Adhyaya 87: Description of Krauñcadvīpa: its mountains, regions, rivers, and encircling ocean

Verse 1

रुद्र उवाच । अथ क्रौञ्चं भवति चतुर्थं कुशद्वीपाद् द्विगुणमानतः समुद्रः क्रौञ्चेन द्विगुणेनावृतः । तस्मिंश्च सप्तैव प्रधानपर्वताः । प्रथमः कौञ्चो विद्युर्लतो रैवतो मानसः सैव पावकः । तथैवान्धकारः सैवाच्छोदकः । देवावृत्तो स च सुरापो भण्यते । ततो देविष्ठः स एव काञ्चनशृङ्गो भवति । देवनन्दात्परो गोविन्दः, द्विविन्द इति । ततः पुण्डरीकः सैव तोषाशयः । एते सप्त रत्नमयाः पर्वताः क्रौञ्चद्वीपे व्यवस्थिताः । सर्वे च परस्परेणोच्छ्रयाः । तत्र वर्षाणि तथा क्रौञ्चस्य कुशलो देशः सैव माधवः स्मृतः वामनस्य मनोऽनुगः सैव संवर्तकस्ततोऽष्णवान् सोमप्रकाशः । ततः पावकः सैव सुदर्शनः । तथा चान्धकारः सैव सम्मोहः । ततो मुनिदेशः स च प्रकाशः । ततो दुन्दुभिः सैवानर्थ उच्यते । तत्रापि सप्तैव नद्यः

ルドラは言った。「今、クラウンチャ（Krauñca）と名づけられるドヴィーパは第四となり、クシャドヴィーパ（Kuśadvīpa）に比してその広さは二倍である。さらに、それを二倍の量で囲む海があり、クラウンチャの名を負う。その中には七つの主要な山がある。第一はカウンチャ（Kauñca）、ヴィディユッラター（Vidyullatā）、ライヴァタ（Raivata）、マーナサ（Mānasa）、またパーヴァカ（Pāvaka）、またアンダカーラ（Andhakāra）、またアッチョーダカ（Acchodaka）である。さらにデーヴァーヴリッタ（Devāvṛtta）も語られ、スラーパ（Surāpa）と呼ばれる。次にデーヴィーシュタ（Devīṣṭha）があり、まことにカーンチャナシュリンガ（Kāñcanaśṛṅga）となる。デーヴァナンダ（Devananda）の彼方にはゴーヴィンダ（Govinda）があり、ドヴィヴィンダ（Dvivinda）と称される。次いでプンダリーカ（Puṇḍarīka）、またトーシャーシャヤ（Toṣāśaya）がある。これら七つの宝石のごとき山々はクラウンチャドヴィーパに安立し、互いに相対して高くそびえる。そこでは諸ヴァルシャ（varṣa）も説かれる。クシャラ・デーシャ（Kuśala-deśa）、マーダヴァ（Mādhava）、ヴァーマナのマノーヌガ（Mano’nuga of Vāmana）、サンヴァルタカ（Saṃvartaka）、アシュナヴァーン（Aṣṇavān）、ソーマプラカーシャ（Somaprakāśa）。さらにパーヴァカはスダルシャナ（Sudarśana）とも呼ばれ、アンダカーラはサンモーハ（Saṃmoha）とも呼ばれる。次にムニデーシャ（Munideśa）と、プラカーシャ（Prakāśa）と名づけられる地。次にドゥンドゥビ（Dundubhi）で、またアナールタ（Anartha）とも言われる。そこにもまた七つの河がある。」

Verse 2

गौरी कुमुद्वती चैव सन्ध्या रात्रिर्मनोजवा ख्यातिश्च पुण्डरीका च गङ्गा सप्तविधाः स्मृताः । गौरी सैव पुष्पवहा कुमुद्वती ताम्रवती रोधसन्ध्या सुखावहा च मनोजवा च क्षिप्रोदा च ख्यातिः सैव गोबहुला पुण्डरीका चित्रवेगा शेषाः क्षुद्रनद्यः ॥ क्रौञ्चद्वीपो घृतोदेनावृतः । घृतोदा शाल्मलेनेति

ガウリー（Gaurī）、クムドヴァティー（Kumudvatī）、サンディヤー（Sandhyā）、ラートリ（Rātri）、マノージャヴァー（Manojavā）、キヤーティ（Khyāti）、プンダリーカー（Puṇḍarīkā）、そしてガンガー（Gaṅgā）は、七つの河として記憶される。ガウリーはまたプシュパヴァハー（Puṣpavahā）と呼ばれ、クムドヴァティーはタームラヴァティー（Tāmravatī）、ローダサンディヤー（Rodhasandhyā）はスカーヴァハー（Sukhāvahā）、マノージャヴァーはクシプローダー（Kṣiprodā）、キヤーティはゴバフラー（Gobahulā）、プンダリーカーはチトラヴェーガー（Citravegā）とも呼ばれる。その他は小さな流れである。クラウンチャドヴィーパは酥油の海グリトーダ（Ghṛtoda）に囲まれ、また「グリトーダ」はシャールマラドヴィーパ（Śālmaladvīpa）に結びつけて語られる。