប្រាយាគ និងដាក់គង្គា (ជាហ្នវី) ជាមាត្រដ្ឋាននៃទីរថៈទាំងអស់ក្នុងលោកនានា។ កន្លែងណាដែលគង្គាហូរ កន្លែងនោះជាតបោវន និងសិទ្ធិ-ក្សេត្រ; កន្លែងណាដែលមហេស្វរ ស្ថិតជាមួយទេវី ជាវដេស្វរ កន្លែងនោះត្រូវប្រកាសថាជាទីរថៈដោយស្វ័យ។ ចុងក្រោយ មានបញ្ជាឲ្យរក្សាសម្ងាត់ និងបង្រៀនតែអ្នកសមស្រប ហើយផ្លស្រទីថា ការស្តាប់/អានរៀងរាល់ថ្ងៃ នាំឲ្យបរិសុទ្ធ ដាច់បាប និងទៅរុទ្រ-លោក។
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षट्त्रिंशो ऽध्यायः मार्कण्डय उवाच तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता / समागता महाभागा यमुना यत्र निम्नगा
ដូច្នេះ ក្នុង «គូរមបុរាណ» ដ៏បរិសុទ្ធ ក្នុងសំហិតា៦ពាន់ស្លោក ផ្នែកបឋម ជំពូកទី៣៦។ មារកណ្ឌេយៈបានមានពាក្យថា៖ «ទេវី កូនស្រីរបស់ តបនៈ (ព្រះអាទិត្យ) ល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងបី—យមុនា ដ៏មានសិរី—បានមកដល់កន្លែងដែលទន្លេហូរចុះ»។
Verse 2
येनैव निः सृता गङ्गा तेनैव यमुना गता / योजनानां सहस्त्रेषु कीर्तनात् पापनाशनी
ពីប្រភពដដែលដែលគង្គា បានផុសចេញមក នោះយមុនាក៏ហូរចេញដែរ។ ទោះនៅឆ្ងាយរាប់ពាន់យោជន៍ ក៏ដោយ ត្រឹមតែគិតរំលឹក និងសរសើរ នាងក៏បំផ្លាញបាបបាន។
Verse 3
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च यमुनायां युधिष्ठिर / सर्वपापविनिर्मुक्तः पुनात्यासप्तमं कुलम् / प्राणांस्त्यजति यस्तत्र स याति परमां गतिम्
ឱ យុធិស្ឋិរ! អ្នកណាដែលងូតទឹក និងផឹកទឹកយមុនានៅទីនោះ នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់ ហើយបរិសុទ្ធវង្សត្រកូលរហូតដល់ជំនាន់ទី៧។ ហើយអ្នកណាដែលលះបង់ជីវិតនៅទីនោះ នឹងទៅដល់គោលដៅដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។
Verse 4
अग्नितीर्थमिति ख्यातं यमुनादक्षिण तटे / पश्चिमे धर्मराजस्य तीर्थं त्वनरकं स्मृतम् / तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः
នៅលើច្រាំងខាងត្បូងនៃយមុនា មានទីរមណីយដ៏បរិសុទ្ធល្បីថា «អគ្គនីតីរថ»។ ខាងលិចពីនោះ មានទីរមណីយរបស់ធម្មរាជ ដែលគេរំលឹកថា «អនរក» (ទីកន្លែងគ្មាននរក)។ អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះ ទោះស្លាប់បន្ទាប់មក ក៏ទៅស្ថានសួគ៌ ហើយមិនត្រឡប់មកកំណើតម្ដងទៀតឡើយ។
Verse 5
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा संतर्पयेच्छुचिः / धर्मराजं महापापैर्मुच्यते नात्र संशयः
នៅថ្ងៃចតុរទសី (ថ្ងៃទី១៤) នៃកណ្ដាលខ្មៅ អ្នកបរិសុទ្ធក្រោយងូតទឹក គួរធ្វើតರ್ಪណ (បូជាទឹក) ដល់ធម្មរាជ; ដោយហេតុនោះ នឹងរួចផុតពីបាបធំៗ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 6
दश तीर्थसहस्त्राणि त्रिंशत्कोट्यस्तथापराः / प्रयागे संस्थितानि स्युरेवमाहुर्मनीषिणः
មានទីរថៈបរិសុទ្ធដប់ពាន់ ហើយមានបន្ថែមទៀតសាមសិបកោដិ គេថាស្ថិតនៅប្រយាគ—ដូច្នេះពួកប្រាជ្ញាបានប្រកាស។
Verse 7
तिस्त्रः कोट्योर्ऽधकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत् / दिवि भूम्यन्तरिक्षे च तत्सर्वं जाह्नवी स्मृता
វាយុបានប្រកាសថា មានទីរថៈបីកោដិ និងកន្លះកោដិ; នៅស្ថានសួគ៌ លើផែនដី និងអន្តរីក្សផងដែរ—ប៉ុន្តែទាំងអស់នោះគេរំលឹកថាជា ជាហ្នវី (គង្គា) ដោយខ្លួនឯង។
Verse 8
यत्र गङ्गा महाभागा स देशस्तत् तपोवनम् / सिद्धिक्षेत्रं तु तज्ज्ञेयं गङ्गातीरसमाश्रितम्
ទីណាដែលទន្លេគង្គា អមតៈមហាសុភមង្គល ហូរឆ្លងកាត់ ទីនោះគេគួរដឹងថាជា តបោវនៈ—ព្រៃនៃតបៈ។ ចូរដឹងថាវាជា សិទ្ធិក្សេត្រៈ ព្រោះវាស្ថិតលើច្រាំងគង្គា។
Verse 9
यत्र देवो महादेवो देव्या सह महेश्वरः / आस्ते वटेश्वरो नित्यं तत् तीर्थं तत् तपोवनम्
ទីណាដែលព្រះមហាទេវ—មហេស្វរៈ—ស្ថិតជានិច្ចជាមួយព្រះនាងទេវី ក្នុងនាម វដេស្វរៈ ទីនោះហើយជាទីរថៈ និងជាតបោវនៈដែរ។
Verse 10
इदं सत्यं द्विजातीनां साधूनामात्मजस्य च / सुहृदां च जपेत् कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य तु
សេចក្តីនេះជាសច្ចៈ គួរប្រាប់ដល់អ្នកទ្វិជាតិ ដល់អ្នកសុចរិត ដល់កូនប្រុសរបស់ខ្លួន និងដល់មិត្តជិតស្និទ្ធ; ប៉ុន្តែគួរខ្សឹបចូលត្រចៀកតែសិស្សដែលស្មោះត្រង់ និងគោរពបង្គាប់ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 11
इदं धन्यमिदं स्वर्ग्यमिदं मेध्यमिदं सुखम् / इदं पुण्यमिदं रम्यं पावनं धर्म्यमुत्तमम्
នេះជាការអភិសេកមង្គល; នេះនាំទៅសួគ៌; នេះបរិសុទ្ធបន្សុទ្ធ; នេះជាសុខ។ នេះជាបុណ្យ; នេះជារីករាយ; នេះជាការសម្អាតបរិសុទ្ធ—នេះជាធម៌ដ៏ឧត្តម សមស្របនឹងធម៌។
Verse 12
महर्षोणामिदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम् / अत्राधीत्य द्विजो ऽध्यायं निर्मलत्वमवाप्नुयात्
នេះជាគោលបង្រៀនសម្ងាត់របស់មហាឥសីទាំងឡាយ ដែលដោះលែងពីបាបទាំងអស់។ អ្នកទ្វិជៈបានសិក្សាអធ្យាយនេះ នឹងទទួលបានភាពបរិសុទ្ធខាងក្នុង។
Verse 13
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं तीर्थं पुण्यं सदा शुचिः / जातिस्मरित्वं लभते नाकपृष्ठे च मोदते
អ្នកណាដែលស្តាប់រឿងរ៉ាវសក្ការៈនៃទីរថៈបុណ្យនេះរៀងរាល់ថ្ងៃ—ដោយសុចរិតស្អាតជានិច្ច—នឹងទទួលបានអំណាចចងចាំជាតិមុនៗ ហើយរីករាយនៅលើមហាសួគ៌។
Verse 14
प्राप्यन्ते तानितीर्थानि सद्भिः शिष्टानुदर्शिभिः / स्नाहि तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्भव
ទីរថៈបរិសុទ្ធទាំងនោះ ត្រូវបានឈានដល់ដោយអ្នកល្អ—ដោយអ្នកដែលដើរតាមចរិតរបស់អ្នកមានវិន័យ។ ឱ កូនកូរុ, ចូរងូតទឹកនៅទីរថៈទាំងឡាយ ហើយកុំឲ្យចិត្តកោងកល (មានបំណងល្បិច) ឡើយ។
Verse 15
एवमुक्त्वा स भगवान् मार्कण्डेयो महामुनिः / तीर्तानि कथयामास पृथिव्यां यानि कानिचित्
ព្រះសង្ឃមហាមុនី ម៉ាកណ្ឌេយ្យ ដ៏គួរគោរព បាននិយាយដូច្នេះហើយ បន្ទាប់មកបានចាប់ផ្តើមរៀបរាប់អំពីទីរថៈបរិសុទ្ធមួយចំនួន ដែលមាននៅលើផែនដី។
Verse 16
भूसमुद्रादिसंस्थानं प्रमाणं ज्योतिषां स्थितम् / पृष्टः प्रोवाच सकलमुक्त्वाथ प्रययो मुनिः
ពេលត្រូវសួរ ព្រះមុនីបានពន្យល់យ៉ាងពេញលេញអំពីការរៀបចំផែនដី និងសមុទ្រ ព្រមទាំងមាត្រដ្ឋាន និងទីតាំងដែលបានកំណត់របស់ពន្លឺស្ថានសួគ៌; ពោលចប់គ្រប់យ៉ាងហើយ មុនីក៏ចាកចេញទៅ។
Verse 17
य इदं कल्यमुत्थाय पठते ऽथ शृणोति वा / मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति
អ្នកណាដែលភ្ញាក់ឡើងពេលព្រលឹម ហើយសូត្របទបង្រៀនដ៏មង្គលនេះ ឬសូម្បីតែស្តាប់វា ក៏រួចផុតពីបាបទាំងអស់ ហើយទៅដល់លោករុទ្រៈ (ព្រះសិវៈ)។
Bathing at Anaraka (Dharmarāja’s ford) and offering tarpana—especially on the dark-fortnight caturdaśī—are said to remove great sins; the tīrtha is framed as ‘free from hell,’ promising heavenly attainment and non-return in the chapter’s rhetoric of pilgrimage merit.
Any region touched by Gaṅgā’s flow is called tapovana and a field of accomplishment (siddhi-kṣetra); additionally, wherever Maheśvara abides with Devī as Vaṭeśvara is intrinsically a tīrtha, grounding sanctity in both river-presence and divine residence.