Adhyaya 282

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे वृक्षायुर्वेदो नामैकाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्व्यशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः नानारोगहराण्यौषधानि धन्वन्तरिर् उवाच सिंही शटी निशायुग्मं वत्सकं क्वाथसेवनं शिशोः सर्वातिसारेषु स्तन्यदोषेषु शस्यते

ដូច្នេះ ក្នុងអគ្និមហាបុរាណ ជំពូកទី ២៨១ ត្រូវបានហៅថា «វೃក្សាយុર્વេទ (វិទ្យាសាស្ត្រអំពីជីវិតរុក្ខជាតិ)»។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី ២៨២៖ «ឱសថបំបាត់ជំងឺនានា»។ ធន្វន្តរិបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ទឹកឱសថស្ងោរ (kvātha) ដែលធ្វើពី សിംហី (siṃhī), សឋី (śaṭī), និសាពីរ (គឺ រមៀត និង ដារុហរិទ្រា) និង វត្សក (vatsaka) គួរណែនាំសម្រាប់ទារក ក្នុងរាគគ្រប់ប្រភេទ និងជំងឺដែលកើតពីកំហុសក្នុងទឹកដោះម្តាយ។

Verse 2

शृङ्गीं सकृष्णातिविषां चूर्णितां मधुना लिहेत् एका चातिविशा काशच्छर्दिज्वरहरी शिशोः

គួរយក ស្រឹង្គី (śṛṅgī) ជាមួយ ក្រឹෂ್ಣា (kṛṣṇā) និង អតិវិષា (ativīṣā) បុកជាម្សៅ ហើយលិតជាមួយទឹកឃ្មុំ។ សូម្បីតែ អតិវិષា តែមួយគត់ ក៏អាចបំបាត់ក្អក ក្អួត និងគ្រុនក្តៅ ក្នុងទារកបាន។

Verse 3

बालैः सेव्या वचा साज्या सदुग्धा वाथ तैलयुक् यष्टिकां शङ्खपुष्पीं वा बालः क्षीरान्वितां पिवेत्

សម្រាប់កុមារ គួរឲ្យប្រើ «វចា» (sweet flag) លាយជាមួយឃី និងទឹកដោះគោល្អ ឬលាយជាមួយប្រេង។ ឬក៏ឲ្យកុមារផឹក «យഷ്ടិកា» (លីកូរីស) ឬ «សង្ខបុស្ពី» រួមជាមួយទឹកដោះគោ។

Verse 4

वाग्रूपसम्पद्युक्तायुर्मेधाश्रीर्वर्धते शिशोः वचाह्यग्निशिखावासाशुण्ठीकृष्णानिशागदं

ដោយប្រើ «វចា», «អគ្និឝិខា», «វាសា», «ឝុណ្ឋី», «ក្រឹෂ್ಣា», និង «និឝា»—ឱសថក្រុមដែលបណ្តេញជំងឺ—កុមារនឹងកើនឡើងនូវសមត្ថភាពនិយាយល្អ រូបសម្បត្តិ សេចក្តីរុងរឿង អាយុវែង បញ្ញា និងសំណាង។

Verse 5

सयष्टिसैन्धवं बालः प्रातर्मेधाकरं पिवेत् देवदारुमहाशिग्रुफलत्रयपयोमुचां

កុមារគួរផឹកនៅព្រឹក នូវការរៀបចំ «យष्टិ» (លីកូរីស) រួមជាមួយអំបិលថ្ម; វាជួយបង្កើនបញ្ញា។ ដូចគ្នានេះផងដែរ មានរូបមន្តប្រើ «ទេវទារុ», «មហាឝិគ្រុ» (មូរីងហ្គា), «ផ្លែបី» (ត្រីផលា) និង «បយោមុចា» ដែលបានកំណត់សម្រាប់អត្ថប្រយោជន៍បញ្ញា (medhya) ដូចគ្នា។

Verse 6

क्वाथः सकृष्णा मृद्वीका कल्कः सर्वान् कृमीन्हरेत् त्रिफलाभृङ्गविश्वानां रसेषु मधुसर्पिषोः

ការដាំឱសថ (ក្វាថ) ដែលមាន «ក្រឹෂṇā» (ម្រេចវែង) និង «មೃદ្វីកា» (ទំពាំងបាយជូស្ងួត) រួមជាមួយការរៀបចំជាគ្រាប់បិទ (កល្ក) អាចបំបាត់ពពួកពងក្រពើទាំងអស់។ គួរឲ្យប្រើជាមួយទឹកចម្រាញ់នៃ «ត្រីផលា», «ភೃङ្គ» (bhr̥ṅgarāja) និង «វិશ્વា» (ខ្ញីស្ងួត) ព្រមទាំងទឹកឃ្មុំ និងឃី។

Verse 7

मेषीक्षीरे च गोमूत्रे सिक्तं रोगे हितं शिशोः नासारक्तहरो नस्याद्दुर्वारस इहोत्तमः

សម្រាប់កុមារ នៅពេលឈឺ ការរៀបចំដែលបានជ្រាប (ឬលាប) ដោយទឹកដោះចៀមស្រី និងទឹកនោមគោ គឺមានប្រយោជន៍។ ចំពោះការព្យាបាលតាមច្រមុះ (នាស្យ) ទឹកក្រឡុកស្មៅ «ទុರ್ವា» ត្រូវបានចាត់ថាល្អបំផុតនៅទីនេះ សម្រាប់បញ្ឈប់ឈាមហូរច្រមុះ។

Verse 8

लशुनार्द्रकशिग्रूणां रसः कर्णस्य पूरणम् तैलमार्द्रकजात्यं वा शूलहा चौष्ठरोगनुत्

ឱសថបុរាណបានបញ្ជាក់ថា ត្រូវបំពេញត្រចៀកដោយទឹកច្របាច់ពីខ្ទឹមស ខ្ញីស្រស់ និងស៊ីគ្រុ (ដើមម្រុំ)។ ឬប្រើប្រេងដែលបានលាយខ្ញី; វាបំបាត់ឈឺត្រចៀក និងកម្ចាត់ជំងឺបបូរមាត់។

Verse 9

सिंही षष्टीति ख शूलहा इत्य् अत्र पुंस्त्वनिर्देश आर्षः मूत्रहा शोषरोगनुदिति ञ जातीपत्रं फलं व्योषं कवलं मूत्रकं निशा दुग्धक्वाथे ऽभयाकल्के सिद्धं तैलं द्विजार्तिनुत्

ក្នុងវេយ្យាករណ៍ បទបញ្ញត្តិ «សിംហី ិषष्टी» (kha) ការបញ្ជាក់ភេទប្រុសក្នុងពាក្យ «śūlahā» គឺជាប្រពៃណីអារិស (បែបវេដិកបុរាណ) ហើយក្នុង «mūtrahā, śoṣa-roga-nut» (ña) ក៏ដូចគ្នា។ (ឥឡូវរូបមន្តឱសថ:) យកស្លឹកមាលតី/ជាតិ (jasmine), ផ្លែ (ក្រវាញ), គ្រឿងហឹរបី (ខ្ញីស្ងួត ម្រេចខ្មៅ ម្រេចវែង), kavala, mūtraka និង niśā (រមៀត) ដាំប្រេងក្នុងទឹកស្ងោរទឹកដោះគោ ជាមួយម្សៅបិទពី abhaya (ហរិតគី) ប្រេងឱសថនោះបំបាត់ទុក្ខវេទនារបស់ទ្វិជៈ (ពួកកើតពីរដង)។

Verse 10

धान्याम्बु नारिकेलं गोमूत्रं क्रमूकविश्वयुक् क्वाथितं कबलं कार्यमधिजिह्वाधिशान्तये

ទឹកលាងអង្ករ និងទឹកដូង រួមជាមួយទឹកនោមគោ ដាំជាមួយគ្រាប់ក្រមុក (areca) និងវិશ્વា (ខ្ញីស្ងួត) ហើយយកធ្វើជា «កវល» (កាន់ក្នុងមាត់/ខ្ពុះ) ដើម្បីបន្ធូររោគនៃអណ្តាត និងតំបន់ខាងលើអណ្តាត។

Verse 11

साधितं लाङ्गलीकल्के तैलं निर्गुण्डिकारसैः गण्डमालागलगण्डौ नाशयेन्नस्यकर्मणा

ប្រេងដែលបានសំអិត/ចម្អិនជាឱសថ ដោយម្សៅបិទពីលាង្គលី (lāṅgalī) និងទឹកច្របាច់ពីនិរគុណ្ឌី (nirguṇḍī) ត្រូវប្រើតាមវិធី «នាស្យ» (បញ្ចូលតាមច្រមុះ) ដើម្បីបំផ្លាញក្រពេញហើមប្រភេទ gaṇḍamālā និងហើមក (galagaṇḍa) ដូចពកក។

Verse 12

पल्लवैर् अर्कपूतीकस्नुहीरुग्घातजातिकैः उद्वर्तयेत् सगोमूत्रः सर्वत्वग्दोषनाशनैः

គួរលាប/ខាត់រាងកាយដោយម្សៅឬលាបជាមួយស្លឹកខ្ចីៗនៃ អរក (arka), ពូទីក (pūtīka), ស្នុហី (snuhī), រុគ្ឃាត (rugghāta) និងជាតិ (jāti) លាយជាមួយទឹកនោមគោ; វាបំផ្លាញរោគស្បែកទាំងអស់។

Verse 13

वाकुची सतिला भुक्ता वत्सरात् कुष्ठनाशनी पथ्या भल्लातकी तैलगुडपिण्डी तु कुष्ठजित्

បាគុចី បរិភោគជាមួយល្ង បំផ្លាញជំងឺកុષ્ઠ (ជំងឺស្បែករ៉ាំរ៉ៃ) ហើយប្រើជាប់លាប់មួយឆ្នាំ នាំឲ្យជាសះស្បើយ។ ដូចគ្នានេះ ហរិតកី ជាមួយភល្លាតកៈ រៀបចំជាគ្រាប់បូលុសជាមួយប្រេង និងស្ករត្នោត (jaggery) គឺជាអ្នកឈ្នះជំងឺកុષ્ઠ។

Verse 14

पूतीकवह्निरजनी त्रिफलाव्योषचूर्णयुक् तक्रं गुदाङ्कुरे पेयं भक्ष्या वा सगुडाभया

សម្រាប់គ្រាប់ដុះនៅរន្ធគូថ (ឬសដូងបាត) ត្រូវផឹកទឹកដោះគោជូរ (buttermilk) ដែលលាយម្សៅពូទីកៈ វហ្និ រាជនី ត្រីផលា និងវ្យោស។ ឬម្យ៉ាងទៀត អភយា (ហរិតកី) លាយជាមួយស្ករត្នោត (jaggery) អាចបរិភោគបាន។

Verse 15

फलदार्वीविषाणान्तु क्वाथो धात्रीरसो ऽथवा पातव्यो रजनीकल्कः क्षौद्राक्षौद्रप्रमेहिणा

សម្រាប់អ្នកជំងឺប្រមេហៈ (prameha) ដែលទឹកនោមដូចទឹកឃ្មុំ ឬដូចទឹកអំពៅ ត្រូវផឹកទឹកឆុង (decoction) នៃ ផលដារវី និងវិសាណ ឬផឹកទឹករំអិល/ទឹកផ្លែធាត្រី (អាមលកី)។ ឬម្យ៉ាងទៀត ត្រូវទទួលយកលាប (paste) នៃរាជនី (រមៀត)។

Verse 16

वासागर्भो व्याधिघातक्वाथ एरण्डतैलयुक् वातशोणितहृत् पानात् पिप्पली स्यात् प्लीहाहरी

ទឹកឆុងដែលរៀបចំពីវាសា (រក្សាសារធាតុខ្លឹមនៅក្នុង) លាយជាមួយប្រេងល្ហុង (castor oil) និងទឹកឆុងដែលហៅថា «បំផ្លាញជំងឺ» ពេលផឹក នឹងបន្ធូរវាត-ឈោណិត (vāta-śoṇita៖ រោគឈាមដែលបណ្តាលដោយវាត ដូចជាគោត/រលាកសន្លាក់)។ ពិប្បលី (ម្រេចវែង) ត្រូវបាននិយាយថា ជាអ្នកបំបាត់រោគមហាស្ព្លីន (plīha-roga)។

Verse 17

सेव्या जठरिणा कृष्णा स्नुक्षीरवहुभाविता पयो वा रच्यदन्त्याग्निविडङ्गव्योषकल्कयुक्

សម្រាប់អ្នកមានរោគពោះ (ជឋរិណ/jaṭhara-roga) ត្រូវផ្តល់ម្រេចខ្មៅ (ក្រឹṣṇā) ដែលបានលាប/ជ្រលក់ជាបន្តបន្ទាប់ដោយទឹកដោះ/ជាតិទឹកស្នុក (snuk, Euphorbia)។ ឬម្យ៉ាងទៀត ត្រូវផ្តល់ទឹកដោះគោ ដែលបានរៀបចំជាមួយលាប (paste) នៃដន្ត្យាគ្និ វិដង្គ និងត្រីយូṣa (ខ្ញីស្ងួត ម្រេចខ្មៅ និងម្រេចវែង)។

Verse 18

ग्रन्थिकोग्राभया कृष्णा विडङ्गाक्ता घृते स्थिता सांसन्तक्रं ग्रहण्यर्शःपाण्डुगुल्मकृमीन् हरेत्

ថ្នាំពី Granthikā, Ugrā, Abhayā, Kṛṣṇā (Pippalī) និង Viḍaṅga ចម្អិនរក្សាទុកក្នុងខ្លាញ់គោ (ghṛta) ហើយផ្តល់ជាមួយទឹកដោះគោជូរដែលបានជូរល្អ (buttermilk) អាចបំបាត់រោគ grahaṇī (ស្រូបយកអាហារខ្សោយ), ឬសដូងបាត, pāṇḍu (ឈាមស្លេក), gulma (ដុំឈឺពោះ/កូឡិកដូចដុំ), និងពពួកព្រូនក្នុងពោះ។

Verse 19

फलत्रयामृता वासा तिक्तभूनिम्बजस् तथा क्वाथः समाक्षिको हन्यात् पाण्डुरोगं सकामलं

ទឹកឱសថស្ងោរ (kvātha) ពី Triphalā, Guḍūcī, Vāsā និង Bhūnimba ដែលមានរសជាតិជូរចត់ ដោយយកជាមួយទឹកឃ្មុំ អាចបំផ្លាញ pāṇḍu-roga (រោគឈាមស្លេក/ខ្វះឈាម) រួមទាំង kāmala (ជំងឺលឿង)។

Verse 20

रक्तपित्ती पिवेद्वासासुरसं ससितं मधु वरीद्राक्षाबलाशुण्ठीसाधितं वा पयः पृथक्

អ្នកជំងឺ raktapitta (រោគហូរឈាម) គួរផឹកទឹកស្លឹក vāsā លាយស្ករ និងទឹកឃ្មុំ; ឬមួយទៀត គួរផឹកទឹកដោះគោដែលចម្អិនដោយឡែក ដោយដាក់ varī, drākṣā, balā និង śuṇṭhī។

Verse 21

वरी विदारी पथ्या बलात्रयं सवासकं श्वदंष्ट्रामधुसर्पिर्भ्यामालिहेत् क्षयरोगवान्

អ្នកជំងឺ kṣaya-roga (រោគស្គមស្គាំង/consumption) គួរលិទ្ធថ្នាំលាប (linctus) ដែលផ្សំពី varī, vidārī, pathyā, balā ទាំងបី និង vāsaka លាយជាមួយ śva-daṁṣṭrā, ទឹកឃ្មុំ និងខ្លាញ់គោ (ghee)។

Verse 22

पथ्याशिग्रुकरञ्जार्कत्वक्सारं मधुसिन्धुमत् समूत्रं विद्रधिं हन्ति परिपाकाय तन्त्रजित्

ថ្នាំដែលធ្វើពី pathyā (harītakī), śigru (moringa), karañja និងសារធាតុស្រង់ពីសំបក arka លាយជាមួយទឹកឃ្មុំ និងអំបិលថ្ម (rock-salt) ហើយបន្ថែមទឹកនោម អាចបំផ្លាញ vidradhi (អាប់សជ្រៅ) និងផ្តល់ដើម្បីឲ្យអំបៅ “ទុំ” ឬរលាយជាពពុះ (suppuration) ត្រឹមត្រូវ។

Verse 23

त्रिवृता जीवती दन्ती मञ्जिष्ठा शर्वरीद्वयं तार्क्षजं निम्बपत्रञ्च लेपः शस्तो भगन्दरे

លាបថ្នាំជាប៉ាស្តា បង្កើតពី trivṛtā, jīvatī, dantī, mañjiṣṭhā, śarvarī ទាំងពីរ, tārkṣaja និងស្លឹកនឹម ត្រូវបានណែនាំសម្រាប់ bhagandara (រន្ធគូថ/ fistula-in-ano)។

Verse 24

रुग्घातजनीलाक्षाचूर्णाजक्षौद्रसंयुता वासोवत्तिर्व्रणे योज्या शोधनी गतिनाशनी

ត្រូវដាក់ក្រណាត់ជាវត្តិ (gauze-wick) លើរបួស ដោយជ្រាបទឹកឃ្មុំ និងម្សៅ rugghātaja និង nīlākṣā; វាសម្អាតរបួស និងបំផ្លាញការរាលដាល/ផ្លាស់ទីមិនប្រក្រតីនៃរោគ។

Verse 25

श्यामायष्टिनिशालोध्रपद्मकोत्पलचन्दनैः समरीचैः शृतं तैलं क्षीरे स्याद्ब्रणरोहणं

ប្រេងដែលស្ងោរនៅក្នុងទឹកដោះគោ ជាមួយ śyāmā, yaṣṭi (licorice), niśā (រមៀត), lodhra, ផ្កាឈូក, utpala (ផ្កាឈូកខៀវ), ចន្ទន៍ និង marīca (ម្រេចខ្មៅ) ក្លាយជាថ្នាំជួយឲ្យរបួសជាសះស្បើយ។

Verse 26

श्रीकार्पासदलैर् भस्मफलोपलवणा निशा तत्पिण्डीस्वेदनं ताम्रे सतैलं स्यात् क्षतौषधं

ដោយយកក្រណាត់ផ្កា (petals) នៃ śrīkārpāsa រួមជាមួយ bhasma, phala, upalavaṇa និង niśā ត្រូវរៀបចំ piṇḍī-svedana (បូលុសបំពង់កំដៅ)។ បំពង់នេះធ្វើក្នុងភាជន៍ទង់ដែង ហើយប្រើជាមួយប្រេង នឹងក្លាយជាឱសថសម្រាប់របួស (kṣata)។

Verse 27

कुम्भीसारं पयोयुक्तं वह्निदग्धं व्रणे लिपेत् तदेव नाशयेत्सेकान्नारिकेलरजोघृतम्

ត្រូវលាបលើរបួស នូវសាច់ខាងក្នុងនៃ kumbhī (ល្ពៅ) លាយជាមួយទឹកដោះគោ ហើយកំដៅដោយភ្លើង។ ហើយអាការៈនោះអាចបន្ថយដោយស្រោចរបួសជាមួយល្បាយធូលី/រំអិលដូង និង ghee (ខ្លាញ់ប៊ឺបរិសុទ្ធ)។

Verse 28

विष्वाजमोदसिन्धूत्थचिञ्चात्वग्भिः समाभया तक्रेणोष्णाम्बुना वाथ पीतातीसारनाशनी

ថ្នាំលាយពី viṣvā, ajamodā, saindhava (អំបិលថ្ម), សំបក/ស្បែកតាមារីន (ចិញ្ចា) និង abhaya (harītakī) ក្នុងបរិមាណស្មើគ្នា; ពិសាជាមួយទឹកដោះគោជូរ (buttermilk) ឬទឹកក្តៅ នឹងបំបាត់រាគ។

Verse 29

वत्सकातिविषाविश्वविल्लमुस्तशृतं जलं सामे पुराणे ऽतीसारे सामृक्शूले च पाययेत्

គួរឲ្យអ្នកជំងឺផឹកទឹកឱសថដែលស្ងោរជាមួយ vatsaka, ativīṣā, viśvā, vīlā និង mustā ក្នុងករណីរាគ ទាំងប្រភេទមាន āma (សារធាតុមិនរំលាយពុល) ឬរាគរ៉ាំរ៉ៃ; ហើយក៏ប្រើពេលមានឈឺចុកពោះជាមួយស្លេស្ម/ឈាម (āmṛk-śūla) ផងដែរ។

Verse 30

अङ्गारदग्धं सुगतं सिन्धुमुष्णाम्बुना पिवेत् शूलवानथ वा तद्धि सिन्धुहिंगुकणाभया

អ្នកដែលមានឈឺចុកពោះ (colic) គួរផឹកអំបិលថ្ម (saindhava) ដែលបានអាំងក្នុងអង្ការក្តៅ ហើយលាយជាមួយទឹកក្តៅ; ឬម្យ៉ាងទៀត សម្រាប់ឈឺចុកពោះនោះ មានរូបមន្តអំបិលថ្មជាមួយ hiṅgu (asafoetida), kaṇā (ម្រេចវែង) និង abhaya (harītakī) ដែលបានណែនាំ។

Verse 31

कटुरोहोत्कणातङ्कलाजचूर्णं मधुप्लुतं कटुरोहोत्पलातङ्कलाजचूर्णमिति ट वस्त्रच्छिद्रगतं वक्त्रे न्यस्तं तृष्णां विनाशयेत्

ម្សៅ kaṭuroha, utkāṇā, taṅka និង lāja ដែលលាយឲ្យសើមដោយទឹកឃ្មុំ—ឬម្យ៉ាងទៀត ម្សៅ kaṭuroha, utpala, taṅka និង lāja—ដាក់ក្នុងមាត់តាមរយៈក្រណាត់មានរន្ធ (ដូចថង់តូច) នឹងបំបាត់ស្រេកទឹកខ្លាំង។

Verse 32

पाठादार्वीजातिदलं द्राक्षामूलफलत्रयैः साधितं समधु क्वाथं कवलं मुखपापहृत्

ទឹកឱសថស្ងោរដែលរៀបចំពី pāṭhā, dārvī និងស្លឹកមល្លិ (jasmine) ដោយដំណើរការជាមួយ drākṣā (ទំពាំងបាយជូរ), ឫស និង myrobalans បីប្រភេទ; លាយទឹកឃ្មុំ ហើយយកមកខ្ពុលមាត់ (kavala) នឹងដកចេញនូវរោគ/មលិនក្នុងមាត់។

Verse 33

कृष्णातिविषतिक्तेन्द्रदारूपाठापयोमुचां क्वाथो मूत्रे शृतः क्षौद्री सर्वकण्ठगदापहः

ចូរធ្វើទឹកឱសថស្ងោរពី ម្រេចវែង (pippalī), អតិវិសា, ឱសថជូរចត់ (tikta), ឥន្ទ្រដារូ, បាថា និង បាយោមុច; ស្ងោរនៅក្នុងទឹកនោម ហើយផឹកជាមួយទឹកឃ្មុំ—វាបំបាត់រោគទាំងអស់នៃបំពង់ក។

Verse 34

पथ्यागोक्षुरदुस्पर्शराजवृक्षशिलाभिदां कषायः समधुः पीतो मूत्रकृच्छ्रं व्यपोहति

ទឹកឱសថស្ងោរពី បថ្យា (pathyā), គោក្សុរ (gokṣura), ទុស្បರ್ಶា (dusparśā), រាជវೃក្ស (rājavṛkṣa) និង សិលាភិទ (śilābhid) ផឹកជាមួយទឹកឃ្មុំ—បំបាត់មូត្រក្រឹច្ឆ្រ (ការឈឺ ឬលំបាកពេលនោម)។

Verse 35

वंशत्वग्वरुणक्वाथः शर्कराश्मविघातनः शाखोटक्वाथसक्षौद्रक्षीराशी श्लीपदी भवेत्

ទឹកឱសថស្ងោរពី សំបកឫស្សី និង វរុណ (varuṇa) ជាឱសថបំបែក/រំលាយខ្សាច់នោម និងថ្មនោម។ ដូចគ្នានេះ អ្នកមានជំងឺស្លីបដ (ślīpada—ជំងឺជើងដំរី) គួរផឹកទឹកឱសថស្ងោរពី សាខោត (śākhoṭa) ជាមួយទឹកឃ្មុំ និងទឹកដោះគោ ជាផ្នែកនៃវិន័យព្យាបាល។

Verse 36

मासार्कत्वक्पयस्तैलं मधुसिक्तञ्च सैन्धवं पादरोगं हरेत्सर्पिर्जालकुक्कुटजं तथा

ប្រេងដែលចម្អិនពី សណ្តែកខ្មៅ (māṣa), សំបកអរក (arka—Calotropis) និងទឹកដោះគោ លាយជាមួយទឹកឃ្មុំ និងសៃន្ធវ (saindhava—អំបិលថ្ម) បំបាត់រោគជើង។ ដូចគ្នានេះ ស្ពឺ (ghee) ដែលបានពីមាន់ជាលក (jālaka) ក៏ព្យាបាលរោគជើងដែរ។

Verse 37

शुण्ठीसीवर्चलाहिङ्गुचूर्णं शूण्ठीरसैर् घृतम् रुजं हरेदथ क्वाथो विद्धि बद्धाग्निसाधने

ម្សៅពី ខ្ញីស្ងួត (śuṇṭhī), សីវರ್ಚលា (sīvarcalā—អំបិលខ្មៅ) និង ហិង្គុ (asafoetida) លាយជាមួយទឹកខ្ញីស្ងួត ហើយផ្តល់ជាមួយស្ពឺ (ghee) បំបាត់ការឈឺចាប់។ ចូរដឹងថា រូបមន្តទឹកឱសថនេះ ជាវិធីព្យាបាល បទ្ធាគ្និ (baddhāgni—ភ្លើងរំលាយអាហារត្រូវបានទប់ស្កាត់)។

Verse 38

सौवर्चलाग्निहिङ्गूनां सदीप्यानां रसैर् युतं विडदीप्यकयुक्तं वा तक्रं गुल्मातुरः पिवेत्

អ្នកជំងឺដែលរងរោគ «គុល្ម» គួរផឹកទឹកដោះគោជូរ (តក្រ) លាយជាមួយទឹកស្រង់ពី សៅវರ್ಚល (អំបិលខ្មៅ), អគ្និ (បិព្ពលី), ហិង្គុ (អាសាហ្វេទីដា) និងវត្ថុជំរុញអគ្គិរំលាយផ្សេងៗ; ឬផឹកតក្រ លាយជាមួយ វិដា និង ទីព្យក។

Verse 39

धात्रीपटोलमुद्गानां क्वाथः साज्यो विसर्पहा शुण्ठीदारुनवाक्षीरक्वाथो मूत्रान्वितो ऽपरः

ទឹកឱសថស្ងោរពី ធាត្រី (អាមលគី), បតោល និង មុទ្គ (សណ្តែកបៃតង) ផឹកជាមួយ ឃី (ghee) អាចបំផ្លាញ «វិសර්ប»។ ឱសថមួយទៀតគឺ ទឹកស្ងោរពី ស៊ុនធី (ខ្ញីស្ងួត), ដារុណវា និង ទឹកដោះគោ ហើយផ្តល់ជាមួយ ទឹកនោម។

Verse 40

सव्योषायोरजःक्षारः फलक्वाथश् च शोथहृत् गुडशिग्रुत्रिवृद्धिश् च सैन्धवानां रजोयुतः

ការរៀបចំជាខ្សារ (alkali) និងម្សៅពី ស៊ុនធី (ខ្ញីស្ងួត) និង ម្រេចវែង (long pepper) ព្រមទាំងទឹកឱសថស្ងោរពីផ្លែឈើ អាចបំបាត់ការហើម (śotha)។ ដូចគ្នានេះ ការរៀបចំស្ករត្នោត (guda) លាយជាមួយ សិគ្រុ (śigru) និង ត្រីវ្រឹទ្ធ (trivṛt) ហើយបន្ថែមម្សៅអំបិលថ្ម (saindhava) ក៏ជួយបន្ថយការហើម។

Verse 41

त्रिवृताफलकक्वाथः सगुडः स्याद्विरेचनः वचाफलकषायोत्थं पयो वमनकृभवेत्

ទឹកឱសថស្ងោរពីផ្លែរបស់ ត្រីវ្រឹតា (trivṛtā) ផឹកជាមួយ ស្ករត្នោត (guda) គួរធ្វើជាឱសថបញ្ចុះ (virecana)។ ទឹកដោះគោដែលរៀបចំដោយទឹកស្ងោរពី វចា (vacā) និង ផលក (phalaka) នឹងក្លាយជាឱសថបង្កឲ្យក្អួត (vāmana)។

Verse 42

त्रिफलायाः पलशतं पृथग्भृङ्गजभावितम् द्राक्षामृतफलत्रयैर् इति ञ , ट च विडङ्गं लोहचूर्णञ्च दशभागसमन्वितम्

យក ត្រីផលា (Triphalā) ចំនួនមួយរយ បល (pala) បែងចែកជាផ្នែកៗ ហើយរំលាយឲ្យជ្រាបដោយ ទឹកឃ្មុំ។ បន្ថែមផ្លែបីប្រភេទគឺ ដ្រាក្សា (drākṣā—ទំពាំងបាយជូរ/ក្រឡុកស្ងួត), អម្រឹតា (amṛtā—guḍūcī) និង «ផ្លែបី» (phalatraya) តាមដែលបាននិយាយ; រួមទាំង វិដង្គ (viḍaṅga) និង ម្សៅដែក—មួយៗយកតាមសមាមាត្រ មួយភាគដប់។

Verse 43

शतावरीगुडुच्यग्निपलानां शतविंशतिः मध्वाज्यतिलजैर् लिह्याद्बलीपलितवर्जितः

គួរយកថ្នាំសតាវរី (Śatāvarī), គុឌូចី (Guḍūcī) និងអគ្និ/ចិត្រក (Citraka) ចំនួន ១២០ បលៈ ហើយលិទ្ធ (លេបជាលេហ្យ) លាយជាមួយទឹកឃ្មុំ ឃី និងផលិតផលល្ង; ដោយវិធីនេះ នឹងរួចផុតពីស្នាមជ្រីវជ្រួញ និងសក់ស្កូវ។

Verse 44

शतमब्दं हि जीवेत सर्वरोगविवर्जितः त्रिफला सर्वरोगघ्नी समधुः शर्क्वरान्विता

ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកអាចរស់បានមួយរយឆ្នាំ ដោយគ្មានជំងឺទាំងអស់។ ត្រីផលា (Triphālā) ពេលយកជាមួយទឹកឃ្មុំ ហើយបន្ថែមស្ករ នឹងបំផ្លាញរោគទាំងពួង។

Verse 45

सितामधुघृतैर् युक्ता सकृष्णा त्रिफला तथा पथ्याचित्रकशुण्ठाश् च गुडुचीमुषलीरजः

លាយជាមួយស្ករ ទឹកឃ្មុំ និងឃី ហើយបន្ថែមក្រឹෂ್ಣា (pippalī), ត្រីផលា, ហរិតកី/បថ្យា (pathyā), ចិត្រក, ស៊ុណ្ឋី (ខ្ញីស្ងួត), ព្រមទាំងគុឌូចី និងម្សៅមុសលី—នេះជាសមាសធាតុឱសថមួយ។

Verse 46

सगुडं भक्षितं रोगहरं त्रिशतवर्षकृत् किञ्चिच्चूर्णं जवापुष्पं पिण्डितं विसृजेज्जले

បើបរិភោគជាមួយស្ករត្នោត (jaggery) វាបំបាត់ជំងឺ ហើយគេថាផ្តល់ប្រសិទ្ធិភាពដូចអ្នកមានអាយុបីរយឆ្នាំ។ ម្សៅផ្កាជវា (hibiscus) បន្តិច គួរធ្វើជាគ្រាប់ប៉ាន់ ហើយបោះចូលទឹក។

Verse 47

तैलं भवेद् घृताकारं किञ्चिच्चूर्णं जलान्वितं धूपार्थं दृश्यते चित्रं वृषदंशजरायुना

ឲ្យធ្វើប្រេងឲ្យខាប់ដូចឃី; ហើយយកម្សៅបន្តិច លាយជាមួយទឹក—គេឃើញថា នេះជាការរៀបចំពិសេសសម្រាប់ធ្វើធូប/ផ្សែង (fumigation) ដោយប្រើស្រោមរំលូត (afterbirth membrane) ដែលកើតពីការខាំរបស់គោឈ្មោល/គោ (vṛṣa-daṃśa)។

Verse 48

पुनर्माक्षिकधूपेन दृश्यते तद्यथा पुरा कर्पूरजलकाभेकतैलं पाटलिमूलयुक्

ម្តងទៀត ដោយការបំពងផ្សែងដោយមូមឃ្មុំ (mākṣika) វាបង្ហាញឲ្យឃើញដូចមុន។ ដូចគ្នានេះ គួរប្រើប្រេងសម្រាប់លាបរាងកាយ ដែលរៀបចំពីទឹកកាំភ័រ រួមជាមួយឫសប៉ាតលី (pāṭalī)។

Verse 49

पिष्ट्वा लिप्य पदे द्वे च चरेदङ्गारके नरः तृणौत्थानादिकं व्यूह्य दर्शयन्वै कुतूहलं

បុកវត្ថុនោះឲ្យល្អិត ហើយលាបលើជើងទាំងពីរ បុរសម្នាក់គួរដើរលើអង្ការក្តៅ។ ដោយរៀបចំស្មៅ ការលេចឡើងនៃចំបើង និងអ្វីៗស្រដៀងគ្នា ជាជួររៀបរយ គាត់បង្ហាញអ чуд្ឆរិយៈមួយ។

Verse 50

विषग्रहरुजध्वंसक्षुद्रनर्म च कामिकं तत्ते षट्कर्मकं प्रोक्तं सिद्धिद्वयसमाश्रयं

ការបំបាត់ពុល ការរំខានដោយគ្រោះវិញ្ញាណ (graha) ការដកចេញនូវឈឺចាប់ ការបំផ្លាញឥទ្ធិពលអាក្រក់ ល្បិចមន្តតូចៗ និងពិធីស្នេហា/ទាក់ទាញ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសសម្រាប់អ្នកថា ជាកម្មប្រាំមួយ (ṣaṭkarman) ដែលពឹងផ្អែកលើសិទ្ធិពីរប្រភេទ។

Verse 51

मन्त्रध्यानौषधिकथामुद्रेज्या यत्र मुष्टयः चतुर्वर्गफलं प्रोक्तं यः पठेत्स दिवं व्रजेत्

នៅទីដែលបង្រៀនអំពីពិធីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការសូត្រមន្ត ការធ្វើសមាធិដោយចក្ខុវិស័យ ការពិពណ៌នាអំពីឱសថស្មៅ និងការគោរពបូជាតាមមុទ្រា—រួមទាំងមុṣṭi (កាយវិការក្តាប់ដៃ)—ហើយប្រកាសផលនៃគោលបំណងមនុស្សបួន (caturvarga)៖ អ្នកណាសូត្រអត្ថបទនេះ នឹងទៅស្ថានសួគ៌។