Adhyaya 28
Moksha Sadhana PrakaranaAdhyaya 28149 Verses

Adhyaya 28

Multi-form Manifestations, Indra–Kāma Incarnations, Pravāha, and the Twofold Buddhi (Sense-Discipline and Exclusive Refuge in Viṣṇu)

បន្តសន្ទនាព្រះក្រឹષ્ણ–គរុឌៈ ជំពូកនេះពន្យល់អំពីអត្តសញ្ញាណកំណើតច្រើន និងរូបរាងច្រើន (សតីកើតជាបារវតី; វារុណីជាស្រី/លក្ខ្មីពាក់ព័ន្ធនឹងសេស/បលភទ្រ) បង្ហាញថាព្រះអាទិទេវអាចបង្ហាញជាស្រទាប់ៗដើម្បីអមអវតារ។ គរុឌៈសួរអំពីការស្មើគ្នារវាងតួអង្គ (ដូចជា ជាំបវតី) ព្រះក្រឹષ્ણឆ្លើយថា “ស្មើ” កើតពីការជ្រៀតចូលរបស់អាទិទេវខ្ពស់ ប៉ុន្តែអំណាចនៅមានកម្រិតខុសគ្នា។ បន្ទាប់មកមានទ្រឹស្តីរាយនាម៖ រូបអិន្រ្ទ្រ ៧ (រួម អរជុន/មន្ត្រទ្យុម្ន, វាលី/បុរន្ទរ, កាធី, វិកុក្សិ, កុស) និងរូបកាម (ប្រទ្យុម្ន, ទំនាក់ទំនងសុទർശន, ស្កន្ទ, សនត្កុមារ) ព្រមទាំងធម្មជាតិពីររបស់ អនិរុទ្ធ និងការបង្ហាញពីររបស់ រតី។ រឿងនាំចូល ព្រាវាហា/អតិវាហា និងសច្ចវាចនាដ៏ខ្លាំង ដើម្បីប្រកាសវិષ્ણុជាព្រះអធិបតី និងបញ្ជាក់ភាពពិតនៃ ជីវ, ឥશ્વរ, ប្រាក្រឹតិ និងភាពខុសពិត។ ចុងក្រោយផ្លាស់ពីទ្រឹស្តីទៅអនុវត្ត៖ វិភាគអារម្មណ៍ (ស្តាប់/មើល) និងចំណង់, រិះគន់ “ងូតទឹកឥតប្រយោជន៍” ពេលភ្ជាប់នឹងមោហៈ, ហើយកំណត់ “ភរិយាពីរ” ជាបុទ្ធិពីរប្រភេទ—ជំនឿពិធីសាសនាខូចខាត ទល់នឹងបញ្ញាសុទ្ធដែលបញ្ជាឲ្យបូជាវិષ્ણុតែមួយ—បើកផ្លូវទៅរឿងព្រាវាហា និងផលនៃការជ្រកកោនត្រឹមត្រូវ/ខុស។

Shlokas

Verse 1

नाम सप्तविंशो ऽध्यायः या पूर्वसर्गे दक्षपुत्री सती तु रुद्रस्य पत्नी दक्षयज्ञे स्वदेहम् / विसृज्य सा मेनकायां च जज्ञे धराधराद्धेमवतो वै सकाशात्

ដូច្នេះហៅថា «ជំពូកទី២៧»៖ សតី កូនស្រីរបស់ដក្ខ និងជាព្រះភរិយារបស់រុទ្រ ក្នុងវដ្តសೃષ્ટិមុន បានបោះបង់រាងកាយរបស់នាងនៅពិធីយញ្ញរបស់ដក្ខ ហើយបានកើតឡើងវិញក្នុងមេនកា ពីហិមវត (អ្នកទ្រភ្នំ)។

Verse 2

सा पार्वता रुद्रपत्नी खगेन्द्र या शेषपत्नी वारुणी नाम पूर्वा / सैवागता बलभद्रेण रन्तुं द्विरूपमास्थाय महापतिव्रता

ឱ ព្រះរាជាខ្លែង (គរុឌ) នាងគឺបារវតា ជាព្រះភរិយារបស់រុទ្រ; កាលមុននាងក៏មាននាមថា វារុណី ជាព្រះភរិយារបស់សេស។ នាងជាមហាបតិវ្រតា បានមកលេងរីករាយជាមួយបលភទ្រ ដោយទទួលរូបពីរ។

Verse 3

श्रीरित्याख्या इन्दिरावेशयुक्ता तस्या द्वितीया प्रतिमा मेघरूपा / शेषण रूपेण यदा हि वीन्द्र तपश्चचार विष्णुना सार्धमेव

នាងត្រូវបានគេហៅថា «ស្រី» មានអំណាចនៃឥន្ទិរា (លក្ខ្មី) ស្ថិតនៅក្នុងនាង។ រូបបង្ហាញទីពីររបស់នាងមានទម្រង់ដូចពពក។ ហើយពេលវីន្ទ្រ ធ្វើតបស្យា ក្នុងរូបសេស នោះគាត់បានធ្វើរួមជាមួយព្រះវិෂ್ಣុ។

Verse 4

तदैव देवी वारुणी शेषपत्नी तपश्च क्रे इन्दिराप्रीतये च / तदा प्रीता इन्दिरा सुप्रसन्ना उवाच तां वारुणीं शेषपत्नीम्

នៅពេលនោះឯង ព្រះនាងវារុណី ជាព្រះភរិយារបស់សេស បានចាប់ផ្តើមតបស្យា ដើម្បីបំពេញព្រះហឫទ័យឥន្ទិរា (លក្ខ្មី)។ ឥន្ទិរា ដែលពេញចិត្ត និងមានព្រះមេត្តាខ្លាំង បានមានព្រះវាចាទៅកាន់វារុណី ភរិយារបស់សេស។

Verse 5

यदा रामो वैष्णवांशेन युक्तः संपत्स्यते भूतले रौहिणेयः / मय्यावेशात्संयुता त्वं तु भद्रे श्रीरित्याख्या वलभद्रस्य रन्तुम्

ពេលរាមៈ—រោហិណេយៈ (កូនរបស់រោហិណី)—ចុះមកលើផែនដី ដោយមានភាគនៃព្រះវិෂ್ಣុ នោះអ្នកផងដែរ ឱ អ្នកមានសុភមង្គល ដោយរួមជាមួយការស្ថិតនៅក្នុងខ្ញុំ នឹងបង្ហាញខ្លួនក្រោមនាម «ស្រី» ដើម្បីរីករាយ និងអមបលភទ្រ។

Verse 6

संपत्स्यसे नात्र विचार्यमस्तीत्युक्त्वा सा वै प्रययौ विष्णुलोके / श्रीलक्ष्म्यंशाच्छ्रीरितीड्यां समाख्यां लब्ध्वा लोके शेषपत्नी बभूव

នាងបានមានពាក្យថា «អ្នកនឹងទទួលបានជាក់ជាមិនខាន—មិនមានអ្វីត្រូវសង្ស័យនៅទីនេះទេ» ហើយនាងក៏ចាកចេញទៅកាន់លោកវិṣṇុ។ ដោយជាភាគមួយនៃព្រះស្រីលក្ខ្មី នាងទទួលបាននាមដ៏គួរគោរពថា «ស្រី» ហើយនៅក្នុងលោក នាងបានក្លាយជាព្រះភរិយារបស់សេស។

Verse 7

यदाहीशो विपुलामुद्धरेच्च तदा रामः श्रीभिदासंगमे च / करोति तोषत्सर्वदा वै रमायास्तस्याप्यावेशो व्यंस्त्रितमोनसंगम्

ពេលព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតីលើកយកអ្វីដ៏ធំទូលាយឡើង (ដី/ភារៈ) នោះព្រះរាមក៏នៅកន្លែងប្រសព្វដ៏បរិសុទ្ធដែលពាក់ព័ន្ធនឹង «ស្រី» តែងធ្វើឲ្យរាមា (លក្ខ្មី) រីករាយជានិច្ច។ ដោយការចូលស្ថិតរបស់ព្រះ (អាវេស) ការចងក្រងនៃចិត្តត្រូវបានបំបាត់ និងបែកខ្ចាត់ខ្ចាយ។

Verse 8

या रेवती रैवतस्यैव पुत्री सा वारुणी बलभद्रस्य पत्नी / सौपर्णनाम्नी बलपत्नी खगेन्द्र यास्तास्तिस्रः षड्विष्णोश्च स्त्रीभ्यः / द्विगुणाधमा रुद्रशेषादिकेभ्यो दशाधमा त्वं विजानीहि पौत्र

រេវតី ជាកូនស្រីរបស់រൈവត និងវារុណី ជាព្រះភរិយារបស់បលភទ្រ; ហើយសೌពರ್ಣា ជាព្រះភរិយារបស់បលា—ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃបក្សី—ស្ត្រីទាំងបីនេះត្រូវបានរាប់ចូលក្នុងចំណោមភរិយាទាំងប្រាំមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិṣṇុ។ ចូរដឹង ឱ ចៅប្រុស ថាការរាប់នេះទាបជាងរបស់រុទ្រ សេស និងអ្នកដទៃទៀតពីរដង ហើយទាបជាងដប់ដងតាមមាត្រដ្ឋានមួយទៀត។

Verse 9

गरुड उवाच / रामेण रन्तुं सर्वदा वारुणी तु पुत्रीत्वमापे रेवतस्यैव सुभ्रूः / एवं त्रिरूपा वारुणी शेषपत्नी द्विरूपभूता पार्वती रुद्रपत्नी

គរុឌបាននិយាយ៖ ដោយប្រាថ្នាចង់លេងរីករាយជានិច្ចជាមួយព្រះរាម វារុណី—នាងមានចិញ្ចើមស្រស់—បានទទួលស្ថានភាពជាកូនស្រីរបស់ព្រះរាជារេវត។ ដូច្នេះ វារុណីបានក្លាយជាមានរូបបី ដោយជាព្រះភរិយារបស់សេស; ហើយបារវតី ក្លាយជាមានរូបពីរ បានក្លាយជាព្រះភរិយារបស់រុទ្រ។

Verse 10

नीचाया जांबवत्याश्च शेषसाम्यं च कुत्रचित् / श्रूयते च मया कृष्ण निमित्तं ब्रूहि मे प्रभो

ឱ ព្រះក្រឹṣṇa ខ្ញុំបានឮនៅកន្លែងខ្លះថា មានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លះរវាង នីចា និងជាំបវតី ហើយក៏មានភាពស្រដៀងជាមួយសេសផងដែរ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់ សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីមូលហេតុនេះ។

Verse 11

उमायाश्च तथा रुद्रः सदा बहुगुणाधिकः / एवं त्वयोक्तं भगवन्निश्चयार्थं मम प्रभो

ហើយ រុទ្រៈ ក៏ដូចគ្នា ទាក់ទងនឹង អុម៉ា គឺតែងតែពោរពេញដោយគុណធម៌លើសលប់ជានិច្ច។ ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ—សូមឲ្យខ្ញុំបានច្បាស់ចិត្ត ព្រះម្ចាស់របស់ខ្ញុំ។

Verse 12

रेवती श्रीयुता श्रीश्च शेषरूपा च वारुणी / सौपर्णि पार्वती चैव तिस्रः शेषाशतो वराः

រេវតី, ស្រីយុតា និង ស្រី; សេសរូបា និង វារុណី; សೌបರ್ಣី និង បារវតី ផងដែរ—ទាំងនេះជាបី (សំខាន់)។ អ្នកដែលនៅសល់ គឺជាអ្នកល្អឥតខ្ចោះផ្សេងៗជាច្រើនរយ។

Verse 13

इत्यपि श्रूयते कृष्ण कुत्रचिन्मधुसूदन / निमित्तं ब्रूहि मे कृष्ण तवशिष्याय सुव्रत

«ដូច្នេះ ក៏ត្រូវបានឮផងដែរ ឱ ក្រឹෂ್ಣ—ឱ មធុសូទន។ សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីមូលហេតុ ឱ ក្រឹෂṇa សម្រាប់ខ្ញុំ ជាសិស្សរបស់ព្រះអង្គ ឱ អ្នកមានវ្រតដ៏ល្អឥតខ្ចោះ»។

Verse 14

श्रीकृष्ण उवाच / विज्ञाय जांबवत्याश्च तदन्येषां खगाधिप / उत्तमानां च साम्यं तु उत्तमावेशतो भवेत्

ព្រះស្រីក្រឹෂṇa មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃបក្សី, ដោយបានយល់ដឹងអំពី (ស្ថានភាព) របស់ ជាំបវតី និងអ្នកដទៃផងដែរ ចូរដឹងថា ភាពស្មើគ្នារវាងអ្នកល្អឥតខ្ចោះ កើតឡើងពីការត្រូវបានពោរពេញដោយស្ថិតិដ៏ខ្ពស់បំផុត (ព្រះស្ថាន)»។

Verse 15

अवराणां गुणस्यापि ह्युत्तमानामधीनता / अस्तीति द्योतनायैव शतांशाधिकमुच्यते

សូម្បីតែគុណល្អដែលមាននៅក្នុងអ្នកទាបជាង ក៏នៅតែអាស្រ័យលើអ្នកលើសលប់។ ហើយដើម្បីបង្ហាញឲ្យច្បាស់ថា ការអាស្រ័យនោះមានស្រាប់ ទើបបាននិយាយថា «មួយរយ និងលើស»។

Verse 16

यथा मयोच्यते वीन्द्र तथा जानीहि नान्यथा / तदनन्तरजान्वक्ष्ये शृणु काश्यपजोत्तम

ឱ ក្សត្របក្សីដ៏ប្រសើរ ចូរយល់តាមពាក្យដែលខ្ញុំបាននិយាយ ដោយមិនបែរផ្សេងឡើយ។ បន្ទាប់ពីនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីអ្វីដែលតាមមក; សូមស្តាប់ ឱ កូនកាស្យបៈដ៏ឧត្តម។

Verse 17

चतुर्दशसु चेन्द्रेषु सप्तमो यः पुरन्दरः / वृत्रादीनां शरीरं तु पुरमित्युच्यते बुधैः

ក្នុងចំណោមឥន្ទ្រាទាំងដប់បួន ឥន្ទ្រាទីប្រាំពីរ មាននាមថា បុរន្ទរៈ។ រូបកាយរបស់ វ្រឹត្រា និងអ្នកដទៃទៀត បណ្ឌិតទាំងឡាយហៅថា «បុរ» គឺជាទីក្រុង/បន្ទាយ។

Verse 18

तं दारयति वज्रेण यस्मात्तस्मात्पुरन्दरः / चतुर्दशसु चेन्द्रेषु मन्त्रद्युम्नस्तु षष्ठकः

ព្រោះគាត់បំបែកវាដោយវជ្រៈ ដូច្នេះហើយបានហៅថា បុរន្ទរៈ «អ្នកបំផ្លាញបន្ទាយ»។ ហើយក្នុងចំណោមឥន្ទ្រាទាំងដប់បួន មន្ត្រទ្យុម្នៈ គឺជាឥន្ទ្រាទីប្រាំមួយ។

Verse 19

मन्त्रानष्ट महावीन्द्र देवो द्योतयते यतः / मन्त्रद्युम्नस्ततो लोके उभावप्येक एव तु

ឱ មហាឥន្ទ្រា ព្រោះព្រះទេវតាបញ្ចេញពន្លឺ នៅពេលមន្ត្រាមិនបាត់បង់ (ត្រូវបានរក្សា និងមានប្រសិទ្ធិ) ដូច្នេះក្នុងលោកគេហៅថា មន្ត្រទ្យុម្នៈ។ ជាក់ស្តែង ទាំងពីរនាម/ន័យ គឺជាមនុស្សតែមួយ។

Verse 20

मन्त्रद्युम्नावतारोभूत्कुन्तीपुत्रोर्जुनो भुवि / विष्णोर्वायोरनन्तस्य चेन्द्रस्य खगसत्तम

ឱ ក្សត្របក្សីដ៏ប្រសើរ នៅលើផែនដី អរជុនៈ កូនរបស់ គុន្ទី បានកើតជាអវតាររបស់ មន្ត្រទ្យុម្នៈ ហើយក៏បានផ្ទុកអំណាចរបស់ វិស្ណុ វាយុ អនន្ត និង ឥន្ទ្រា ផងដែរ។

Verse 21

पार्थश्चतुर्भिः संयुक्त इन्द्र एव प्रकीर्तितः / चतुर्थेपि च वायोश्च विशेषोस्ति सदार्जुन

ឱ អរជុន (បារថ) ពេលបុគ្គលត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយកត្តា៤ នោះគេហៅថា «ឥន្ទ្រ» ពិតប្រាកដ; ហើយសូម្បីតែក្នុងកត្តាទី៤ ក៏មានតួនាទីពិសេសរបស់ «វាយុ» ព្រះនៃខ្យល់។

Verse 22

वालिर्नामा वानरस्तु पुरन्दर इति स्मृतः / चन्द्रवंशे समुत्पन्नो गाधिराजो विचक्षणः

មានស្តេចវានរ​មួយឈ្មោះ វាលី ដែលគេចងចាំថា «បុរន្ទរ»។ ក្នុងរាជវង្សចន្ទ្រ បានកើតមានស្តេចប្រាជ្ញា កាធិ ដែលល្បីដោយការយល់ឃើញច្បាស់លាស់។

Verse 23

मन्त्रद्युम्नावतारः स विश्वामित्रपिता स्मृतः / वेदोक्तमन्त्रा गाः प्रोक्ता धिया संधारयेद्यतः

គាត់ត្រូវបានចងចាំថា ជាអវតារ​ឈ្មោះ «មន្ត្រទ្យុម្ន» ហើយត្រូវបានគេរាប់ថា ជាព្រះបិតារបស់ វិស្វាមិត្ត្រ។ មន្ត្រ​តាមវេដ និងបទច្រៀងបរិសុទ្ធ ត្រូវបានបង្រៀន ដើម្បីឲ្យមនុស្សអាចរក្សាទុកវា​យ៉ាងមាំមួនក្នុងចិត្ត។

Verse 24

अतो गाधिरिति प्रोक्तस्तदर्थं भूतले ह्यभूत् / इक्ष्वाकुपुत्रो वीन्द्र विकुक्षिरिति विश्रुतः

ដូច្នេះហើយ គេបានហៅគាត់ថា «កាធិ»; ហើយដោយហេតុនោះឯង គាត់បានមកកើតលើផែនដី។ ហើយឱ វីន្ទ្រា (គរុដា) កូនប្រុសរបស់ ឥក្ស្វាគុ ត្រូវបានល្បីឈ្មោះថា «វិគុក្សិ»។

Verse 25

स एवेन्द्रावतारोभूद्धरिसेवार्थमेव च / विशेषेण हरिं कुक्षौ विज्ञानाच्च हरिः सदा

គាត់បានក្លាយជាអវតារ​របស់ ឥន្ទ្រ ពិតប្រាកដ ដើម្បីបម្រើ ហរិ (ព្រះវិស្ណុ) តែប៉ុណ្ណោះ។ ជាពិសេស ដោយការយល់ដឹងថា ហរិ ស្ថិតនៅក្នុងគភ៌ (ជាព្រះអន្តរយាមី) គាត់នៅតែស្មោះស្រឡាញ់ ហរិ ជានិច្ច ដោយវិជ្ជាផ្លូវវិញ្ញាណពិត។

Verse 26

अतो विकुक्षिनामासौ भूलोके विश्रुतः सदा / रामपुत्रः कुशः प्रोक्त इन्द्र एव प्रकीर्तितः

ដូច្នេះ គាត់តែងតែមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីលើលោក ដោយនាម «វិកុក្សិ» ជានិច្ច។ ហើយ «កុស» ព្រះបុត្ររបស់ព្រះរាម ត្រូវបានប្រកាសថា មិនមែនអ្នកដទៃទេ គឺព្រះឥន្ទ្រាផ្ទាល់។

Verse 27

वाल्मीकिऋषिणा यस्मात्कुशेनैव विनिर्मितः / अतः कुश इति प्रोक्तो जानकीनन्दनः प्रभुः

ព្រោះតែព្រះឥសីវាល្មីគី បានបង្កើត (នាំមក) គាត់ដោយស្លឹកស្មៅកុសតែមួយ ដូច្នេះ ព្រះរាជបុត្រដ៏ទេវភាព នៃជានគី—ព្រះអម្ចាស់ព្រះរាជកុមារ—ត្រូវបានដាក់នាមថា «កុស»។

Verse 28

इन्द्रद्युम्नः पुरेद्रस्तु गाधी वाली तथार्जुनः / विकुक्षिः कुश एवैते सप्त चेन्द्राः प्रकीर्तिताः

ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈ ពុរេដ្រៈ គាធី វាលី និងអរជុនៈ រួមទាំងវិកុក្សិ និងកុស—ទាំងនេះត្រូវបានសរសើរថា ជាព្រះឥន្ទ្រាទាំងប្រាំពីរ។

Verse 29

यः कृष्णपुत्त्रः प्रद्युम्नः काम एव प्रकीर्तितः / प्रकृष्टप्रकाशरूपत्वात्प्रद्युम्न इति नामवान्

ប្រទ្យុម្នៈ ព្រះបុត្ររបស់ព្រះក្រឹષ્ણ ត្រូវបានគេសរសើរថា មិនមែនអ្នកដទៃទេ គឺព្រះកាម (ទេវតានៃសេចក្តីស្រឡាញ់)។ ព្រោះទម្រង់របស់ទ្រង់មានពន្លឺរុងរឿងលើសលប់ ដូច្នេះទ្រង់មាននាមថា «ប្រទ្យុម្នៈ»។

Verse 30

या रामभ्राता भरतः काम एवाभवद्भुवि / रामाज्ञां भरते यस्मात्तस्माद्भरतनामकः

បរតៈ ព្រះអនុជរបស់ព្រះរាម បានក្លាយជាដូចជារូបកាយនៃភក្តីលើផែនដី។ ហើយព្រោះគាត់បានទទួលយក និងអនុវត្តព្រះបញ្ជារបស់ព្រះរាម ដូច្នេះគាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយនាម «បរតៈ»។

Verse 31

चक्राभिमानि कामस्तु सुदर्शन इति स्मृतः / ब्रह्मैव कृष्णपुत्रस्तु सांबो जाम्बवतीसुतः

កាមៈ ដែលអធិបតី និងសម្គាល់ខ្លួនជាមួយចក្រ ត្រូវបានចងចាំថា «សុទರ್ಶನ»; ហើយព្រះព្រហ្មា​ផ្ទាល់ ក៏បង្ហាញជាកូនរបស់ព្រះក្រឹષ્ણៈ «សាំបៈ» កូនរបស់ជាំបវតី។

Verse 32

कामावतारो विज्ञेयः संदेहो नात्र विद्यते / यो रुद्रपुत्रः स्कन्दस्तु काम एव प्रकीर्तितः

ចូរដឹងថា ព្រះអង្គនេះជាអវតាររបស់កាមៈ; មិនមានសង្ស័យនៅទីនេះឡើយ។ ស្កន្ទៈ កូនរបស់រុទ្រៈ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាកាមៈផ្ទាល់។

Verse 33

रिपूनास्कं दते नित्यमतः स्कन्द इति स्मृतः / यो वा सनत्कुमारस्तु ब्रह्मपुत्रः खगाधिप / कामावतारो विज्ञेयो नात्र कार्या विचारणा

ព្រះអង្គត្រូវបានចងចាំថា «ស្កន្ទៈ» ព្រោះព្រះអង្គវាយបំបាក់សត្រូវជានិច្ច។ ហើយសនត្កុមារៈ—ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃបក្សី—ដែលជាកូនរបស់ព្រះព្រហ្មា គួរត្រូវបានដឹងថា ជាអវតាររបស់កាមៈ; មិនចាំបាច់ពិចារណាបន្ថែមទេ។

Verse 34

सुदर्शनश्च परमः प्रद्युम्नः सांब एव च / सनत्कुमारः सांबश्चषडेते कामरूपकाः

សុទರ್ಶನ និងបរមៈ, ប្រទ្យុម្នៈ និងសាំបៈ; សនត្កុមារៈ និងសាំបៈ—ទាំងប្រាំមួយនេះ ត្រូវបាននិយាយថា អាចយករូបរាងតាមចិត្ត (កាមរូប)។

Verse 35

ततश्च इन्द्रकामावप्युमादिभ्यो दशावरौ / तयोर्मध्ये तु गरुड काम इन्द्राधमः स्मृतः

បន្ទាប់មក ឱ គរុឌៈ សេចក្តីប្រាថ្នាដែលហៅថា «ឥន្ទ្រ» និង «កាមៈ» ក៏ត្រូវបាននិយាយថា ទាបជាងកម្រិតដែលចាប់ផ្តើមពី «ឧមា» ដល់ដប់ជាន់។ ក្នុងចំណោមទាំងពីរ នោះ «កាមៈ» ត្រូវបានចងចាំថា ទាបជាង ហើយ «ឥន្ទ្រ» ខ្ពស់ជាង។

Verse 36

प्राणस्त्वहङ्कार एव अहङ्कारकसंज्ञकः / गरुत्मदंशो विज्ञेयः कामेन्द्राभ्यां दशाधमः

ព្រះព្រាណៈ (prāṇa) គឺជាអហង្គារៈផ្ទាល់ ដែលគេហៅថា «អហង្គារក» អ្នកបង្កើត «ខ្ញុំ»។ ត្រូវដឹងថា វាជាផ្នែកមួយនៃព្រះគរុឌៈ; ហើយក្នុងចំណោមដប់ វាជាទាបបំផុត ត្រូវគ្រប់គ្រងដោយកាមៈ និងអធិបតីនៃឥន្ទ្រីយៈ។

Verse 37

तदनन्तरजान्वक्ष्ये शृणु वीन्द्र समाहितः / श्रवणान्मोक्षमाप्नोति महापापाद्विमुच्यते

បន្ទាប់ពីនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីអ្វីដែលតាមមក—សូមស្តាប់ដោយចិត្តសមាធិ ឱ វីន្ទ្រា (គរុឌៈ) អ្នកល្អបំផុតក្នុងចំណោមបក្សី។ ដោយការស្តាប់នេះ មនុស្សនឹងបានមោក្ខៈ និងរួចផុតសូម្បីតែពីបាបធំៗ។

Verse 38

कामपुत्रोनिरुद्धो ऽपि हरेरन्यः प्रकीर्तितः / स एवाभूद्धरेः सेवां कर्तुं रामानुजो भुवि

អនិរុទ្ធៈ—ទោះបីត្រូវគេដឹងថាជាកូនរបស់កាមៈ (ប្រទ្យុម្នៈ) ក៏ដោយ—ក៏ត្រូវបានសរសើរថាជាព្រះហរិ (Hari) ក្នុងរូបបង្ហាញមួយទៀត។ ព្រះអង្គនោះឯង បានចុះមកលើផែនដី ជាប្អូនប្រុសរបស់ព្រះរាមៈ ដើម្បីបម្រើព្រះហរិ។

Verse 39

शत्रुघ्न इति विख्यातः शत्रून्सूदयते यतः / अनिरुद्धः कृष्णपुत्रो प्रद्युम्नाद्यो ऽजनिष्ट ह

ព្រះអង្គត្រូវបានគេស្គាល់ថា «សត្រុឃ្នៈ» ព្រោះព្រះអង្គសម្លាប់សត្រូវទាំងឡាយ។ ហើយអនិរុទ្ធៈ—កូនរបស់ព្រះក្រឹෂ್ಣៈ—បានកើតមកពិតប្រាកដ ជាអ្នកលេចធ្លោបំផុតក្នុងចំណោមប្រទ្យុម្នៈ និងអ្នកដទៃទៀត។

Verse 40

संकर्षणादिरूपैस्तु त्रिभिराविष्ट एव सः / एवं द्विरूपो विज्ञेयो ह्यनिरुद्धो महामतिः

អនិរុទ្ធៈ អ្នកមានបញ្ញាធំ ត្រូវបានពេញលេញដោយរូបបី ដោយចាប់ផ្តើមពីសង្គកರ್ಷណៈ។ ដូច្នេះ ព្រះអង្គត្រូវដឹងថាមានសភាពពីរយ៉ាង។

Verse 41

कामभार्या रतिर्या तु द्विरूपा संप्रकीर्तिता / रुग्मपुत्री रुग्मवती कामभार्या प्रकीर्तिता

រតិ ព្រះភរិយារបស់កាមទេវ ត្រូវបានពិពណ៌នាថាមានរូបភាពពីរបែប។ នាងក៏ត្រូវបានហៅថា ជាកូនស្រីរបស់ រុគ្ម និងមាននាមថា រុគ្មវតី—ដូច្នេះនាងត្រូវបានសរសើរថា ជាភរិយារបស់កាម។

Verse 42

अतिप्रकाशयुक्तत्वात्तस्माद्रुग्मवती स्मृता / दुर्योधनस्य या पुत्री लक्षणा सा रतिः स्मृता

ដោយសារនាងពោរពេញដោយពន្លឺរុងរឿងលើសលប់ ដូច្នេះនាងត្រូវបានចងចាំថា «រុគ្មវតី»។ ហើយកូនស្រីរបស់ទុរយោធន មាននាម «លក្ខណា» ក៏ត្រូវបានចងចាំថា ជារតិដែរ។

Verse 43

काष्ठा सांबस्य भार्या सा लक्षणं संयुनक्त्यतः / लक्षणाभिधयाभूमौ दुष्ट वीर्योद्भवा ह्यपि

កាស្ឋា ភរិយារបស់សាំបៈ បន្ទាប់មកបានរួមសម្ព័ន្ធជាមួយលក្ខណា។ នៅទីដីដែលហៅថា «លក្ខណាភិធា-ភូមិ» មានសត្វមួយកើតឡើងពិតប្រាកដ ពីពូជពង្សដែលខូចខាត។

Verse 44

एवं द्विरूपा विज्ञेया कामभार्या रतिः स्मृता / स्वायंभुवो ब्रह्मपुत्रो मनुस्त्वाद्यो गुरौ समः / राजधर्मेण विष्णोश्च जातः प्रीणयितुं हरेः

ដូច្នេះ រតិ ភរិយារបស់កាមទេវ គួរយល់ថាមានសភាពពីរបែប។ ហើយស្វាយម្ភូវ មនុ—មនុដំបូង កូនប្រុសរបស់ព្រះព្រហ្ម—ស្មើនឹងគ្រូរបស់ទ្រង់; ដោយការអនុវត្តរាជធម៌ ទ្រង់បានកើតជាភាគមួយនៃព្រះវិស្ណុ ដើម្បីបំពេញព្រះហរិ។

Verse 45

बृहस्पतिर्देवागुरुर्महात्मा तस्यावतारास्त्रय आसन् खगेन्द्र / रामावतारे भरताख्यो बभूव ह्यंभोजजावेशयुतो बृहस्पतिः

ព្រះបૃហસ્પતિ គ្រូធំរបស់ទេវតា មានចិត្តធំទូលាយ—ឱ ព្រះរាជាខ្លាឃ្មុំបក្សី (ខគេន្រ)—មានអវតារបី។ ក្នុងអវតារដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះរាម ទ្រង់បានក្លាយជាបរត; ហើយព្រះបૃហસ્પતિមានអាវេសៈ (ការចូលស្ថិត) នៃព្រះព្រហ្ម ដែលកើតពីផ្កាឈូក។

Verse 46

देवावतारान्वानरांस्तारयित्वा श्रीरामदिव्याऽचरितान्यवादीत् / अतो ह्यसौ नारनामा बभूव ह्यङ्गत्वमाप्तुं रामदेवस्य भूम्याम्

ដោយបានសង្គ្រោះអវតារទេវៈក្នុងចំណោមវានរា គាត់បានប្រកាសអំពីកិច្ចការដ៏វិសុទ្ធនៃព្រះស្រីរាម។ ដូច្នេះគាត់ត្រូវបានហៅថា «នារ» ដើម្បីទទួលស្ថានភាពជាអង្គ (ផ្នែកសំខាន់) នៃព្រះរាមលើផែនដី។

Verse 47

कृष्णावतारे द्रोणनामा बभूव अंभोजजावेशयुतो बृहस्यपतिः / यस्माद्दोणात्संभभूव गुरुश्च तस्मादसौ द्रोणसंज्ञो बभूव

នៅសម័យអវតាររបស់ព្រះក្រឹષ્ણ ប្រាហស្បតិ៍—ដែលមានអាវេសៈ (អំណាចចូលស្នាក់) នៃ អម្ភោជជា—ត្រូវបានគេហៅថា «ទ្រូណ»។ ហើយព្រោះគ្រូ (គុរុ) កើតចេញពី ដ្រូណ (ភាជនៈ) ដូច្នេះគាត់បានទទួលនាម «ទ្រូណ»។

Verse 48

भूभारभूताद्युद्धृतौ ह्यङ्गभूतो विष्णोः सेवां कर्तुमेवास भूमौ / बृहस्पतिः पवनावेशपुक्ता स उद्धवश्चेत्यमिधानमाप

ដើម្បីជួយលើកបន្ទុកផែនដី គាត់បានក្លាយដូចជាអង្គ (អង្គភូត) នៃព្រះវិෂ್ಣុ ហើយរស់នៅលើលោកនេះតែសម្រាប់បម្រើព្រះអង្គ។ ប្រាហស្បតិ៍នោះ ដែលបានទទួលអាវេសៈនៃពវន (វាយុ) ត្រូវបានហៅថា «ឧទ្ធវ»។

Verse 49

यस्मादुत्कृष्टो हरिरत्र सम्यगतो ह्यसौ बुधवन्नाम चाप / सखा ह्यभूत्कृष्णदेवस्य नित्यं महामतिः सर्वलोकेषु पुज्वः

ព្រោះព្រះហរិ (Hari) ជាព្រះអធិបតីខ្ពស់បំផុត ហើយបានបង្ហាញខ្លួននៅទីនេះដោយត្រឹមត្រូវ ដូច្នេះគាត់ក៏ត្រូវបានហៅថា «ពុទ្ធវាន»។ គាត់បានក្លាយជាមិត្តជានិច្ចរបស់ព្រះក្រឹષ્ણទេវៈ មានបញ្ញាធំ និងត្រូវបានគោរពនៅគ្រប់លោក។

Verse 50

दक्षिणाङ्गुष्ठजो दक्षो ब्रह्मपुत्रो महामतिः / कन्यां सृष्ट्वा हरेः प्रीणन्नास भूमा प्रजापतिः / पुत्रानुदपादयद्दक्षस्त्वतो दक्ष इति स्मृतः

ទក្ខៈ កើតពីម្រាមមេដៃស្តាំ ជាបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្ម មានចិត្តធំ។ គាត់បានបង្កើតកូនស្រីមួយ ហើយដោយធ្វើឲ្យព្រះហរិ (វិṣṇុ) ពេញព្រះហឫទ័យ គាត់បានក្លាយជាប្រជាបតិដ៏អស្ចារ្យលើផែនដី។ ព្រោះគាត់បានបង្កើតកូនប្រុសជាច្រើន ដូច្នេះគាត់ត្រូវបានចងចាំថា «ទក្ខៈ» (អ្នកមានសមត្ថភាព)។

Verse 51

शचीं भर्यां देवराजस्य विद्धि तस्या ह्यवतारं शृणु सम्यक् खगेन्द्र / रामावतारे नाम तारा बभूव सा वालिपत्नी शचीसजका च

ចូរដឹងថា សចី (Śacī) ជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះឥន្ទ្រា ព្រះរាជានៃទេវតា។ សូមស្តាប់ដោយច្បាស់ ឱ ខគេន្រ្ត (គរុឌ) អំពីអវតាររបស់នាង៖ ក្នុងរាមាវតារ នាងក្លាយជាតារា (Tārā) ជាប្រពន្ធវាលី ហើយជាកូនចៅដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសចី។

Verse 52

रामान्मृते वालिसंज्ञे पतौ हि सुग्रीवसंगं सा चकाराथ तारा / अतो नागात्स्वर्गलोकं च तारा क्व वा यायादन्तरिक्षे न पापा

ពេលព្រះរាមាប្រហារសម្លាប់ប្តីរបស់នាង ដែលមាននាមថា វាលី នោះតារាបានចូលរួមជាមួយសុគ្រីវ។ ដូច្នេះ តារាបានទៅដល់ស្វರ್ಗលោក; ព្រោះអ្នកដែលមិនមានបាប តើអាចត្រូវឲ្យវង្វេងនៅអន្តរិក្សបានដូចម្តេច?

Verse 53

कृष्णावतारे सैव तारा च वीन्द्र बभूव भूमौ विजयस्य पत्नी / पिशङ्गदेति ह्यभिधा स्याच्च तस्याः सामीप्यमस्यास्त्वजुंनवेव चासीत्

ក្នុងកាលព្រះក្រឹષ્ણអវតារ នារីដដែលនោះបានក្លាយជាតារា នៅលើផែនដី ជាប្រពន្ធរបស់វិជ័យ។ នាងក៏មាននាមថា ពិសង្គដា (Piśaṅgadā) ផងដែរ ហើយនាងមានភាពជិតស្និទ្ធជាមួយអర్జុនផង។

Verse 54

उत्पादयित्वा बभ्रुवाहं च पुत्रं तस्यां त्यक्त्वा ह्यर्जुनो वै महात्मा / अतश्चोभे वारचित्राङ्गदे च शचीरूपे नात्र विवार्यमस्ति

ក្រោយបានបង្កើតកូនប្រុសមួយឈ្មោះ បព្រវាហ (Babruvāha) ក្នុងនាង នោះអర్జុន មហាត្មា បានចាកចេញពីទីនោះ។ ដូច្នេះ ទាំងវារា (Vārā) និងចិត្រាង្គដា (Citrāṅgadā) ត្រូវយល់ថា មានរូបសចី; មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 55

पुलोमजा मन्त्रद्युम्नस्य भार्या या काशिका गाधिराजस्य भार्या / विकुक्षिभार्या सुमतिश्चेति संज्ञा कुशस्य पत्नी कान्तिमतीति संज्ञा

ពុលោមជា (Pulomajā) ជាប្រពន្ធរបស់មន្ត្រទ្យុម្ន (Mantradyumna)។ កាសិកា (Kāśikā) ជាប្រពន្ធរបស់ព្រះរាជា កាធិ (Gādhi)។ សុមតិ (Sumati) ជានាមរបស់ប្រពន្ធវិកុក្សិ (Vikukṣi)។ ហើយប្រពន្ធរបស់កុស (Kuśa) ល្បីដោយនាម កាន្តិមតី (Kāntimatī)។

Verse 56

एता हि सप्त ह्यवराश्च शच्या जानीहि वै नास्ति विचारणात्र / शची रतिश्चानिरुद्धो मनुर्दक्षो बृहस्पतिः / षडन्योन्यसमाः प्रोक्ता अहङ्काराद्दशाधमाः

ចូរដឹងថា ទាំងនេះជាសត្វ/អង្គទាបទាំង៧ ហើយនៅទីនេះ មិនមានកន្លែងសម្រាប់ការជជែកវិភាគបន្ថែមទៀតឡើយ។ សចី (Śacī), រតិ (Rati), អនិរុទ្ធ (Aniruddha), មនុ (Manu), ទក្ស (Dakṣa) និង ព្រហស្បតិ (Bṛhaspati) — ទាំង៦នេះ ត្រូវបានប្រកាសថាស្មើគ្នាទៅវិញទៅមក។ ពីអហង្គារ (ahaṅkāra) កើតមានវర్గទាបទាំង១០។

Verse 57

स वायुषु महानद्य स वै कोणाधिपस्तथा

ព្រះអង្គស្ថិតនៅក្នុងខ្យល់ទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេដ៏មហិមា; ហើយព្រះអង្គក៏ជាព្រះអធិបតីគ្រប់ទិសទាំងបួន (ទិសទាំងឡាយ) ផងដែរ។

Verse 58

नासिकासु स एवोक्तो भौतिकस्तुल्य एव च / अतिवाहः स एवोक्तः यतो गम्यो मुमुक्षुभिः

ផ្លូវ/ច្រកដដែលនោះ ត្រូវបាននិយាយថាស្ថិតនៅក្នុងរន្ធច្រមុះទាំងពីរ ហើយក៏ត្រូវបានពិពណ៌នាថាស្រដៀងនឹងផ្លូវរូបធាតុផងដែរ។ ផ្លូវដដែលនេះហៅថា អតិវាហ (Ativāha) ដែលដោយវា អ្នកប្រាថ្នាមោក្ស (មុមុក្សុ) អាចដំណើរទៅមុខបាន។

Verse 59

दक्षादिभ्यः पञ्चगुणादधमः संप्रकीर्तितः / गरुड उवाच / प्रवहश्चेति संज्ञां स किमर्थं प्राप तद्वद

វាត្រូវបានប្រកាសថាទាបជាង ដោយមាត្រដ្ឋានប្រាំប្រការ បើប្រៀបនឹងទក្ស (Dakṣa) និងអ្នកដទៃ។ គរុឌ (Garuḍa) បាននិយាយថា៖ ហេតុអ្វីបានជាវាទទួលនាមថា «ប្រវហ» (Pravaha)? សូមប្រាប់ខ្ញុំដូច្នោះ។

Verse 60

अर्थः कश्चास्ति तन्नाम्नः प्रतीतस्तं वदस्व मे / गरुडेनैवमुक्तस्तु भगवान्देवकीसुतः / उवाच परमप्रीतः संस्तूय गरुडं हरिः

«បើនាមនោះមានន័យអ្វីដែលបង្កប់ សូមប្រាប់ខ្ញុំ»។ ពេលគរុឌបាននិយាយដូច្នេះ ព្រះបរមមានព្រះភាគ—ព្រះហរិ ជាព្រះបុត្ររបស់ទេវកី—បានរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយសរសើរគរុឌ រួចទ្រង់មានព្រះបន្ទូល។

Verse 61

कृष्ण उवाच / प्रहर्षेण हरेस्तुल्यान्सर्वदा वहते यतः / अतः प्रवहनामासौ कीर्तितः पक्षिसत्तम

ព្រះក្រឹෂ್ಣមានព្រះវាចា៖ ព្រោះដោយសេចក្តីរីករាយអស់ពីចិត្ត គាត់តែងតែដឹកនាំអ្នកដែលស្មើនឹងព្រះហរិជានិច្ច ដូច្នេះបក្សីអធិរាជនោះ ត្រូវបានសរសើរថា «ប្រវាហា»។

Verse 62

सर्वोत्तमो विष्णुरेवास्ति नाम्ना ब्रह्मादयस्तदधीनाः सदापि / मयोक्तमेतत्तु सत्यं न मिथ्या गृह्णामि हस्तेनोरगं कोपयुक्तम्

ព្រះវិṣṇuតែមួយគត់ជាព្រះអធិបតីខ្ពស់បំផុតតាមនាម; សូម្បីព្រះប្រហ្មា និងទេវតាផ្សេងៗ ក៏ពឹងផ្អែកលើព្រះអង្គជានិច្ច។ អ្វីដែលខ្ញុំបាននិយាយនេះ ជាសច្ចៈ មិនមែនមុសា។ ដោយកំហឹង ខ្ញុំចាប់ពស់ដោយដៃ។

Verse 63

सर्वं नु सत्यं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतुह्यहीन्द्रः / एवं ब्रुवन्नुरगं कोपयुक्तं समग्रहीन्नादशत्सोप्युरङ्गः

«បើអ្វីៗទាំងអស់នេះជាសច្ចៈ—បើវាប្រែជាមុសា—នោះសូមឲ្យអធិរាជពស់នោះខាំខ្ញុំ!» ដោយនិយាយដូច្នេះ គាត់ចាប់ពស់ដែលពោរពេញដោយកំហឹង; តែសូម្បីពស់នោះក៏មិនខាំដែរ។

Verse 64

एतस्य संधारणादेव वीन्द्र स वायुपुत्रः प्रवहेत्याप संज्ञाम् / यो वा लोके विष्णुमूर्तिं विहाय दैत्यस्वरूपा रेणुकाद्याः कुदेवाः

ឱ វីន្ទ្រៈអធិរាជក្នុងចំណោមឥន្ទ្រៈទាំងឡាយ! ត្រឹមតែដោយការទ្រទ្រង់នេះ បុត្រព្រះវាយុបានទទួលនាម «ប្រវាហា»។ តែអ្នកណាក្នុងលោកនេះ បោះបង់រូបព្រះវិṣṇu ហើយទៅពឹងផ្អែកលើកុទេវៈក្លែងក្លាយ ដូចជា រេណុកា និងអ្នកដទៃ ដែលមានសភាពអសុរ នោះជាផ្លូវខុស។

Verse 65

तेषां तथा मत्पितॄणां च पूजा व्यर्था सत्यं सत्यमेतद्ब्रवीमि / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतु ह्यहीन्द्रः

ការបូជាដល់ពួកគេ—សូម្បីការបូជាដល់បិតាបុព្វបុរសរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់—ក៏នឹងឥតប្រយោជន៍។ ខ្ញុំនិយាយសច្ចៈ ពិតៗ។ បើអ្វីៗទាំងនេះជាមុសា នោះសូមឲ្យអធិរាជពស់នោះខាំខ្ញុំ។

Verse 66

पित्र्यं नयामि प्रविहायैव ये तु पित्रुद्देशात्केवलं यः करोति / स पापात्मा नरकान्वै प्रयातीत्येतद्वाक्यं सत्यमेतद्ब्रवीमि

ខ្ញុំមិននាំមនុស្សបែបនោះទៅកាន់លោកនៃបិត្រឹទេ។ តែអ្នកណាធ្វើពិធីបិត្រឹត្រឹមតែជារូបនាម «ក្នុងនាមបុព្វបុរស» ហើយបោះបង់កាតព្វកិច្ចពិត នោះជាវិញ្ញាណបាប នឹងទៅដល់នរកជាក់ជាមិនខាន។ ពាក្យនេះពិត ខ្ញុំប្រកាសដូច្នេះ។

Verse 67

न श्रीः स्वतन्त्रा नापि विधिः स्वतन्त्रो न वायुदेवो नापि शिवः स्वतन्त्रः / तदन्ये नो गौरिपुलोम जाद्याः किं वक्तव्यं नात्र लोके स्वतन्त्रः

សូម្បីតែព្រះស្រី (លក្ខ្មី) ក៏មិនឯករាជ្យទេ; ព្រះវិធិ (ព្រះព្រហ្មា) ក៏មិនឯករាជ្យដែរ។ ព្រះវាយុទេវ ក៏មិនឯករាជ្យ; ព្រះសិវ ក៏មិនឯករាជ្យ។ ដូច្នេះអ្នកដទៃ—ព្រះគោរី (បារវតី), ពុលោមជា (ឥន្ទ្រាណី/សចី) និងអ្នកផ្សេងៗ—តើត្រូវនិយាយអ្វីទៀត? ក្នុងលោកនេះ គ្មាននរណាឯករាជ្យពិតប្រាកដឡើយ។

Verse 68

ब्रवीमि सत्यं पुरुषो विष्णुरेव सत्यं सत्य भुजमुद्धृत्य सत्यम् / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतु ह्यहीन्द्र

ខ្ញុំប្រកាសសច្ចៈ៖ បុរសអធិឋាន (បរមបុរស) គឺព្រះវិષ્ણុតែមួយ។ សច្ចៈ—ដោយលើកដៃដែលទ្រទ្រង់សច្ចៈ ខ្ញុំបញ្ជាក់សច្ចៈ។ ប្រសិនបើអ្វីទាំងនេះក្លាយជាមិថ្យា សូមឲ្យស្តេចនាគនោះខាំខ្ញុំចុះ។

Verse 69

जीवश्च सत्यः परमात्मा च सत्यस्तयोर्भेदः सत्ये ए तत्सदापि / जडश्चसत्यो जीवजडयोश्च भेदो भेदः सत्यः किं च जडैशयोर्भिदा

ជីវ (ព្រលឹងបុគ្គល) ពិតប្រាកដ ហើយបរមાત્મា ក៏ពិតប្រាកដ; ភាពខុសគ្នារវាងទាំងពីរ ក៏ពិតប្រាកដ—នេះនៅតែដូច្នេះជានិច្ច។ ជដ (វត្ថុអចេតនា) ក៏ពិតប្រាកដ; ហើយភាពខុសគ្នារវាងជីវ និងជដ ក៏ពិតប្រាកដ។ ភាពខុសគ្នាផ្ទាល់ ក៏ពិតប្រាកដ—ដូច្នេះ តើ «ភាពខុសគ្នា» អ្វីទៀតមានន័យ រវាងអចេតនា និងព្រះអម្ចាស់?

Verse 70

भेदः सत्यः सर्वजीवेषु नित्यं सत्या जडानां च भेदा सदापि / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ दशतु मां ह्यहीन्द्रः

ភាពខុសគ្នា ពិតប្រាកដ និងអស់កល្បជានិច្ច ក្នុងជីវទាំងអស់; ហើយភាពខុសគ្នានានារបស់ជដ (វត្ថុអចេតនា) ក៏ពិតប្រាកដជានិច្ចដែរ។ ប្រសិនបើអ្វីទាំងនេះក្លាយជាមិថ្យា សូមឲ្យស្តេចនាគនោះខាំខ្ញុំមែនទេ។

Verse 71

एवं ब्रुवन्नुरगं कोपयुक्तं समग्रहीन्नादशत्सोप्युरङ्गः / एतस्य संधारणादेववीद्रे सा वायुपुत्रः प्रवहेत्याप संज्ञाम्

ដូច្នេះពោលហើយ គាត់បានចាប់ពស់ដែលពោរពេញដោយកំហឹង; ហើយពស់នោះក៏គ្រហឹមដែរ។ ដោយសារការចាប់ទប់វាឲ្យជាប់មាំ ឱ អ្នកប្រាជ្ញ កូននៃវាយុបានទទួលនាមថា «ប្រវាហ» គឺអ្នកនាំឲ្យហូរ/ជំរុញ។

Verse 72

द्वयं स्वरूपं प्रविदित्वैव पूर्वं त्वं स्वीकुरुष्व द्वयमेव नित्यम् / स्नानादिकं च प्रकरोति नित्यं पापी स आत्मा नैव मोक्षं प्रयाति

ចូរយល់ដឹងជាមុនអំពីសភាពទ្វេភាគ (នៃសច្ចៈ និងអាត្មា) ហើយបន្ទាប់មក ចូរទទួលយកវិន័យទ្វេភាគនោះជានិច្ច។ ទោះបីធ្វើស្នាន និងពិធីដទៃៗរៀងរាល់ថ្ងៃ ក៏មនុស្សមានបាបមិនអាចឈានដល់មោក្សៈបានឡើយ។

Verse 73

तस्माद्द्वयं प्रविचार्यैव नित्यं सुखी भवेन्नात्र विचार्यमस्ति / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतु ह्यहीन्द्रः

ដូច្នេះ ដោយពិចារណាទ្វេភាគទាំងនេះជានិច្ច មនុស្សគួររស់នៅដោយសុខសាន្ត—មិនមានអ្វីត្រូវពិចារណាបន្ថែមទៀតឡើយ។ បើអ្វីទាំងនេះជាមិថ្យា ពិតប្រាកដទេ នោះសូមឲ្យស្តេចពស់នោះខាំខ្ញុំចុះ។

Verse 74

गरुड उवाच / किं तद्द्वयं देवदेवेश किं वा तत्कारणं कीदृशं मे वदस्व / द्वयोस्त्यागं कीदृशं मे वदस्व त्यागात्सुखं कीदृशं मे वदस्व

គរុឌៈបានពោលថា៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃព្រះទាំងអស់ «ទ្វេភាគ» នោះជាអ្វី? ហើយមូលហេតុរបស់វាជាអ្វី? សូមប្រាប់ខ្ញុំឲ្យច្បាស់។ សូមប្រាប់ខ្ញុំថា ការលះបង់ទាំងពីរនោះមានលក្ខណៈដូចម្តេច; ហើយសេចក្តីសុខដែលកើតពីការលះបង់នោះមានប្រភេទដូចម្តេច។

Verse 75

श्रीकृष्ण उवाच / द्वयं चाहुस्त्विन्द्रिये द्वे बलिष्ठे देहे ह्यस्मिञ् श्रोत्रनेत्रे सुसृष्टे / अवान्तरे श्रोत्रनेत्रे खगेन्द्र द्वयं चाहुस्तत्स्वरूपं च वक्ष्ये

ព្រះក្រឹષ્ણដ៏មានព្រះសិរីបានពោលថា៖ ក្នុងរាងកាយនេះ គេហៅអំណាចអារម្មណ៍ពីរថា ខ្លាំងបំផុត—ការស្តាប់ និងការមើល—ដែលបានបង្កើតល្អជាត្រចៀក និងភ្នែក។ ឱ ខគេន្ទ្រ (ស្តេចបក្សី) នៅក្នុងទាំងពីរនេះ គេថាមានទ្វេភាគមួយទៀត; ខ្ញុំនឹងពណ៌នាសភាពពិតរបស់វាផងដែរ។

Verse 76

श्रोत्रस्वभावो लोक वार्ताश्रुतौ च ह्यतीव मोदस्त्वादरास्वादनेन / हरेर्वार्ताश्रवणे दुः खजालं श्रोत्रस्वभावो जडता दमश्च

ត្រចៀកតាមសភាពរបស់វា រីករាយយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការស្តាប់ពាក្យចចាមអារាមលោកិយៈ ដូចជាចូលចិត្តរសជាតិដោយការចង់ដឹង។ ប៉ុន្តែពេលស្តាប់កថានៃព្រះហរិ វាមើលឃើញជាបណ្តាញនៃ «ទុក្ខ»—នេះហើយជាទម្លាប់ត្រចៀក៖ ភាពស្ពឹកស្រពន់ និងត្រូវការការគ្រប់គ្រង។

Verse 77

नेत्रस्वभावो दर्शने स्त्रीनराणां ह्यत्यादरान्नास्ति निद्रादिकं च / हरेर्भक्तानां दर्शने दुः खरूपो विष्णोः पूजादर्शने दुः खजालम्

ភ្នែកតាមសភាពរបស់វា តែងតែទាក់ទាញទៅរកការមើលស្ត្រីនិងបុរស; ដោយការចងចិត្តខ្លាំង ព្រមទាំងការគេងជាដើមក៏បាត់បង់។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកបម្រើព្រះហរិ ការមើលបែបនោះក្លាយជាទុក្ខ; ហើយពេលបានឃើញពិធីបូជាព្រះវិṣṇុ បណ្តាញទុក្ខទាំងមូលត្រូវបានកាត់ផ្តាច់។

Verse 78

तयोः स्वरूपं प्रविदित्वैव पूर्वं पुनः पुनः स्वीकरोत्येव मूढः / शिश्रं मौर्ख्याच्चैव कुत्रापि योनौ प्रवेशयेत्सर्वदा ह्यादरेण

ទោះបានដឹងជាមុនហើយអំពីសភាពពិតរបស់វាទាំងពីរ ក៏មនុស្សល្ងង់នៅតែទទួលយកវាម្តងហើយម្តងទៀត។ ហើយដោយភាពល្ងង់ខ្លៅ គេតែងដាក់អង្គបង្កើតពូជរបស់ខ្លួនចូលទៅក្នុងស្បូនណាមួយ ឬមួយទៀត ជានិច្ចដោយការចងចិត្តខ្លាំង។

Verse 79

भयं च लज्जा नैव चास्ते वधूनां तथा नृणां वनितानां यतीनाम् / स्वसारं ते ह्यविदित्वा दिनेपि सुवाम यज्ञेन स्वाभावश्च वीन्द्र

ការភ័យខ្លាច និងការខ្មាស់អៀន មិននៅសល់សម្រាប់កូនក្រមុំទេ ដូចគ្នានឹងបុរស ស្ត្រី ហើយសូម្បីតែអ្នកបួស។ ពិតប្រាកដណាស់ ទោះនៅពេលថ្ងៃភ្លឺ ក៏មិនស្គាល់អ្វីដែលជារបស់ខ្លួនពិត (សភាពខាងក្នុង) ទេ; ពួកគេដេញតាមយជ្ញ និងផលរបស់វា—នេះហើយជាសភាពកំណើតរបស់ពួកគេ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អបំផុត។

Verse 80

रसास्वभावो भक्षणे सर्वदापि ह्यनर्पितस्यान्नभक्ष्यस्य विष्णोः / तथो पहारस्य च तत्स्वभावः अभक्ष्याणां भक्षणे तत्स्वभावः

អារម្មណ៍រសជាតិមានសភាពធម្មជាតិតែងចង់បរិភោគជានិច្ច; ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកឧទ្ទិសដល់ព្រះវិṣṇុ អាហារដែលមិនបានថ្វាយ មិនគួរបរិភោគទេ។ ដូចគ្នានេះ ការយកអ្វីដែលមិនបានផ្តល់ មានសភាពនាំទៅរកការបរិភោគអ្វីដែលមិនគួរបរិភោគ—នេះហើយជាលក្ខណៈដើមរបស់វា។

Verse 81

अलेह्यलेहस्य च तत्स्वभावः पातुं त्वपेयस्य च तत्स्वभावः / द्वयोः स्वरूपं च विहाय मूढः पुनः पुनः स्वीकरोत्येव नित्यम्

អ្វីដែលមិនគួរលិទ្ធ នោះជាសភាពរបស់វាដែលមិនគួរលិទ្ធ; អ្វីដែលមិនគួរផឹក នោះជាសភាពរបស់វាដែលមិនគួរផឹក។ តែអ្នកល្ងង់ បោះបង់ការយល់ដឹងអំពីសភាពពិតនៃទាំងពីរ ហើយទទួលយកវាម្តងហើយម្តងទៀតជានិច្ច។

Verse 82

तस्य स्नानं व्यर्थमाहुश्च यस्मात्तस्मात्त्याज्यं न द्वयोः कार्यमेव / अभिप्रायं ह्येतमेवं खगेन्द्र जानीहि त्वं प्रहस्यैव नित्यम्

ព្រោះគេនិយាយថា ការងូតទឹករបស់គាត់គ្មានផល ដូច្នេះគួរលះបង់—មិនចាំបាច់ធ្វើទាំងពីរទេ។ សូមយល់ចេតនានេះដូច្នេះ ឱ ព្រះរាជាបក្សី; ចូរដឹងវាជានិច្ច ដោយស្នាមញញឹមស្រាល។

Verse 83

भार्याद्वयं ह्यविदित्वा स्वरूपं स्वीकृत्य चैकां प्रविहायैव चैकाम् / स्नानादिकं कुरुते मूढबूद्धिः व्यर्थं चाहुर्मोक्षभोगौ च नैव / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतु ह्यहीन्द्रः

មិនដឹងសភាពពិតនៃ «ភរិយាពីរ» ទេ អ្នកល្ងង់ទទួលយកមួយ ហើយបោះចោលមួយ។ ដោយបញ្ញាមោហៈ គាត់ធ្វើការងូតទឹក និងពិធីផ្សេងៗតាមការយល់ខុសនោះ; ដូច្នេះគេថាវាឥតផល—មិនមានទាំងមោក្ស និងសុខភោគពីវាទេ។ បើអ្វីទាំងនេះជាមិថ្យា តោះឲ្យស្តេចនាគនោះខាំខ្ញុំចុះ។

Verse 84

गरुड उवाच / भार्याद्वयं किं वद त्वं ममापि तयोः स्वरूपं किं वद त्वं मुरारे / तयोर्मध्ये ग्राह्यभार्यां वद त्वमग्राह्यभार्यां चापि सम्यग्वद त्वम्

គរុឌៈបានមានព្រះវាចា៖ «សូមប្រាប់ខ្ញុំ—ភរិយាពីរនោះជាអ្វី? សូមពន្យល់សភាពរបស់ពួកនាងផង ឱ មុរារី។ ក្នុងចំណោមនោះ សូមប្រាប់ឲ្យច្បាស់ថា ភរិយាណាគួរទទួលយក និងភរិយាណាមិនគួរទទួលយក»។

Verse 85

श्रीकृष्ण उवाच / बुद्धिः पत्नी सा द्विरूपा खगेन्द्र दुष्टा चैका त्वपरा सुष्ठुरूपा / तयोर्मध्ये दुष्टरूपा कनिष्ठा ज्येष्ठा तु या सुष्ठुबुद्धिस्वरूपा

ព្រះស្រីក្រឹષ્ણបានមានព្រះវាចា៖ ឱ ព្រះរាជាបក្សី «ពុទ្ធិ» គេហៅថាជាភរិយាមានរូបពីរ—មួយរូបខូចខាត និងមួយរូបស្អាតល្អបរិសុទ្ធ។ ក្នុងទាំងពីរ នោះរូបខូចខាតជារូបក្មេងជាង; រូបចាស់ជាងវិញ គឺជាសភាពនៃបញ្ញាល្អ និងការយល់ដឹងដ៏ឧត្តម។

Verse 86

कनिष्ठया नष्टतां याति जीवः सुतिष्ठन्त्या याति योग्यां प्रतिष्ठाम् / कनिष्ठायाः शृणु वक्ष्ये स्वरूपं श्रुत्वा तस्यास्त्यागबुद्धिं कुरुष्व

ដោយស្ថានភាព «កនិષ્ઠា» (ទាប) ជីវៈទៅដល់ការបាត់បង់; ដោយស្ថានភាព «សុតិឋន្តី» (ឈរមាំ និងបានបង្កើតល្អ) វាទទួលបានទីតាំងសមរម្យ និងត្រឹមត្រូវ។ ស្តាប់ចុះ—ខ្ញុំនឹងពណ៌នារូបសភាពពិតនៃកនិષ્ઠានេះ; ពេលបានស្តាប់ហើយ ចូរបង្កើតចិត្តសម្រេចចោលវា។

Verse 87

जीवं यं वै प्रेरयन्ती कनिष्ठा काम्यं धर्मं कुरुते सर्वदापि / क्व ब्राह्मणाः क्व च विष्णुर्महात्मा क्व वै कथा क्व च यज्ञाः क्वगावः

ជីវៈដែលត្រូវកនិષ્ઠា (ចិត្តទាប) ជំរុញ នឹងធ្វើ «ធម៌» ដោយបំណងប្រាថ្នា ជានិច្ច។ ដូច្នេះ តើព្រះព្រាហ្មណ៍ពិតនៅឯណា? ព្រះវិṣṇុ មហાત્મា នៅឯណា? កថាសក្ការៈនៅឯណា? យញ្ញ និងគោ (គួរឲ្យការពារ និងបរិច្ចាគ) នៅឯណា?

Verse 88

क्व चाश्वत्थः क्व च स्नानं क्व शौचमेतत्सर्वं नाम नाशं करोति / मूढं पतिं रेणुकां पूजयस्व मायादेव्या दीपदानं कुरुष्व

«អស្វត្ថ» មានអ្វីពាក់ព័ន្ធ? ការងូតទឹកពាក់ព័ន្ធអ្វី? ហើយភាពបរិសុទ្ធវិញ? គេថា ទាំងនេះបំផ្លាញសូម្បីតែ “ឈ្មោះ” នៃគោលដៅពិត។ ឱប្តីល្ងង់អើយ ចូរគោរពរេណុកា ហើយចូរបរិច្ចាគចង្កៀងដល់ទេវីម៉ាយា។

Verse 89

सुभैरवादीन् भज मूढ त्वमन्ध हारिद्रचूर्णन्धारयेः सर्वदापि / ज्येष्ठाष्टम्यां ज्येष्ठदेवीं भजस्व भक्त्या सूत्रं गलबन्धं कुरुष्व

«ឱអ្នកល្ងង់ ងងឹតភ្នែកអើយ! ចូរគោរពសុភៃរវៈ និងទេវតាដូចគ្នា; ចូរយកម្សៅរមៀតពាក់ជាប់ខ្លួនជានិច្ច។ នៅថ្ងៃជ្យេឋាអଷ្ដមី ចូរគោរពទេវីជ្យេឋា ដោយភក្តី ហើយចងខ្សែការពារជុំវិញក។»

Verse 90

मरिगन्धाष्टम्यां मरिगन्धं भजस्व तथा सूत्रं स्वगले धारयस्व / दीपस्तंभं सुदिने पूजयस्व तत्सूत्रमेव स्वगले धारयस्व

នៅថ្ងៃមរិគន្ធាអଷ្ដមី ចូរគោរព «មរិគន្ធ» តាមវត្ដ/ពិធីនោះ ហើយពាក់ខ្សែសក្ការៈលើករបស់ខ្លួនដូចគ្នា។ នៅថ្ងៃសុទិន ចូរគោរពស្តម្ភចង្កៀង (ទៀបស្តម្ភ) ហើយខ្សែនោះឯង ត្រូវពាក់លើករបស់ខ្លួនជាក់ជាមិនខាន។

Verse 91

महालक्ष्मीं चाद्यलक्ष्मीं च सम्यक् पूजां कुरु त्वं हि भक्त्याथ जीव / लक्ष्मीसूत्रं स्वागले धारयस्व महालक्ष्मीवान् भवसीत्युत्तरत्र

សូមបូជាព្រះមហាលក្ខ្មី និងព្រះអាទ្យលក្ខ្មីឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដោយសទ្ធាភក្តិ ហើយរស់នៅដោយសម្បត្តិសុភមង្គល។ ចូរពាក់ខ្សែសូត្រលក្ខ្មីលើករបស់ខ្លួន ដោយហេតុនោះ ក្រោយមក អ្នកនឹងបានពោរពេញដោយមហាលក្ខ្មី (សម្បត្តិ និងសុភមង្គល)។

Verse 92

विहाय मौञ्जीदिवसे भाग्यकामः सुगुग्गुलान्धारयस्वातिभक्त्या / सुवासिनीः पूजयस्वाशु भक्त्या गन्धैः पुष्पैर्धूपदीपैः प्रतोष्य

លើកលែងតែថ្ងៃពិធីមោញ្ជី (ពិធីខ្សែសូត្រសក្ការៈ) អ្នកប្រាថ្នាសំណាងល្អ គួរពាក់ក្រអូបគុគ្គុលុដ៏ល្អ ដោយសទ្ធាភក្តិជ្រាលជ្រៅ។ បន្ទាប់មក ចូរបូជាស្ត្រីសុវាសិនី (ស្ត្រីមានប្តី និងសុភមង្គល) ឲ្យឆាប់រហ័សដោយភក្តិ បំពេញចិត្តពួកនាងដោយក្លិនក្រអូប ផ្កា ធូប និងចង្កៀង។

Verse 93

वरार्तिक्यं कांस्यपात्रे निधाय कुर्वार्तिक्यं देवतादेवतानाम् / पिचुमन्दपत्राणि वितत्य भूमौ नमस्व त्वं क्षम्यतां चेति चोक्त्वा

ដាក់គ្រឿងអារតីដ៏សុភមង្គលក្នុងភាជន៍សំរឹទ្ធ ហើយធ្វើអារតីជូនទេវតា និងអាទិទេវទាំងឡាយ។ បន្ទាប់មក បាចស្លឹកពិចុមន្ទ (ស្លឹកនីម) លើដី ហើយកោតគោរពក្បាលចុះ និយាយថា៖ «សូមនមស្ការ; សូមអភ័យទោស»។

Verse 94

महादेवीं पूजयस्वाद्य भक्त्या सद्वैष्णवानां मा ददस्वाप्यथान्नम् / सद्वैष्णवानां यदि वान्नं ददासि भाग्यं च ते पश्यतो नाशमेति

ថ្ងៃនេះ សូមបូជាព្រះមហាទេវីដោយសទ្ធាភក្តិ; កុំផ្តល់អាហារដល់វៃಷ្ណវក្លែងក្លាយ ដែលជាមនុស្សពុតត្បុត។ បើអ្នកផ្តល់អាហារដល់វៃṣṇវក្លែងក្លាយទាំងនោះ សំណាងល្អរបស់អ្នក នឹងឃើញថាវិនាសទៅមុខភ្នែក។

Verse 95

स्ववामहस्ते वेणुपात्रे निधाय दीपं धृत्वा सव्यहस्ते पते त्वम् / उत्तिष्ठ भोः पञ्चगृहेषु भिक्षां कुरुष्व सम्यक् प्रविहायैव लज्जाम्

ដាក់ចានសុំទានធ្វើពីឫស្សីក្នុងដៃឆ្វេងរបស់ខ្លួន ហើយកាន់ចង្កៀងក្នុងដៃស្តាំ—ឱប្តីអើយ ចូរក្រោកឡើង! ចូរទៅសុំទានឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមផ្ទះប្រាំ ដោយបោះចោលអស់ទាំងភាពអៀនខ្មាស់។

Verse 96

आदौ गृहे षड्रसान्नं च कुत्वा जगद्गोप्यं भोजनं त्वं कुरुष्व / तच्छेषान्नं भोजयित्वा पते त्वं तासां च रे शरणं त्वं कुरुष्व

ដំបូងនៅក្នុងផ្ទះ ចូររៀបចំអាហារដែលមានរសទាំងប្រាំមួយ ហើយទទួលទានដោយសម្ងាត់ ដូចជាអាហារដែលគួររក្សាការសម្ងាត់។ បន្ទាប់មក ចូរយកអាហារដែលនៅសល់ទៅបំបៅអ្នកដទៃ ហើយឱ្យបានដូច្នេះ ឱបក្សត្រា (ប្តី) ចូរធ្វើជាជម្រក និងអ្នកការពារ សម្រាប់ស្ត្រីទាំងនោះផង។

Verse 97

तासं हस्तं पुस्तके स्तापयित्वा त्राहित्येवं तन्मुखैर्वाचयस्व / त्वं खड्गदेवं पूजयस्वाद्यभर्तस्तत्सेवकान्पूजयस्वाद्य सम्यक्

ចូរឲ្យពួកនាងដាក់ដៃលើគម្ពីរបរិសុទ្ធ ហើយឲ្យពួកនាងអានដោយមាត់ខ្លួនឯងថា «សូមការពារ (យើង)!» ដូច្នេះដែរ ឱ ម្ចាស់/អ្នកគ្រប់គ្រង ចូរបូជាទេវតាព្រះដាវនៅថ្ងៃនេះ ហើយគោរពបម្រើអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវផង។

Verse 98

तैः सार्धं त्वं श्वानशब्दं कुरुष्व हरिद्राचूर्णंसर्वदा त्वं दधस्व / कुरुष्व त्वं भीमसेनस्य पूजां पञ्चामृतैः षोडशभिश्चोपचारैः

ជាមួយពួកនាង ចូរធ្វើសំឡេងឆ្កែ; ហើយចូររក្សាម្សៅរមៀតឲ្យមានជានិច្ច (លាប ឬកាន់)។ ចូរធ្វើពិធីបូជាព្រះភីមសេន ដោយបញ្ចាម្រឹត និងដោយឧបចារៈដប់ប្រាំមួយ (ṣoḍaśopacāra) តាមវិធី។

Verse 99

तत्कौपीनं रौप्यजं कारयित्वा समर्पयित्वा दीपमालां कुरुष्व / तद्दासवर्यान् भोजयस्वाद्य भक्त्या गर्जस्व त्वं भीमभीमेति सुष्ठु

ចូរឲ្យគេធ្វើកោពីណ (ខោចង្កេះ) ពីប្រាក់ ហើយបន្ទាប់ពីបានថ្វាយជូនត្រឹមត្រូវ ចូររៀបចំជួរចង្កៀង/មាលាចង្កៀង។ បន្ទាប់មក ដោយសទ្ធា ចូរបំបៅអ្នកបម្រើល្អបំផុតរបស់ទ្រង់ ហើយស្រែកឲ្យខ្លាំង និងមាំមួនថា «ភីម! ភីម!»

Verse 100

तद्दासवर्यान्मोदयस्व स्ववस्त्रैर्मद्यैर्मांसद्रव्यजालेन नित्यम् / महादेवं पूजयस्वाद्य सम्यग् महारुद्रैरतिरुद्रैश्च सम्यक्

ដូច្នេះ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចូរធ្វើឲ្យអ្នកបម្រើល្អបំផុតរបស់ទ្រង់រីករាយ និងគោរពកិត្តិយស ដោយសម្លៀកបំពាក់របស់ខ្លួន ដោយស្រា និងដោយគ្រឿងថ្វាយសាច់ជាច្រើនប្រភេទ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃនេះ ចូរបូជាព្រះមហាទេវ ឲ្យបានត្រឹមត្រូវពេញលេញ ដោយសូត្រមន្តមហារុទ្រ និងអតិរុទ្រ តាមវិធី។

Verse 101

हरेत्युक्त्वा जङ्गमान्पूजयस्वशैवागमे निपुणाञ्छूद्रजातान् / शाकंभरीं विविसः सर्वशाकान्सुपाचयित्वा च गृहे गृहे च

ដោយបានអំពាវនាវថា «ហរៈ» ហើយ ចូរអ្នកគោរពបូជាសត្វមានជីវិតដែលចល័ត—ពួកសូទ្រាដែលជំនាញក្នុងអាគមសៃវៈ។ ចូលទៅកាន់ស្ថានបូជានៃ ព្រះនាង សាកំបរី ហើយចម្អិនបន្លែគ្រប់ប្រភេទឲ្យឆ្អិនល្អ ដោយធ្វើទៅតាមផ្ទះមួយៗ។

Verse 102

ददस्व भक्त्या परमादरेण स्वलङ्कृत्य प्रास्तुवंस्तद्गुणांश्च / कुलादेवं पूजयस्वाद्य भक्त्या त्वं दृग्भ्यां वै तद्दिने शंभुबुद्ध्या

ចូរអ្នកប្រគេនដោយសទ្ធា និងការគោរពខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត; តុបតែងខ្លួន ហើយសូត្រសរសើរ ដោយរំលឹកគុណធម៌របស់ព្រះអង្គ។ ថ្ងៃនេះ ចូរបូជាទេវតាគ្រួសារដោយសទ្ធា ហើយនៅថ្ងៃនោះ ចូរមើលឃើញទេវតាដោយភ្នែកខ្លួនឯង ដោយយល់ថាព្រះអង្គគឺ «សម្ភូ» (សិវៈ)។

Verse 103

तद्भक्तवर्यान्पूजयस्वाद्य सम्यक् तत्पादमूले वन्दनं त्वं कुरुष्व / सुपञ्चम्यां मृन्मयीं शेषमूर्तिं पूजां कुरुष्व क्षीरलाजादिकैश्च

ថ្ងៃនេះ ចូរគោរពបូជាអ្នកសទ្ធាដ៏ប្រសើរបំផុតរបស់ព្រះអង្គឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ហើយចូរធ្វើការវន្ទនានមស្ការ នៅជើងព្រះអង្គ។ នៅថ្ងៃបរិសុទ្ធ «សុបញ្ចមី» ចូរបូជារូបសេសៈធ្វើពីដី ដោយប្រគេនទឹកដោះគោ អង្ករលាជា (អង្ករលីង) និងអ្វីៗដទៃទៀត។

Verse 104

सुनागपाशं हि गले च बद्ध्वा तच्छेषान्नं भोजयेर्भोः पुनस्त्वम् / दिने चतुर्थे भोज यस्वाद्य भक्त्या नैवेद्यान्नं भोजयस्वाद्य सुष्ठु

ដោយចង «សុនាគបាស» (ខ្សែពិធី) នៅជុំវិញក ចូរអ្នកបំបៅម្ដងទៀតដោយអាហារដែលនៅសល់ពីការប្រគេននោះ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទីបួន ចូរធ្វើពិធីបំបៅដោយសទ្ធាឲ្យបានត្រឹមត្រូវ—បំបៅដោយអាហារដែលបានប្រគេនជានៃវេទ្យ (naivedya) ជាមុនសិន។

Verse 105

इत्यादिकं प्रेरयित्वा पतिं सा जीवेन नष्टं प्रिकरोत्येव नित्यम् / तस्याः संगाज्जीवरूपः पतिस्त्वां सम्यग्दष्टामिहलोके परत्र

ដូច្នេះ ដោយញុះញង់គាត់ជាបន្តបន្ទាប់តាមវិធីផ្សេងៗ នាងនោះធ្វើឲ្យប្តីរបស់នាងវិនាសជានិច្ច ដល់ថ្នាក់បាត់បង់កម្លាំងជីវិត។ ដោយសារការសមាគមជាមួយនាង ប្តីនោះ—ដែលសភាពពិតជាជីវៈ (ព្រលឹងបុគ្គល)—មិនអាចឃើញអ្នកបានត្រឹមត្រូវ ទាំងក្នុងលោកនេះ និងក្នុងលោកក្រោយ។

Verse 106

तस्याः संगं सुविदूरं विसृज्यचेष्ट्वा समग्रं कुरु सर्वदा त्वम् / सुबुद्धिरूपा त्वीरयन्ती जगाद भजस्व विष्णुं परमादरेण

ចូរលះបង់ការរួមគ្នាជាមួយនាងឲ្យឆ្ងាយណាស់ ហើយតែងធ្វើអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកឲ្យត្រឹមត្រូវពេញលេញជានិច្ច។ បន្ទាប់មក នាងដូចជារូបនៃប្រាជ្ញាដ៏ល្អ បានជំរុញហើយនិយាយថា៖ «ចូរគោរពបូជាព្រះវិષ્ણុដោយសេចក្តីគោរពខ្ពស់បំផុត»។

Verse 107

हरिं विनान्यं न भजस्व नित्यं सा रेणुका त्वां तु न पालयिष्यति / अदृष्टनामा हरिरिवे हि नित्यं फलप्रदो यदि न स्यात्खगेन्द्र

ឱ ខគេន្រ្ទ្រ (ស្តេចបក្សី) កុំបូជាអ្នកណាផ្សេងក្រៅពីហរិ (ព្រះវិષ્ણុ) នៅពេលណាក៏ដោយ; រេណុកា នោះមិនអាចការពារអ្នកបានទេ។ ព្រោះបើហរិ—ទោះមើលមិនឃើញ ហើយស្គាល់តែដោយនាម—មិនមែនជាអ្នកប្រទានផលជានិច្ចទេ នោះការបូជាទាំងឡាយក៏មិនមានផលឡើយ។

Verse 108

जुगुप्सितां श्रुत्यनुक्तां च देवीं पतिद्रुहां सर्वदा सेवयित्वा / तस्याः प्रसादात्कुष्ठभगन्दराद्यैर्भुक्त्वा दुः खं संयमिनीं प्रयाहि

ដោយបានបម្រើជានិច្ចនូវទេវីដ៏គួរខ្ពើម—មិនត្រូវបានវេទអនុម័ត—ហើយបានក្បត់ប្តីរបស់ខ្លួន ដោយ«ព្រះគុណ»របស់នាង មនុស្សត្រូវទទួលទុក្ខវេទនាតាមជំងឺដូចជា គ្រុនស្បែក (កុષ્ઠ) និងរន្ធគូថ (ភគន្ទរ) ជាដើម ហើយបន្ទាប់មកចាកទៅកាន់ សំយមិនី នគររបស់យម។

Verse 109

तदा कुदवी कुत्र गता वदस्वमे ह्यतः पते त्वं न भजस्व देवीम् / पते भज त्वं ब्राह्मणान्वैष्णवांश्च संसारदुः खात्तारन्सुष्ठुरूपान्

បន្ទាប់មក នាងបាននិយាយថា៖ «ប្រាប់ខ្ញុំមក—ស្ត្រីអាក្រក់នោះទៅណាហើយ? ដូច្នេះ ឱ ប្តីអើយ កុំបូជាទេវីនោះឡើយ។ ឱ ប្តីអើយ ចូរបូជាប្រាហ្មណ៍ និងវៃષ્ણវៈ—អ្នកមានអាកប្បកិរិយាល្អ និងរូបរាងថ្លៃថ្នូរ—ដែលដកស្រង់ទុក្ខវេទនានៃសង្សារ»។

Verse 110

सेवादिकं प्रवीहायैव स्वच्छं मायादेव्या भजनात्किं वदस्व / ज्येष्ठाष्टम्यां ज्येष्ठदेवीं ह्यलक्ष्मीं लक्ष्मीति बुद्ध्या पूजयित्वा च सम्यक्

អ្នកបានបោះបង់ការបម្រើជាដើម ហើយអះអាងថា «ស្អាតបរិសុទ្ធ»—តើមានអ្វីអាចនិយាយបានដោយការបូជាទេវីម៉ាយា? ហើយនៅពិធីជ្យេឋាហ្ស្ដមី ដោយបានបូជាទេវីជ្យេឋា—ដែលជាអលក្ខ្មី (អភ័ព្វ) ពិតប្រាកដ—ដោយគិតថានាងជាលក្ខ្មី (សំណាង) ហើយបូជាឲ្យត្រឹមត្រូវ តើបានអ្វីជាការពិត?

Verse 111

तस्याः सूत्रं गलबद्धं च कृत्वा नानादुः खं ह्यनुभूयाः पते त्वम् / यदा पते यमादूतैश्च पाशैर्बद्ध्वा च सम्यक् ताड्यमानैः कशाभिः

ដោយចងខ្សែជុំវិញករបស់អ្នក អ្នកពិតជានឹងទទួលរងនូវទុក្ខវេទនាជាច្រើន អូ ស្វាមីអើយ នៅពេលដែលពួកទូតរបស់ព្រះយមរាជ ចងអ្នកដោយខ្សែពួរ ហើយវាយអ្នកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយរំពាត់។

Verse 112

तदा ह्यलक्ष्मीः कुत्र पलायते ऽसावतो मूलं विष्णुपादं भजस्व / पते भज त्वं सर्वदा वायुतत्त्वं न चाश्रयेस्त्वं सूक्ष्मस्कन्दं च मूढ

តើអាឡាក់ស្មី (Alakṣmī) អាចរត់ទៅណាបាន? ចូរទៅរកឫសគល់នៃព្រះវិស្ណុ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់អើយ ចូរគោរពបូជាដល់ធាតុខ្យល់ (Vāyu) ជានិច្ច ហើយកុំស្វែងរកទីជម្រកក្នុងរូបកាយដ៏តូចឡើយ។

Verse 113

तद्वत्तं त्वं नवनीतं च भक्त्या तदुच्छिष्टं भक्षयित्वा पते हि / तस्याश्च सूत्रं गलबद्धं च कृत्वा इहैव दुः खान्यनुभूयाः पते त्वम्

ដូចគ្នាដែរ អ្នកដែលបានបរិភោគប៊ឺដែលជារបស់សល់របស់នាងដោយក្តីគោរព អ្នកពិតជានឹងធ្លាក់ចុះ។ ហើយបន្ទាប់ពីចងខ្សែរបស់នាងជុំវិញករបស់អ្នក អ្នកនឹងទទួលរងនូវទុក្ខវេទនាទាំងនោះនៅទីនេះ។

Verse 114

यदा पते यमदूतैश्च पाशैर्बद्ध्वा च सम्यक् ताड्यमानः कशाभिः / तदा स्कन्दः कुत्र पलायते ऽसावतो मूलं विष्णुपादं भजस्व

នៅពេលដែលអ្នកធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃនៃពួកទូតរបស់ព្រះយមរាជ ដែលត្រូវបានចងយ៉ាងតឹងដោយខ្សែពួរ និងវាយដំម្តងហើយម្តងទៀតដោយរំពាត់ តើស្កានដា (Skanda) នឹងរត់ទៅណាដើម្បីការពារអ្នក? ដូច្នេះ ចូរទៅរកទីពឹងនៅឯឫសគល់៖ ព្រះបាទានៃព្រះវិស្ណុ។

Verse 115

दीपस्तंभं दापयित्वा पते त्वं सूत्रं च बद्ध्वा स्वगले च भक्त्या / तदा बद्ध्वा यमदूतैश्च पाशैर्दीपस्तंभैस्ताड्यमानस्तु सम्यक्

ឱ ស្វាមី បន្ទាប់ពីបានឱ្យគេធ្វើជើងចង្កៀងជាទាន ហើយបន្ទាប់មកដោយក្តីគោរពក្លែងក្លាយ បានចងខ្សែសក្ការៈជុំវិញករបស់អ្នក នោះអ្នកត្រូវបានចងដោយពួកទូតរបស់ព្រះយមរាជ ហើយត្រូវបានវាយដំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយបង្គោលភ្លើង។

Verse 116

दीपस्तंभः कुत्र पलायितोभूदतो मूलं विष्णुपादं भजस्व / लक्ष्मीदिने पूजयित्वा च लक्ष्मीं सूत्रं तस्याः स्वगले धारय त्वम्

សសរចង្កៀងនោះបានរត់គេចទៅណា? ដូច្នេះ ចូរចូលជ្រកនៅឫសគល់ គឺនៅព្រះបាទព្រះវិស្ណុ។ នៅថ្ងៃបរិសុទ្ធរបស់ព្រះលក្ខ្មី ចូរគោរពបូជាព្រះលក្ខ្មី ហើយពាក់ខ្សែ/អមុលេតរបស់នាងលើករបស់អ្នក។

Verse 117

यदा पते यमदूतैश्च पाशैर्बध्वा सम्यक् ताड्यमानः कशाभिः / तदा लक्ष्मीः कुत्र पलायते ऽसावतो मूलं विष्णुपादं भजस्व

នៅពេលមនុស្សម្នាក់ធ្លាក់ចូលក្នុងដៃយមទូត ហើយពួកគេចងដោយខ្សែបាស និងវាយយ៉ាងខ្លាំងដោយកន្ទួត—នៅពេលនោះ សំណាងលក្ខ្មី (ទ្រព្យសម្បត្តិលោកិយ) រត់គេចទៅណា? ដូច្នេះ ចូរចូលជ្រកនៅឫសគល់ គឺបូជាព្រះបាទព្រះវិស្ណុ។

Verse 118

विवाहमैञ्जीदिवसे मूढबुद्धे जुगुसितान्धारयित्वा सुभक्त्या / वरारार्तिकं कांस्यपात्रे निधाय कृत्वार्तिक्यं उदौदैति शब्दम्

ឱ អ្នកមានបញ្ញាខ្វះខាត! នៅថ្ងៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬថ្ងៃពិធីខ្សែសក្ការៈ (ឧបនយន) បើមនុស្សម្នាក់យកអ្វីដែលគួរខ្ពើមដោយការស្រឡាញ់បូជា ហើយដាក់អារតីពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ក្នុងភាជនៈសំរឹទ្ធ រួចធ្វើអារតី នោះសំឡេងខ្លាំងក៏កើតឡើង។

Verse 119

तथैव दष्ट्वा पिचुमन्दस्य पत्रं सुनर्तयित्वा परमादरेण / यदा तदा यमदूतैश्च पाशैर्बद्ध्वाबद्ध्वा ताड्यमानश्च सम्यक्

ដូចគ្នានេះដែរ បន្ទាប់ពីខាំស្លឹកដើមពិចុមន្ទ (picumanda) ហើយធ្វើឲ្យវារវើរវាយដូចរាំដោយការខិតខំយ៉ាងខ្លាំង—គេត្រូវយមទូតចងដោយខ្សែបាសម្តងហើយម្តងទៀត បន្ទាប់មកដោះចេញ ហើយវាយបោកយ៉ាងសព្វគ្រប់។

Verse 120

तव स्वामिन्कुलदेवो महात्मन्पलायितः कुत्र मे तद्वदस्व / स्वदेहानां पूजयित्वा च सम्यक्कण्ठाभरणैर्विधुराणां च केशैः

ឱ មហាបុរស! សូមប្រាប់ខ្ញុំថា ទេវតាគ្រួសាររបស់ម្ចាស់អ្នកបានរត់គេចទៅណា? ពួកគេបូជារូបកាយខ្លួនឯងយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ហើយតុបតែងកដោយខ្សែក និងគ្រឿងអលង្ការ ទាំងសក់របស់ស្ត្រីមេម៉ាយផងដែរ។

Verse 121

संतिष्ठमाने यमदूता बलिष्ठा संताड्यमाने मुसलैर्भिन्दिपालैः / यदा तदा कुत्र पलायिता सा केशैर्विहीना लंबकर्णं च कृत्वा

នៅពេលដែលអ្នកនាំសារដ៏ខ្លាំងក្លារបស់ព្រះយមរាជត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ហើយនៅពេលដែលនាងត្រូវបានគេវាយដំដោយដំបង និងអាវុធ តើនាងអាចរត់គេចទៅណាបាន? ដោយគ្មានសក់ និងមានត្រចៀកវែង នាងត្រូវបានទុកចោលដោយគ្មានទីពឹង។

Verse 122

स्ववामहस्ते वेणुपात्रं निधाय दीपं धृत्वा सव्यहस्ते च मूढः / गृहेगृहे भैक्षचर्यां च कृत्वा संतिष्ठमाने स्वगृहं चैव देवी

ដោយដាក់បាត្រឫស្សីក្នុងដៃឆ្វេង និងកាន់ចង្កៀងក្នុងដៃស្តាំ បុរសដែលវង្វេងស្មារតីដើរពីផ្ទះមួយទៅផ្ទះមួយដើម្បីសុំទាន ប៉ុន្តែព្រះនាង (វាសនា) ធ្វើឱ្យគាត់នៅតែជាប់ចំណងសូម្បីតែនៅក្នុងផ្ទះរបស់គាត់ផ្ទាល់។

Verse 123

यदा तदा यमदूतैश्च मूढ दीपैः सहस्रैर्दह्यमानश्च सम्यक् / निर्नासिका रेणुका मूढबुद्धे पलायिता कुत्र सा मे वदस्व

គាត់ត្រូវបានដុតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរម្តងហើយម្តងទៀតដោយអ្នកនាំសាររបស់ព្រះយមរាជ ជាមួយនឹងចង្កៀងរាប់ពាន់។ ឱ មនុស្សល្ងីល្ងើដែលមានចិត្តវង្វេង ចូរប្រាប់ខ្ញុំមក៖ តើនាង រេណុកា ដែលគ្មានច្រមុះនោះ រត់ទៅណា?

Verse 124

सदा मूढं खड्गदेवं च भक्त्या तं भक्तवत्पूजयित्वा च सम्यक् / तैः सार्धं त्वं श्वानवद्गर्जयित्वा संतिष्ठमाने स्वगृहे चैव नित्यम्

ដោយវង្វេងជានិច្ច អ្នកគោរពបូជា 'អាទិទេពដាវ' ដោយភក្តីភាព ហាក់ដូចជាវាជាវត្ថុពិតនៃភក្តី។ បន្ទាប់មក រួមជាមួយដៃគូបែបនេះ អ្នកព្រុស និងគ្រហឹមដូចសត្វឆ្កែ ដោយស្ថិតនៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកជានិច្ច។

Verse 125

यदा तदा यमदूतैश्च सम्यक् संताड्यमानस्तत्र शब्दं प्रकुर्वन् / संतिष्ठमाने भक्तवर्यं विहाय तदा देवः कुत्र पलायितोभूत्

បន្ទាប់មក នៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានវាយដំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយអ្នកនាំសាររបស់ព្រះយមរាជ គាត់បានស្រែកយ៉ាងខ្លាំងនៅទីនោះ។ ដោយបោះបង់ចោលអ្នកគោរពបូជាដ៏សំខាន់ដែលឈរយ៉ាងរឹងមាំនោះ តើ 'ព្រះ' របស់គាត់បានរត់ទៅណានៅពេលនោះ?

Verse 126

स पार्थक्याद्भीमसेनप्रतीकं पञ्चामृतैः पूजयित्वा च सम्यक् / सुव्यञ्जने चान्नकौपीनमेव दत्त्वा मूढस्तिष्ठमाने स्वगेहे

ដោយការបែងចែកខុសឆ្គង គេបានបូជារូបសញ្ញាដូចភីមសេន ដោយបញ្ចាម្រឹត យ៉ាងត្រឹមត្រូវ; បន្ទាប់មកថ្វាយគ្រឿងទេសល្អ អាហារចម្អិន ហើយសូម្បីតែខោចង្កេះ—ខណៈដែលអ្នកទទួលពិត (វិញ្ញាណអ្នកស្លាប់) នៅតែស្ថិតក្នុងសភាពអសមត្ថនៅទីរបស់ខ្លួន—គេប្រព្រឹត្តដោយមោហៈ។

Verse 127

यदा तदा यमदूतैश्च सम्यक् संताड्यमाने यममार्गे च मूढः / भीमः स वै कुत्र पलायितोभूतो मूलं विष्णुपादं भजस्व

នៅពេលណាក៏ដោយ ពេលដែលអ្នកត្រូវយមទូតវាយបោកយ៉ាងខ្លាំង ហើយឈរភាន់ច្រឡំលើផ្លូវទៅកាន់យម—អ្នកដែលភ័យស្លន់ស្លោ នឹងរត់គេចទៅណាបាន? ដូច្នេះ ចូរជ្រកកោនទៅកាន់មូលដ្ឋានពិត៖ ព្រះវិស្ណុបាទ—ព្រះបាទរបស់ព្រះវិស្ណុ។

Verse 128

महादेवं पूजयित्वा च सम्यक् हरेत्युक्त्वा स्वगृहे विद्यमाने / यदा गृहं दह्यते वह्निना तु तदा हरः कुत्र पलायितोभूत्

ទោះបានបូជាមហាទេវយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ហើយនិយាយថា «ហរ» ម្តងហើយម្តងទៀត ខណៈនៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួន—ពេលផ្ទះនោះត្រូវភ្លើងឆេះ តើ «ហរ» នោះបានរត់គេចទៅណា?

Verse 129

शाकं भरीदिवसे सर्वमेव शाकंभरी सा च देवी महात्मन् / पलायिता कुत्र मे त्वं वदस्व कुलालदेवं पूजयित्वा च भक्त्या

«នៅថ្ងៃបូជាសាកម្បហារី អ្វីៗទាំងអស់នៅទីនេះបានឧទ្ទិសជាថ្វាយបន្លែ; ហើយទេវីសាកម្បហារីនោះឯង—ឱ មហात्मन्—បានរត់គេចទៅ។ សូមប្រាប់ខ្ញុំថា អ្នកនៅឯណា? ខ្ញុំបានបូជាគុលាលទេវ (ទេវតានៃអ្នកធ្វើភាជន៍ដី) ដោយភក្តី…»

Verse 131

यदा पञ्चम्यां मृन्मयीं शेषमूर्तिं संपूज्य भक्त्या विद्यमाने स्वगेहे / तदा बद्ध्वा यमदूताश्च सम्यक् संनह्यमाने नागपाशैश्चबद्ध्वा

នៅថ្ងៃបញ្ចមី (Pañcamī) បើអ្នកនៅក្នុងផ្ទះខ្លួនឯង បូជារូបសេស្ស (Śeṣa) ដែលធ្វើពីដី ដោយសទ្ធាភក្តី នោះទោះបីទូតយម (Yama) ព្យាយាមចាប់ចង ក៏ដូចជាត្រូវបានការពារដោយខ្សែពស់ (nāga-pāśa) ហើយអំណាចចងរបស់ទូតយមត្រូវបានទប់ស្កាត់។

Verse 132

स्वभक्तवर्यं प्रविहाय नागः पलायितः कुत्र वै संवद त्वम् / दूर्वाङ्कुरैर्मोदकैः पूजयित्वा विनायकं पञ्चखाद्यैस्तथैव

ដោយទុកចោលអ្នកភក្តីដ៏ល្អបំផុតរបស់ខ្លួន ពស់នោះបានរត់គេច—ប្រាប់ខ្ញុំមក ថាអ្នកទៅទីណាពិត? បន្ទាប់ពីបានបូជាវិនាយក (Vināyaka) ដោយស្លឹកដួរវា (dūrvā) និងមូដក (modaka) ហើយដូចគ្នានោះដោយគ្រឿងបរិភោគប្រាំប្រភេទ សូមនិយាយតាមពិត។

Verse 133

संतिष्ठंमाने यमदूतैश्च सम्यक् संताड्यमाने तप्तदण्डैश्च मूढ / दन्तं विहायैव च विघ्नराजः पलायितः कुत्र मे तं वदत्वम्

«នៅពេលដែលគេកំពុងត្រូវទូតយមចាប់ចងយ៉ាងតឹង និងត្រូវវាយបុកយ៉ាងខ្លាំងដោយដំបងក្តៅៗ—ឱ មនុស្សល្ងង់—វិឃ្នរាជ (Vighnarāja) បានរត់គេចភ្លាមៗ ដោយទុកស្នាមធ្មេញរបស់ខ្លួន។ ប្រាប់ខ្ញុំមក៖ ឥឡូវគាត់នៅទីណា?»

Verse 134

विवाहकाले पिष्टदेवीं सुभक्त्या संपूजयित्वा विद्यमानो गृहे स्वे / यदा तदा यमदूतैश्च बद्ध्वा संपीड्यमानो यममार्गे स मूढः

ទោះបីនៅពេលរៀបការ គេបូជាពិស្ដទេវី (Piṣṭa-devī) ដោយសទ្ធាភក្តី ខណៈនៅរស់នៅក្នុងផ្ទះខ្លួនឯងក៏ដោយ—ពេលវេលាមកដល់ បុរសល្ងង់នោះត្រូវទូតយមចាប់ចង ហើយត្រូវទារុណកម្ម បណ្តេញទៅតាមផ្លូវទៅកាន់យម។

Verse 135

विष्ठादेवी पीड्यमानं च भक्तं विहाय सा कुत्र पलायिताभूत् / विवाहकाले रजकस्य गेहं गत्वा सम्यक् प्रार्थयित्वा च मूढः

នៅពេលអ្នកភក្តីកំពុងត្រូវវិឋ្ឋាទេវី (Viṣṭhādevī) ធ្វើទារុណកម្ម នាងបានបោះបង់គាត់—នាងរត់គេចទៅណា? នៅពេលរៀបការ បុរសល្ងង់នោះបានទៅផ្ទះអ្នកបោកខោអាវ (rajaka) ហើយបានអង្វរយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដើម្បីយកវាមក (ទោះយ៉ាងណាក៏នៅតែប្រព្រឹត្តដោយភាពល្ងង់)។

Verse 136

यस्तंभसूत्रं कलशे परीत्य पूजां कृत्वा विद्यमानो गृहे स्वे / यदा तदा यमदूतश्च सम्यक् तं स्तंभसूत्रं तस्य मुखे निधाय

អ្នកណា នៅរស់នៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួន បានដើរវង់ជុំវិញកលសៈទឹកបរិសុទ្ធ និងខ្សែសសរពិធី (ស្តម្ភសូត្រ) ហើយធ្វើបូជាដោយគោរព—នៅពេលវេលាដែលកំណត់ នាយមទូតនៃព្រះយមរាជ នឹងដាក់ខ្សែសសរនោះឲ្យចូលមាត់របស់គាត់ដោយត្រឹមត្រូវ។

Verse 137

संताड्यमाने संतभसूत्रस्थदेवी पलायिता कुत्र मे संवदस्व / विवाहकाले पूजयित्वा च सम्यक् चण्डालदेवीं भक्तवश्यां च तस्याः

ពេលខ្ញុំត្រូវគេវាយ ទេវីដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្សែសសរពិធី បានរត់គេចទៅ—សូមប្រាប់ខ្ញុំថា នាងទៅណា? ហើយនៅពេលរៀបការ គួរបូជាចណ្ឌាលទេវីឲ្យត្រឹមត្រូវ ព្រោះនាងក្លាយជាអ្នកស្តាប់បង្គាប់ដោយសេចក្តីភក្តី។

Verse 138

तद्भक्तवर्यैः शूर्पमध्ये च तीरे संसेवयित्वा विद्यमानो गृहेस्वे / यदा तदा यमदूतैश्च बद्ध्वा संताड्यमानो यममार्गे महद्भिः

ទោះនៅរស់នៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួនក៏ដោយ បើបានសេពគប់ជាមួយអ្នកភក្តីអាក្រក់បំផុត (អ្នកដើរផ្លូវខុស) នៅកណ្ដាលកន្ត្រករែង និងតាមមាត់ទន្លេ—មិនយូរមិនឆាប់ នាយមទូតនឹងចងខ្លួនគាត់ ហើយវាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ បង្ខំឲ្យដើរតាមផ្លូវធំទៅកាន់ព្រះយមរាជ។

Verse 139

चूलेदवी क्व पलायिताभूत्सुमूढबुद्धे विष्णुपादं भजस्व / ज्वरादिभिः पीड्यमाने स्वपुत्रे गृहे स्थितं ब्रह्मदेवं च सम्यक्

ទេវីឈ្មោះ ចូលេទេវី នាងរត់គេចទៅណា? ឱ អ្នកមានបញ្ញាខ្វះខាតយ៉ាងខ្លាំង អ្នកចូរជ្រកនៅក្រោមបាតព្រះវិṣṇុ។ ពេលកូនប្រុសរបស់អ្នកត្រូវទុក្ខដោយក្តៅខ្លួន និងវេទនាផ្សេងៗ ចូរបូជាព្រះព្រហ្ម—ព្រះអម្ចាស់ដ៏ទេវភាពដែលស្ថិតនៅក្នុងផ្ទះនោះ—ឲ្យត្រឹមត្រូវ។

Verse 140

धूर्पैर्दीपैर्भक्ष्यभोज्यैश्च पुष्पैः पूजां कृत्वा विद्यमानश्च गेहे / यदा तदा यमदूतैश्च बद्ध्वा संताड्यमाने वेणुपाशादिभिश्च

ទោះនៅក្នុងផ្ទះក៏ដោយ បើបានធ្វើបូជាដោយធូប ចង្កៀង អាហារបូជា និងផ្កា—នៅពេលណាមួយ នាយមទូតនឹងចងខ្លួនគាត់ ហើយវាយដោយខ្សែចងឫស្សី និងអន្ទាក់ផ្សេងៗ។

Verse 141

स ब्रह्मदेवः क्व पलायितोभूत्सुमूढबुद्धे विष्णुपादं भजस्व / सन्तानार्थं बृहतीं पूजयित्वा गलेन बद्ध्वा बृहतीं वै फलं च

ព្រះព្រហ្មនោះបានរត់គេចទៅទីណា? ឱ អ្នកមានបញ្ញាខុសឆ្គងយ៉ាងខ្លាំង ចូរជ្រកនៅក្រោមព្រះបាទព្រះវិṣṇu។ ដើម្បីសុំកូនចៅ ចូរគោរពបូជារុក្ខជាតិ បૃហតី ហើយចងផ្លែរបស់វានៅក។

Verse 142

संतिष्ठमाने यमदूतैश्च बद्ध्वा संताड्यमाने बृहतीकण्टकैश्च / तदा देवी बृहती मूढबुद्धे पलायिता कुत्र मे तद्वद त्वम्

នៅពេលអ្នកត្រូវយមទូតចាប់ចង ហើយត្រូវវាយដោយឈើច្រត់មានមែកមុតធំៗ នោះ—ឱ អ្នកមានបញ្ញាខុសឆ្គង—ទេវី បૃហតី បានរត់គេចទៅណា? ដូចគ្នានេះ ឥឡូវអ្នកនឹងរត់ទៅណា?

Verse 143

भजस्व मूढ परदैवतं च नारायणं तारकं सर्वदुः खात् / सुक्षुद्रदेवेषु मतिं च मा कुरु न च शृणु त्वं फल्गुवाक्यं तथैव

ឱ អ្នកល្ងង់ ចូរបូជាព្រះដ៏អធិទេវ—នារាយណៈ—ព្រះអ្នកជួយឆ្លងសំសារ និងដោះស្រាយទុក្ខទាំងអស់។ កុំដាក់ចិត្តលើទេវតាតូចតាច ហើយកុំស្តាប់ពាក្យទទេឥតផល។

Verse 144

सुक्षुद्रदेवान् भिन्दिपाले निधाय विसर्जयित्वा दूरदेशे महात्मन् / संधार्य त्वं स्वकुलाचारधर्मं संपातने नरकं हेतुभूतम्

ឱ អ្នកមានចិត្តធំ ដោយដាក់ទេវតាតូចតាចទាំងនោះក្នុងភាជនៈដូចជាសញ្ញាប៉ុណ្ណោះ ហើយបោះចោលវានៅដែនឆ្ងាយ ប៉ុន្តែអ្នកនៅតែរក្សាធម៌តាមទំនៀមទម្លាប់គ្រួសាររបស់ខ្លួន—ការធ្វើពុតនេះក្លាយជាមូលហេតុនាំឲ្យធ្លាក់ចូលនរក។

Verse 145

पुनीहि गात्रं सर्वदा मूढबुद्धे मन्त्राष्टकैर्जन्मतीर्थे पवित्रे / हृदि स्थितांमारैर्व्यमुद्रां विहाय कृत्वाभूषां विष्णुमुद्राभिरग्र्याम्

ឱ អ្នកមានបញ្ញាខ្សោយ ចូរបរិសុទ្ធកាយជានិច្ច នៅទីសក្ការៈសម្រាប់ងូតទឹកនៃកំណើតរបស់អ្នក ដោយមន្ត្រាអష్టកៈទាំងប្រាំបី។ ចូរលះបង់ យមមុទ្រា ដែលកាន់នៅក្នុងបេះដូង ហើយតុបតែងខ្លួនដោយ វិṣṇុមុទ្រា ដ៏ប្រសើរ។

Verse 146

सदा मूढो हरिवार्तां भजस्व ह्यायुर्गतं व्यर्थमेवं कुबुद्ध्या / सद्वैष्णवानां संगमो दुर्लभश्च क्षुब्धं ज्ञानं तारतम्यस्वरूपम्

ឱ អ្នកល្ងង់អើយ ចូរជ្រកកោនជានិច្ចក្នុងព្រះវាចនានិងការចងចាំព្រះហរិ; ព្រោះជីវិតរអិលហួសទៅ—ខាតបង់ដោយបញ្ញាខុស។ ការស្និទ្ធស្នាលជាមួយវៃષ્ણវសុទ្ធពិតកម្រណាស់; ពេលចំណេះដឹងរងការរំខាន វាបង្ហាញតែភាពបំភ្លៃជាលំដាប់ខុសគ្នា។

Verse 147

हरिं गुरुं ह्यनुसृत्यैव सत्यं गतिं स्वकीयां तेन जानीहि मूढ / दग्ध्वा दुष्टां बुद्धिमेवं च मूढ सुबुद्धिरूपं मा भजस्वैव नित्यम्

ឱ អ្នកល្ងង់អើយ ដោយតាមដានតែព្រះហរិ (វិષ્ણុ) និងគ្រូពិតប៉ុណ្ណោះ ចូរដឹងគោលដៅពិតរបស់ខ្លួន។ ក្រោយបានដុតបំផ្លាញបញ្ញាអាក្រក់បំភ្លៃនេះហើយ កុំត្រឡប់ទៅជ្រកកោនជានិច្ចក្នុងរូបរាង «បញ្ញាល្អ» ខណៈនៅតែភាន់ច្រឡំឡើយ។

Verse 148

मया सार्धं सद्गुरुं प्राप्य सम्यग्वैराग्यपूर्वं तत्त्वमात्रं विदित्वा / तेनैव मोक्षं प्राप्नुमो नार्जवैर्यत्तार्या विष्णोः संप्रसादाच्च लक्ष्म्याः

ដោយបានជាមួយខ្ញុំ ទទួលបានគ្រូពិត ហើយដោយវៃរាគ្យពិតជាមុន ស្គាល់តែសច្ចធាតុឲ្យត្រឹមត្រូវ—ដោយចំណេះដឹងនោះឯង យើងទទួលបានមោក្ខៈ; នេះកើតពីព្រះគុណប្រសាទរបស់ព្រះវិષ્ણុ និងព្រះលក្ខ្មីផងដែរ។

Verse 149

इत्याशयं मनसा सन्निधाय तथा चोक्तं भक्तवर्यो मदीयः / अतो भक्तः प्रवहेत्येव संज्ञामवाप वीन्द्र प्रकृतं तं शृणु त्वम्

ដូច្នេះ ដោយដាក់បំណងនេះឲ្យច្បាស់ក្នុងចិត្ត អ្នកបម្រើដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់ខ្ញុំបាននិយាយតាមនោះ។ ហេតុនេះ ឱ ព្រះគរុដា អ្នកល្អបំផុតក្នុងចំណោមបក្សី អ្នកបម្រើនោះបានទទួលនាមថា «ប្រវាហ»។ ចូរស្តាប់ពីខ្ញុំអំពីរឿងរ៉ាវរបស់គាត់។

Verse 1130

कार्पासं वै तेन दत्तं गृहीत्वा संतिष्ठमाने यमदूतैश्च सम्यक् / संहन्यमानस्तीक्षणधारैः कुठारैः कुलालदेवं च सुदंष्ट्रनेत्रम् / विहाय वै कुत्र पलायितोभून्न ज्ञायते ऽन्वेषणाच्चापि केन

យកកប្បាសដែលគេបានឲ្យនោះមកកាន់ ហើយឈរនៅទីនោះ ខណៈយមទូតបានចូលមកព័ទ្ធជុំវិញយ៉ាងតឹងរឹង។ ពេលត្រូវគេវាយប្រហារដោយពូថៅមុតស្រួច គេបានបោះបង់គុលាលទេវ—ទេវតានៃអ្នកធ្វើភាជន៍ដី ដែលមានភ្នែកក្រហមសាហាវ និងធ្មេញចង្អៀត—ហើយរត់គេច; តែគេមិនដឹងថារត់ទៅណាទេ សូម្បីតែស្វែងរកក៏មិនឃើញ។

Frequently Asked Questions

The lists function as an avatāra-taxonomy: the same cosmic offices/powers (Indra, Kāma) can appear through different historical agents for dharma-restoration and service to Hari. The identifications also support the chapter’s thesis that apparent equality among great figures can arise from āveśa (divine permeation), while still preserving graded dependence on Viṣṇu.

Ativāha is described as an inner channel associated with the nostrils/breath, linked to Vāyu’s function, by which seekers oriented to mokṣa ‘proceed.’ In the chapter’s logic, breath-discipline and inner orientation must be joined to true knowledge and Viṣṇu-refuge; external rites alone are declared insufficient.

Corrupt buddhi (the ‘younger wife’) drives desire-based dharma and superstition—ritual tokens, amulets, and worship of petty or demonic-natured deities—while neglecting Hari-bhakti and genuine discernment. The text dramatizes the karmic consequence as vulnerability on Yama’s road, where such substitutes cannot protect, whereas Viṣṇu-refuge is portrayed as the true root-security.