Adhyaya 3

Sutra 1

अल्पः पश्चात्कोपो महान्पुरस्ताल्लाभ इति अल्पः पश्चात्कोपो गरीयान् ॥ कZ_०९.३.०१ ॥

ទោះបីការតបស្នងក្រោយ (ផលវិបាកពន្យារ) តិច និងផលចំណេញភ្លាមៗ ធំក៏ដោយ ការតបស្នងក្រោយនោះមានទម្ងន់ជាង (សម្រេចចិត្តជាង) ក្នុងនយោបាយ។

Sutra 2

अल्पं पश्चात्कोपं प्रयातस्स्य दूष्यामित्राटविका हि सर्वतः समेधयन्ति प्रकृतिकोपो वा ॥ कZ_०९.३.०२ ॥

ការតបស្នងក្រោយដែល “តិច” អាចធំឡើង បន្ទាប់ពីបានចេញដំណើរទៅយុទ្ធការ៖ អ្នកប្រឆាំង សម្ព័ន្ធមិត្តសត្រូវ និងជនព្រៃអាចបង្កើនវាពីគ្រប់ទិស—ឬក៏ក្រុមមូលដ្ឋានរបស់ព្រះមហាក្សត្រផ្ទាល់អាចក្លាយជាសត្រូវ។

Sutra 3

लब्धमपि च महान्तं पुरस्ताल्लाहमेवं भूते भृत्यमित्रक्षयव्यया ग्रसन्ते ॥ कZ_०९.३.०३ ॥

សូម្បីតែផលចំណេញភ្លាមៗដ៏ធំមួយ ក៏បន្ទាប់ពីទទួលបានហើយ នឹងត្រូវស៊ីបំផ្លាញក្រោមលក្ខខណ្ឌបែបនេះ ដោយចំណាយ ការខាតបង់ក្នុងមនុស្សរបស់ខ្លួន និងសកម្មភាពបំផ្លាញរបស់សត្រូវ។

Sutra 4

तस्मात्सहस्रैकीयः पुरस्ताल्लाभस्यायोगः शतैकीयो वा पश्चात्कोप इति न यायात् ॥ कZ_०९.३.०४ ॥

ដូច្នេះ ទោះបីផលចំណេញភ្លាមៗ «គុណពាន់» ក៏ដោយ ប៉ុន្តែការតបស្នងអាក្រក់ដែលមកក្រោយ «គុណរយ» ក៏ដោយ ក៏មិនគួរធ្វើបន្តទៅទេ។

Sutra 5

सूचीमुखा ह्यनर्था इति लोकप्रवादः ॥ कZ_०९.३.०५ ॥

មានពាក្យពេញនិយមថា៖ «ការចាប់ផ្តើមតូចដូចចុងម្ជុល នាំទៅកាន់មហន្តរាយ»។

Sutra 6

पश्चात्कोपे सामदानभेददण्डान्प्रयुञ्जीत ॥ कZ_०९.३.०६ ॥

ពេលប្រឈមនឹងការតបស្នងអាក្រក់ដែលមកក្រោយ គួរប្រើ ការសម្របសម្រួល ការផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ ការបំបែក និងការដាក់ទណ្ឌកម្មដោយកម្លាំង (វិធី៤)។

Sutra 7

पुरस्ताल्लाभे सेनापतिं कुमारं वा दण्डचारिणं कुर्वीत ॥ कZ_०९.३.०७ ॥

ពេលស្វែងរកផលចំណេញភ្លាមៗ គួរតែងតាំងមេបញ្ជាការធំ—ឬព្រះរាជកុមារ—ឲ្យជាអ្នកអនុវត្តវិន័យ និងការដាក់ទណ្ឌកម្ម។

Sutra 8

बलवान्वा राजा पश्चात्कोपावग्रहसमर्थः पुरस्ताल्लाभमादातुं यायात् ॥ कZ_०९.३.०८ ॥

ស្តេចដែលមានកម្លាំងខ្លាំង—អាចទប់ស្កាត់ការខឹងសម្បារ និងបង្ការ​ការ​រាំងស្ទះ​នៅខាងក្រោយ—គួរតែរុញទៅមុខ ដើម្បីយកផលចំណេញ។

Sutra 9

अभ्यन्तरकोपशङ्कायां शङ्कितानादाय यायात्बाह्यकोपशङ्कायां वा पुत्रदारमेषाम् ॥ कZ_०९.३.०९ ॥

បើសង្ស័យថាមានការប្រឆាំងខាងក្នុង គាត់គួរចេញដំណើរបន្ទាប់ពីនាំយកអ្នកដែលសង្ស័យទៅជាមួយ; បើសង្ស័យថាមានការប្រឆាំងខាងក្រៅ គាត់គួរនាំយកកូនប្រុស និងភរិយារបស់ពួកគេជំនួស។

Sutra 10

अभ्यन्तरावग्रहं कृत्वा शून्यपालमनेकबलवर्गमनेकमुख्यं च स्थापयित्वा यायात् न वा यायात् ॥ कZ_०९.३.१० ॥

ដោយរៀបចំការគ្រប់គ្រងខាងក្នុងជាមុន—តែងតាំងអ្នកថែរក្សាទីក្រុងរាជធានីនៅពេលខ្លួនអវត្តមាន និងដាក់កងទ័ពជាច្រើនក្រុម និងមន្ត្រីសំខាន់ៗជាច្រើន—គាត់អាចចេញដំណើរ; បើមិនដូច្នោះទេ គាត់មិនគួរចេញដំណើរទេ។

Sutra 11

अभ्यन्तरकोपो बाह्यकोपात्पापीयानित्युक्तं पुरस्तात् ॥ कZ_०९.३.११ ॥

បាននិយាយមុនហើយថា ការប្រឆាំងខាងក្នុងគ្រោះថ្នាក់ជាងការប្រឆាំងខាងក្រៅ។

Sutra 12

मन्त्रपुरोहितसेनापतियुवराजानामन्यतमकोपोऽभ्यन्तरकोपः ॥ कZ_०९.३.१२ ॥

ការប្រឆាំងខាងក្នុង មានន័យថា ការប្រឆាំងរបស់អ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមមន្ត្រីប្រឹក្សា ព្រះបូជាចារ្យរាជវាំង មេបញ្ជាការកងទ័ព ឬព្រះរាជបុត្រស្នងរាជ្យ។

Sutra 13

तमात्मदोषत्यागेन परशक्त्यपराधवशेन वा साधयेत् ॥ कZ_०९.३.१३ ॥

គាត់គួរបំបាត់ (ការប្រឆាំងខាងក្នុង) នោះ ដោយបោះបង់កំហុសរបស់ខ្លួនឯង ឬដោយធ្វើឲ្យវាពឹងផ្អែកលើ (គឺបន្ទោសទៅលើ) កំហុសរបស់អំណាចខាងក្រៅ។

Sutra 14

महापराधेऽपि पुरोहिते सम्रोधनमवस्रावणं वा सिद्धिः युवराजे सम्रोधनं निग्रहो वा गुणवत्यन्यस्मिन् सति पुत्रे ॥ कZ_०९.३.१४ ॥

សូម្បីតែព្រះបូជាចារ្យរាជ (បុរោហិត) បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសធ្ងន់ ក៏គួរធ្វើតែការឃុំឃាំង ឬដកចេញពីតំណែង។ ចំពោះព្រះរាជបុត្រស្នងរាជ្យ គួរឃុំឃាំង ឬដាក់ទណ្ឌកម្ម—បើមានព្រះរាជបុត្រផ្សេងទៀតដែលមានគុណសម្បត្តិ។

Sutra 15

पुत्रं भ्रातरमन्यं वा कुल्यं राजग्राहिणमुत्साहेन साधयेत् उत्साहाब्भावे गृहीतानुवर्तनसंधिकर्मभ्यामरिसंधानभयात् ॥ कZ_०९.३.१५ ॥

កូនប្រុស បងប្អូនប្រុស ឬសាច់ញាតិផ្សេងទៀតដែលចង់ដណ្តើមរាជ្យ គួរត្រូវដោះស្រាយដោយភាពដាច់ខាត (ដោយកម្លាំងនៃការប្តេជ្ញាចិត្ត)។ បើខ្វះការប្តេជ្ញាចិត្តបែបនោះ គួរគ្រប់គ្រងគាត់ដោយការសម្របសម្រួលចំពោះអ្នកដែលបានចាប់រួច និងដោយធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង—ដោយខ្លាចថាគាត់អាចចងសម្ព័ន្ធជាមួយសត្រូវ។

Sutra 16

अन्येभ्यस्तद्विधेभ्यो वा भूमिदानैर्विश्वासयेदेनम् ॥ कZ_०९.३.१६ ॥

ឬគួរធ្វើឲ្យគាត់ទុកចិត្ត ដោយផ្តល់ដីធ្លី (ជាអំណោយ)—ហើយចំពោះអ្នកដទៃដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នា ក៏ដោយវិធានស្រដៀងគ្នាដែរ។

Sutra 17

तद्विशिष्टं स्वयं ग्राहं दण्डं वा प्रेषयेत्सामन्ताटविकान्वा तैर्विगृहीतमतिसंदध्यात् ॥ कZ_०९.३.१७ ॥

ចំពោះអ្នកដែលមានស្ថានភាពពិសេសបែបនោះ គួរផ្ញើការចាប់ខ្លួន (ការឃាត់ខ្លួន) ឬកម្លាំងដាក់ទណ្ឌកម្មទៅប្រឆាំង។ ឬក៏គួរប្រើមេដឹកនាំតំបន់ព្រំដែន និងជនព្រៃភ្នំ ហើយតាមរយៈពួកគេ បង្កើនសម្ពាធលើអ្នកដែលបានបែកបាក់/បះបោរ។

Sutra 18

अपरुद्धादानं पारग्रामिकं वा योगमातिष्ठेत् ॥ कZ_०९.३.१८ ॥

គាត់គួរប្រើយុទ្ធវិធី (yoga) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង (i) ការរឹបអូស/ទប់ទល់អ្វីដែលត្រូវផ្តល់ (ការទូទាត់ បំណុល ការផ្គត់ផ្គង់) ឬ (ii) ការធ្វើសកម្មភាពតាមរយៈអ្នកក្រៅមកពីភូមិ/សហគមន៍ផ្សេង (ភ្នាក់ងារ pāragrāmika)។

Sutra 19

एतेन मन्त्रसेनापती व्याख्यातौ ॥ कZ_०९.३.१९ ॥

ដោយគោលការណ៍ដូចគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រី (mantrin) និងមេបញ្ជាការកងទ័ព (senāpati) ក៏ត្រូវបានពន្យល់ដែរ (មានន័យថាវិធីសាស្ត្រនេះអនុវត្តចំពោះពួកគេផងដែរ)។

Sutra 20

मन्त्र्यादिवर्जानामन्तरमात्यानामन्यतमकोपोऽन्तरमात्यकोपः ॥ कZ_०९.३.२० ॥

ការខឹងខាង/ការខ resent មួយណាមួយដែលកើតឡើងក្នុងចំណោមមន្ត្រីកម្រិតមធ្យម—លើកលែងរដ្ឋមន្ត្រី និងមន្ត្រីកំពូលផ្សេងៗ—ត្រូវហៅថា «ការខឹងខាងរបស់មន្ត្រីមធ្យម» (antaramātya-kopa)។

Sutra 21

तत्रापि यथार्हमुपायान्प्रयुञ्जीत ॥ कZ_०९.३.२१ ॥

ទោះបីជាករណីនោះក៏ដោយ គាត់គួរប្រើវិធានការប្រឆាំង (upāya) តាមដែលសមស្របនឹងស្ថានការណ៍ និងមនុស្សនោះ។

Sutra 22

राष्ट्रमुख्यान्तपालाटविकदण्डोपनतानामन्यतमकोपो बाह्यकोपः ॥ कZ_०९.३.२२ ॥

ការខឹងខាង/ការខ resent មួយណាមួយដែលកើតឡើងក្នុងចំណោមមេដឹកនាំខេត្ត អ្នកយាមព្រំដែន ក្រុមជនព្រៃភ្នំ/ព្រៃឈើ ឬអ្នកដែលត្រូវបង្ខំឲ្យចុះសម្រុង ត្រូវហៅថា «ការខឹងខាងខាងក្រៅ» (bāhya-kopa)។

Sutra 23

तमन्योन्येनावग्राहयेत् ॥ कZ_०९.३.२३ ॥

គាត់គួរតែទប់ស្កាត់/គ្រប់គ្រងគាត់ ដោយប្រើមនុស្សម្នាក់ទៀត (មានន័យថា ឲ្យម្នាក់ទល់ម្នាក់ ដើម្បីកុំឲ្យរួមកម្លាំងគ្នា)។

Sutra 24

अतिदुर्गप्रतिष्टब्धं वा सामन्ताटविकतत्कुलीनापरुद्धानामन्यतमेनावग्राहयेत् ॥ कZ_०९.३.२४ ॥

ឬបើ (កម្លាំងសត្រូវ) បានចាក់ឫសយ៉ាងរឹងមាំនៅក្នុងបន្ទាយដែលមាំមួនខ្លាំង គាត់គួរតែទប់ស្កាត់វា ដោយប្រើមធ្យោបាយណាមួយក្នុងចំណោម៖ អ្នកអធិការក្បែរខាង (សាមន្តា), ក្រុមព្រៃ (អាតវិក), អ្នកមានវង្សត្រកូលដូចគ្នា (តត្កុលីន), ឬអ្នកត្រូវបានឃុំ/ធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង (អបរុទ្ធ)។

Sutra 25

मित्रेणोपग्राहयेद्वा यथा नामित्रं गच्छेत् ॥ कZ_०९.३.२५ ॥

ឬគាត់គួរតែចាប់ទុក/ធានាគាត់ ដោយជំនួយពីមិត្តមហាអំណាចមួយ ដើម្បីឲ្យគាត់មិនទៅចូលខាងសត្រូវ។

Sutra 26

अमित्राद्वा सत्त्री भेदयेदेनं अयं त्वा योगपुरुषं मन्यमानो भर्तर्येव विक्रमयिष्यति अवाप्तार्थो दण्डचारिणममित्राटविकेषु कृच्छ्रे वा प्रयासे योक्ष्यति विपुत्रदारमन्ते वा वासयिष्यति ॥ कZ_०९.३.२६ ॥

ឬភ្នាក់ងារ (សត្ត្រី) គួរធ្វើឲ្យគាត់ឆ្ងាយពីសត្រូវ ដោយនិយាយថា៖ «គេគិតថាអ្នកជាភ្នាក់ងារសម្ងាត់ (យោគបុរុស) ដូច្នេះគេនឹងបង្ខំឲ្យអ្នកធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងតែម្ចាស់របស់អ្នកឯង។ ពេលគេបានសម្រេចគោលបំណងហើយ គេនឹងប្រើអ្នក—ជាឧបករណ៍បង្ខំ—នៅក្នុងព្រៃដែនសត្រូវ ឬក្នុងការងារលំបាកហត់នឿយ; ហើយចុងក្រោយ គេនឹងទុកអ្នកឲ្យវិនាស បាត់បង់កូនប្រពន្ធ»។

Sutra 27

प्रतिहतविक्रमं त्वां भर्तर्य् पण्यं करिष्यति त्वया वा संधिं कृत्वा भर्तारमेव प्रसादयिष्यति ॥ कZ_०९.३.२७ ॥

ពេលបានបំបាក់សមត្ថភាពសកម្មរបស់អ្នកហើយ គេនឹងធ្វើឲ្យអ្នកក្លាយជាទំនិញសម្រាប់ជួញដូរជាមួយម្ចាស់របស់អ្នក; ឬគេនឹងធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ្នក ហើយទៅស្វែងរកការអនុគ្រោះពីម្ចាស់របស់អ្នកតែម្នាក់ឯង (បោះបង់អ្នក)។

Sutra 28

मित्रमुपकृष्टं वास्य गच्छ इति ॥ कZ_०९.३.२८ ॥

(ភ្នាក់ងារគួរនិយាយថា) «មិត្តរបស់អ្នកម្នាក់ត្រូវបានទាក់ទាញមកខាងយើងហើយ; ចូរទៅ (ទីនោះ) តាមដែលបានបញ្ជា»។

Sutra 29

प्रतिपन्नमिष्टाभिप्रायैः पूजयेत् ॥ कZ_०९.३.२९ ॥

គួរគោរពអ្នកដែលបានយល់ព្រមចូលរួម (ទទួលយកការចូលជិត) ដោយការថ្វាយអំណោយ និងការធានាដែលស្របតាមគោលបំណងដែលគាត់ប្រាថ្នា។

Sutra 30

अप्रतिपन्नस्य संश्रयं भेदयेदसौ ते योगपुरुषः प्रणिहितः इति ॥ कZ_०९.३.३० ॥

បើគាត់មិនទទួលយក (ការចូលជិត) ទេ គួរបំបែកមូលដ្ឋានគាំទ្ររបស់គាត់ ដោយនិយាយថា៖ «នោះហើយជាភ្នាក់ងារដែលបានដាក់បញ្ចូល (yogapuruṣa) របស់អ្នក ដែលត្រូវបានផ្ញើមក (ប្រឆាំងអ្នក)»។

Sutra 31

सत्त्री चैनमभित्यक्तशासनैर्घातयेत् गूढपुरुषैर्वा ॥ कZ_०९.३.३१ ॥

ហើយភ្នាក់ងារស្រី (sattrī) គួរឲ្យគាត់ត្រូវបានសម្លាប់ដោយបុរសដែលបានបោះបង់វិន័យ (ឧ. ឧក្រិដ្ឋជនដែលអាចបដិសេធបាន) ឬដោយភ្នាក់ងារលាក់លៀម។

Sutra 32

सहप्रस्थायिनो वास्य प्रवीरपुरुषान्यथाभिप्रायकरणेनावाहयेत् ॥ कZ_०९.३.३२ ॥

ឬក៏គួរទាក់ទាញឲ្យដាច់ចេញពីគាត់នូវមិត្តរួមដំណើរដែលមានសមត្ថភាព (អ្នកដែលចេញដំណើរជាមួយគាត់) ដោយបំពេញតាមចេតនា និងផលប្រយោជន៍របស់ម្នាក់ៗ។

Sutra 33

तेन प्रणिहितान् सत्त्री ब्रूयात् ॥ कZ_०९.३.३३ ॥

ដោយប្រើការរៀបចំនោះ ភ្នាក់ងារស្រី (sattrī) គួរនិយាយទៅកាន់អ្នកដែលត្រូវបានដាក់ពង្រាយ (ជាភ្នាក់ងារ) ទាំងនោះ។

Sutra 34

इति सिद्धिः ॥ कZ_०९.३.३४ ॥

ដូច្នេះហើយ ជាការសម្រេចបានដោយជោគជ័យ (នៃប្រតិបត្តិការ)។

Sutra 35

परस्य चैनान् कोपानुत्थापयेत् आत्मनश्च शमयेत् ॥ कZ_०९.३.३५ ॥

គាត់គួរបង្កើនកំហឹងរបស់មនុស្សទាំងនេះចំពោះភាគីម្ខាងទៀត ហើយបន្ធូរកំហឹង (របស់ពួកគេ) ចំពោះភាគីរបស់ខ្លួន។

Sutra 36

यः कोपं कर्तुं शमयितुं वा शक्तस्तत्रोपजापः कार्यः ॥ कZ_०९.३.३६ ॥

កន្លែងណាមានអ្នកអាចបង្កកំហឹង ឬបន្ធូរកំហឹងបាន នៅទីនោះគួរប្រើការលួងលោម/ការបញ្ចុះបញ្ចូលដោយពាក្យខ្សឹប (upajāpa)។

Sutra 37

यः सत्यसंधः शक्तः कर्मणि फलावाप्तौ चानुग्रहीतुं विनिपाते च त्रातुं तत्र प्रतिजापः कार्यः तर्कयितव्यश्च कल्याणबुद्धिरुताहो शठ इति ॥ कZ_०९.३.३७ ॥

កន្លែងណាមានអ្នកដែលស្មោះត្រង់ចំពោះពាក្យសន្យា ហើយអាចគាំទ្រអ្នកដទៃក្នុងការធ្វើការ និងក្នុងការទទួលបានលទ្ធផល—ហើយអាចជួយសង្គ្រោះពួកគេនៅពេលមានវិបត្តិ—នៅទីនោះគួរធ្វើការធានាប្តូរគ្នា (pratijāpa) ហើយត្រូវវាយតម្លៃថាគាត់មានចេតនាល្អ ឬជាមនុស្សបោកបញ្ឆោត។

Sutra 38

शठो हि बाह्योऽभ्यन्तरमेवमुपजपति भर्तारं चेद्द् हत्वा मां प्रतिपादयिष्यति शत्रुवधो भूमिलाभश्च मे द्विविधो लाभो भविष्यति अथ वा शत्रुरेनमाहनिष्यतीति हतबन्धुपक्षस्तुल्यदोषदण्डेनोद्विग्नश्च मे भूयानकृत्यपक्षो भविष्यति तद्विधे वान्यस्मिन्नपि शङ्कितो भविष्यति अन्यमन्यं चास्य मुख्यमभित्यक्तशासनेन घातयिष्यामि इति ॥ कZ_०९.३.३८ ॥

ជនក្រៅដែលល្បិចកល មកចូលជិតជនក្នុង ដោយគិតគណនាដូចជា៖ «បើគេសម្លាប់ម្ចាស់របស់គេ ហើយដាក់ខ្ញុំឡើងជំនួស ខ្ញុំបានចំណេញពីរដង—សត្រូវត្រូវបានសម្លាប់ និងបានដីធ្លី។ ឬបើសត្រូវសម្លាប់គេ គេនឹងខ្វះខាតក្រុមញាតិ ហើយដោយភ័យខ្លាចទណ្ឌកម្មចំពោះកំហុសស្មើគ្នា គេនឹងរួចរាល់ជាងមុនក្នុងការធ្វើអំពើខុសច្បាប់នៅខាងខ្ញុំ។ ក្នុងករណីស្រដៀងគ្នាផ្សេងទៀត គេក៏នឹងត្រូវសង្ស័យនៅកន្លែងផ្សេងដែរ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងឲ្យសហការីសំខាន់ៗរបស់គេ សម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមក ដោយយកប្រយោជន៍ពីការធ្លាក់ចុះនៃវិន័យ និងការគ្រប់គ្រង»។

Sutra 39

अभ्यन्तरो वा शठो बाह्यमेवमुपजपति कोशमस्य हरिष्यामि दण्डं वास्य हनिष्यामि दुष्टं वा भर्तारमनेन घातयिष्यामि प्रतिपन्नं बाह्यममित्राटविकेषु विक्रमयिष्यामि चक्रमस्य सज्यताम् वैरमस्य प्रसज्यताम् ततः स्वाधीनो मे भविष्यति ततो भर्तारमेव प्रसादयिष्यामि स्वयं वा राज्यं ग्रहीष्यामिण् बद्ध्वा वा बाह्यभूमिं भर्तृभूमिं चोभयमवाप्स्यामि विरुद्धं वावाहयित्वा बाह्यं विश्वस्तं घातयिष्यामि शून्यं वास्य मूलं हरिष्यामि इति ॥ कZ_०९.३.३९ ॥

Or a deceitful insider approaches an outsider with plans such as: “I will seize his treasury or cripple his coercive power; using this man I will have the (corrupt) master killed; I will push the outsider, once engaged, into battles among enemy forces and forest-tribes; let his war-machine be set in motion and his enmities be activated—then he will fall under my control. Thereafter I will either reconcile with my master or seize the kingdom myself; or, having bound the outsider, I will obtain both the outsider’s territory and my master’s territory. Or I will draw him into a hostile situation, kill the trusting outsider, and strip his base when it is left empty.”

Sutra 40

कल्याणबुद्धिस्तु सहजीव्यर्थमुपजपति ॥ कZ_०९.३.४० ॥

But one of benevolent judgment approaches for the purpose of cooperative living (mutual co-existence and joint advantage).

Sutra 41

कल्याणबुद्धिना संदधीत शठं तथा इति प्रतिगृह्यातिसंदध्यात् इति ॥ कZ_०९.३.४१ ॥

With a posture of benevolent intent, one should enter into an understanding with the deceitful; having accepted (his approach), one should then bind him by a counter-arrangement (over-commit/over-structure the pact) so that he is contained.

Sutra 42

रक्ष्याः स्वेभ्यः परेभ्यश्च नित्यमात्मा विपश्चिता ॥ कZ_०९.३.४२च्द् ॥

The wise must constantly protect themselves from their own people as well as from outsiders.