Sutra 14

Devanagari script

महापराधेऽपि पुरोहिते सम्रोधनमवस्रावणं वा सिद्धिः युवराजे सम्रोधनं निग्रहो वा गुणवत्यन्यस्मिन् सति पुत्रे ॥ कZ_०९.३.१४ ॥

Transliteration

mahāparādhe ’pi purohite samrodhanam avasrāvaṇaṃ vā siddhiḥ; yuvarāje samrodhanaṃ nigraho vā guṇavati anyasmin sati putre

Translation

សូម្បីតែព្រះបូជាចារ្យរាជ (បុរោហិត) បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសធ្ងន់ ក៏គួរធ្វើតែការឃុំឃាំង ឬដកចេញពីតំណែង។ ចំពោះព្រះរាជបុត្រស្នងរាជ្យ គួរឃុំឃាំង ឬដាក់ទណ្ឌកម្ម—បើមានព្រះរាជបុត្រផ្សេងទៀតដែលមានគុណសម្បត្តិ។

Word by Word

• महापराधे: in (the case of) a great offence
• Type: Noun
• Root: महापराध
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• अपि: even; although
• Type: Particle
• Root: अपि
• Form: निपात; अव्यय

• पुरोहिते: in the case of the royal chaplain (purohita)
• Type: Noun
• Root: पुरोहित
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• सम्रोधनम्: confinement; detention
• Type: Verbal noun (Action noun)
• Root: सम्-रुध्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक-नाम (कर्मणि/भावे)

• अवस्रावणम्: letting out (blood); bleeding (as a penalty)
• Type: Verbal noun (Action noun)
• Root: अव-√स्रु (स्रव्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक-नाम

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: निपात; विकल्पार्थक

• सिद्धिः: is the proper course; is prescribed
• Type: Noun
• Root: सिद्धि
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• युवराजे: in the case of the crown prince
• Type: Noun
• Root: युवराज
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• सम्रोधनम्: confinement; detention
• Type: Verbal noun (Action noun)
• Root: सम्-रुध्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भाववाचक-नाम

• निग्रहः: restraint; punishment
• Type: Noun
• Root: नि-√ग्रह्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: निपात; विकल्पार्थक

• गुणवति: when there is a meritorious (one)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: गुणवत्
• Form: पुंलिङ्गे सति; सप्तमी एकवचन (सप्तमी-तत्समये/सति-सप्तमी)

• अन्यस्मिन्: in another (person)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• सति: being present; existing
• Type: Verbal participle
• Root: अस्
• Form: सत्-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)

• पुत्रे: in a son
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

Entities Mentioned

• purohita
• yuvarāja
• alternative qualified son

More Details

FAQs

Why is the crown prince punished only if an alternative qualified son exists?

Because disciplining the heir can destabilize succession; punishment is safer when continuity is ensured by a competent alternative.