Adhyaya 146: The Greatness of Hṛṣīkeśa at Rurukṣetra: The Origin Narrative of Ruru and the Sacred Site

Verse 1

अथ रुरुक्षेत्रस्थहृषीकेशमाहात्म्यम् ॥ सूत उवाच ॥ शालग्रामस्य माहात्म्यं श्रुत्वा गुह्यं महौजसम् ॥ विस्मयं परमं गत्वा हृष्टा वचनमब्रवीत् ॥

ここに、ルルクシェートラにましますフリシーケーシャの偉大さの章が始まる。スータは言った。シャーラグラーマの秘奥にして大いなる威力の功徳を聞き、彼女は歓喜に満ち、深い驚嘆に至って、次の言葉を語った。

Verse 2

धरण्युवाच ॥ अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं यत्त्वया भाषितं हरे ॥ एतच्छ्रुत्वा महाभाग जातास्मि विगतज्वरा ॥

ダーラー（大地）は言った。「ああ、ハリよ、あなたが語られたこの聖域の偉大さよ。これを聞いて、幸いなる御方よ、私は熱悩の苦しみから解き放たれました。」

Verse 3

रुरुषण्डमिति प्रोक्तं यत्त्वया परमार्चितम् ॥ रुरुर्नाम कथं को वा आसीत्पूर्वं जनार्दन ॥

「あなたはこれを『ルルシャーンダ』と称え、最上の敬意をもって讃えられました。けれども、いかにして『ルル』という名となり、昔のルルとは誰であったのですか、ジャナールダナよ。」

Verse 4

यन्नाम्ना परमं क्षेत्रं हृषीकेश त्वयाश्रितम् ॥ कथयस्व जगन्नाथ यद्यनुग्राह्यता मयि ॥

お告げください、ヒṛṣīケーシャよ――いかなる名によって、この至高の聖域があなたに帰依し結び付いているのですか。世の主よ、もし私が御慈悲を受けるに足るなら、その由来を説き明かしてください。

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ आसीत्पुरा महाभागो देवदत्त इति द्विजः ॥ भृगुवंशे समुत्पन्नो वेदवेदाङ्गपारगः ॥

聖なるヴァラーハは言った。「昔、デーヴァダッタという名の大いなるバラモンがいた。彼はブリグ（Bhṛgu）の系譜に生まれ、ヴェーダとその補助学に通暁していた。」

Verse 6

यज्ञविद्यासु कुशलो व्रतनिष्ठोऽतिथिप्रियः ॥ तत्राश्रमपदं पुण्यं पुण्यद्रुमलतान्वितम् ॥

彼はヤジュニャ（祭祀）の学に巧みで、誓戒に堅く、客人を歓待することを喜んだ。そこには、聖なる樹木と蔓草に飾られた清浄な庵の地があった。

Verse 7

शान्तैर्मृगगणैः कीर्णं कन्दमूलफलान्वितम् ॥ तत्र तीव्रं तपोऽतप्यद्देवदत्तो मुनीश्वरः ॥

そこは穏やかな鹿の群れに満ち、塊根・根・果実にも恵まれていた。そこでデーヴァダッタは、牟尼たちの主として、激しい苦行（タパス）を修した。

Verse 8

वर्षाणामयुतं साग्रं तत इन्द्रो व्यचिन्तयत् ॥ कामं वसन्तसहितं गन्धर्वान् स सखीन् पुनः ॥

一万年余りが過ぎると、インドラは不安を覚え、思案した。そこで彼は再び、ヴァサンターを伴うカーマと、友であるガンダルヴァたちを召集した。

Verse 9

उवाच मधुरं वाक्यं क्षुब्धेन्द्रियमनाः प्रभुः ॥ अहो सखायः किञ्चिन्मे महत्कार्यमुपस्थितम् ॥

感官と心が揺り動かされた主は、甘美に語った。「おお友よ、我に一つの大いなる務めが生じた。」

Verse 10

तदिन्द्रस्य वचः श्रुत्वा ते काममलयानिलाः ॥ प्रत्य्यूचुर्देवराजानमाज्ञापय निजं प्रियम् ॥

インドラの言葉を聞くや、彼ら—カーマとマラヤの風—は देवराज（神々の王）に答えた。「汝の愛する願いを命じ給え。」

Verse 11

जितेन्द्रियस्यापि मनः कस्य संक्षोभयामहे ॥ कं वा सुतीव्रात्तपसो भ्रंशयामः सुपेशलम् ॥

「たとえ諸根を制した者であっても、いったい誰の心を我らは動揺させ得ようか。あるいは、極めて熾烈でしかも精妙な苦行より、誰を堕落させ得ようか。」

Verse 12

आज्ञाप्रसादं ते लब्ध्वा वद शीघ्रं सुखी भव ॥ इत्युक्तः शतमन्युर्वै प्रत्युवाचाथ मानयन् ॥

「我が命に対する汝の恩寵の承認を得たゆえ、速やかに語れ、安らかであれ。」こう告げられて、シャタマニュ（インドラ）は敬意をもって答えた。

Verse 13

तदैव मे गता चिन्ता भवतां दर्शनं यदा ॥ जातमेवाखिलं कार्यं मम तच्छृणुताखिलाः ॥

「まさにその時、汝らにまみえたときに我が憂いは消え去った。我に必要な一切の事はすでに整った—汝ら皆、ことごとく聞け。」

Verse 14

हिमशैले महारम्ये हृषीकेशाश्रितो मुनिः ॥ देवदत्त इति ख्यातस्तपस्यति महत्तपः ॥

きわめて麗しい雪山において、フリシーケーシャ（Hṛṣīkeśa）に帰依して住する牟尼がいる。デーヴァダッタ（Devadatta）と名高く、大いなる苦行を修している。

Verse 15

जिघृक्षुर्मे पदं नूनं तत्तपो विनिवर्त्यताम् ॥ इत्युक्तास्ते तदाज्ञां वै गृहीत्वा शिरसा द्रुतम् ॥

彼は必ずや我が位を得ようとしている。ゆえにその苦行は止められるべきだ。そう告げられると、彼らは頭を垂れてただちにその命を受けた。

Verse 16

प्रस्थानाय मतिं चक्रुः कामदेवपुरःसराः ॥ प्रस्थाप्याग्रे वसन्तं च मलयानिलमेव च ॥

カーマデーヴァ（Kāmadeva）を先頭に、彼らは出立を決し、まず先駆けとして春とマラヤの風とを前に遣わした。

Verse 17

ततः सुरपतिः शक्रः प्रम्लोचां नाम नामतः ॥ प्रशस्य प्रणयात्पूर्वं मानयन्निदमब्रवीत् ॥

そのとき神々の主シャクラ（Śakra）は、名を呼んで—プラムローチャー（Pramlocā）よ—まず親愛をもって讃え、敬意を示して次のように語った。

Verse 18

गच्छ स्वस्तिमती देवि विजयाय मुनेर्भुवि ॥ यत्राश्रमपदं तस्य देवदत्तस्य वै मुनेः ॥

「行け、吉祥なる女神よ。地上においてその牟尼に勝利するために—かの牟尼デーヴァダッタ（Devadatta）のアーシュラマ（āśrama）の地へ。」

Verse 19

तथा कुरुष्व भद्रं ते हृषीकेशसमीपतः ॥ इन्द्रस्याज्ञां समादाय ययौ तस्याश्रमं प्रति ॥

「そのようにせよ。汝に吉祥あれ――フリシーケーシャ（Hṛṣīkeśa）の御許にて。」インドラの命を受け、彼はその仙人のアーシュラマへ向かった。

Verse 20

समीपोपवने रम्ये नानाद्रुमलताकुले ॥ मधुरालापबहुले कोकिलानां कलाकुले ॥

近くの麗しい林苑には、さまざまな樹木と蔓草が群れ茂り、甘美なさえずりが満ち、コーキラ（杜鵑）の調べがこだましていた。

Verse 21

रसालमञ्जरीव्याप्तरसामोदालिसंकुले ॥ गुंजन्मत्तालिसन्नादश्रुतिश्रुतिधरान्विते ॥

マンゴーの花房の香りが満ち、甘い芳香に酔う群れが集い、蜂の羽音が伴って、絶え間なく明瞭に響く共鳴のようであった。

Verse 22

गन्धर्वगीतसम्मिश्रे मलयानिलशीतले ॥ सम्प्फुल्लपङ्कजवने सुनिर्मलजलाशये ॥

ガンダルヴァの歌声が交じり、マラヤの風が涼をもたらし、蓮華が満開の蓮林があり、きわめて清らかな水をたたえる水場があった。

Verse 23

मुनिप्रभावसन्त्यक्तक्रौर्यस्थलजलाशये ॥ मधुरामोद मधुरे चित्तक्षोभविधायिनि ॥

そこでは、ムニの霊威によって、陸にも水にも残虐が捨て去られていた。やわらかな芳香は甘美でありながら、なお心に揺らぎを起こさせる。

Verse 24

प्रविश्य सा वरारोहा गीतं सुमधुरं जगौ ॥ यदा ध्यानादुपरतः समाधेर्विरताश्चिरात् ॥

彼女は中へ入り、優美なる女はきわめて甘美な歌を歌った。彼が禅想より退き—久しく三昧を離れて—

Verse 25

गान्धर्वं प्रारभंस्ते तु गन्धर्वाः सुरसम्मताः ॥ तस्मिन्नेव क्षणे लब्ध्वा अवसरं पञ्च सायकः ॥

そのとき、神々に認められたガンダルヴァたちはガンダルヴァの楽を奏し始めた。まさにその瞬間、隙を得て五矢の神（カーマ）が働いた。

Verse 26

विचकर्ष धनुः पुष्पं सायकान् समयूयुजत् ॥ संलक्ष्य तं मुनिं शान्तं भाविदैवबलात्कृतम् ॥

彼は花の弓を引きしぼり、矢をつがえた。迫り来る宿命の力によってその境地へと導かれた、静謐なる牟尼を見定めて、

Verse 27

श्रुत्वा तन्मधुरं गीतं पञ्चमालापसुन्दरम् ॥ क्षुब्धचित्तः समभवत्स मुनिः संशितव्रतः ॥

その甘美な歌—第五の調べにことさら美しい—を聞いて、鋭き誓戒を保つ牟尼でありながら、彼の心は乱れた。

Verse 28

विचचाराश्रमपदं पश्यन्सन्तुष्टमानसः ॥ दूराद्ददर्श तन्वङ्गीं क्रीडन्तीं कन्दुकेन ताम् ॥

彼はアーシュラマの境内を歩き回り、満ち足りた心で眺めていた。遠くから、細身の彼女が毬で戯れているのを見た。

Verse 29

दृष्ट्वैव तां तु चार्वङ्गीं विद्धः कामेन पत्रिणा ॥ तस्याः समीपमगमत्स्मयमानो महामुनिः ॥

その肢体うるわしき女を見たとたん、大聖仙は、羽ある矢をもつカーマに射抜かれて、微笑みつつ彼女の近くへ歩み寄った。

Verse 30

सापि दृष्ट्वा देवदत्तं सज्जन्ती हरिणेक्षणा ॥ कटाक्षयन्ती सहसा लज्जमाना विगूहति ॥

彼女もまたデーヴァダッタを見て心惹かれ、鹿のような眼で横目を投げ、たちまち恥じて身を隠そうとした。

Verse 31

करेण कन्दुकं घ्नन्ती चञ्चलाक्षी सुपेशला ॥ स्रंसता केशपासेन गलत्पुष्पेण राजता ॥

彼女は手で毬を打ち、落ち着かぬ眼差しながらもきわめて優美で、ほどけた髪房と滑り落ちる花飾りによっていっそう輝いていた。

Verse 32

मनो हरन्ती तस्यर्षेः ललितैर्विभ्रमोद्भवैः ॥ एतस्मिन्नन्तरे तस्या दक्षिणः पवनोऽहरत् ॥

戯れのように優雅な身ぶりでそのリシの心を奪っていると、まさにその時、やわらかな南風が（彼女の衣を）ふわりと持ち上げた。

Verse 33

वासः सूक्ष्मं गलन्नीवि काञ्चीदामगुणान्वितम् ॥ पुष्पबाणोऽप्यविध्यत्तं दृष्ट्वा अवसरमन्तिके ॥

薄き衣は腰の結び目がほどけかけ、飾り帯の紐があらわとなる。好機が間近と見て、花の矢を持つ者（カーマ）さえも彼を射た。

Verse 34

सम्मोहितः स तु मुनिर्गत्वान्तिकमथाब्रवीत् ॥ का त्वं कस्यासि सुभगे वनेऽस्मिन्किञ्चिकीर्षसि ॥

しかしその牟尼は惑い、近づいて言った。「幸いなる者よ、汝は誰か。誰に属するのか。この森で何をなそうとしているのか。」

Verse 35

मादृशान्किं मृगयसे बाहुपाशेन वा मृगान् ॥ बद्ध्वा गृहीत्वा वामोरु किं वाऽस्मान्कर्तुमिच्छसि ॥

「汝は腕の縄で、我がごとき人を—あるいは鹿を—狩るのか。縛り捕らえたのち、美しき腿の者よ、我らに何をなそうとするのか。」

Verse 36

सर्वथाऽस्मांस्तवाधीनान् यद्यद्वा कारयिष्यति ॥ तत्तत्कुर्मो वयं नित्यं तदधीनाः स्म सर्वथा ॥

「あらゆる意味で我らは汝の支配下にある。汝が我らにさせることは何であれ、それを常に行おう。すべてにおいて我らは汝に依存している。」

Verse 37

रममाणस्तया सार्द्धं भुञ्जन्भोगान्मनोरमान् ॥ तपःप्रभावोपनतान्दिवारात्रमतन्द्रितः ॥

彼は彼女とともに戯れ、心を喜ばせる快楽を味わった――それは自らの苦行の威力によってもたらされたもの――昼夜たゆまず、絶え間なく。

Verse 38

बहूनहर्गणानेवं रममाणो यदृच्छया ॥ सुप्तोत्थित इवाकस्माद्विवकेन समन्वितः ॥

このようにして多くの日々、彼は偶然のままに享楽していたが、やがて忽然と—眠りから覚めた者のように—分別の智慧を具えた。

Verse 39

निर्वेदं प्राप्तवान् सद्यस् ततो वाच भृशातुरः ॥ अहो भागवती माया ययाहं भृशमोहितः ॥

たちまち離欲に至ると、彼はひどく苦しみつつ語った。「ああ、バガヴァーンに属する神聖なる（bhāgavatī）マーヤーよ。これによって私は深く迷わされた。」

Verse 40

जानन्नपि तपोभ्रंशं प्राप्तो दैवबलात्कृतः ॥ अग्निकुण्डसमा नारी घृतकुम्भसमः पुमान् ॥

知っていながらも、宿命の力によって苦行からの堕落に至った。「女は火の穴のごとく、男はギーの壺のごとし。」

Verse 41

इति प्रवादो मूर्खाणां विचारान्महदन्तरम् ॥ घृतकुम्भोऽग्नियोगेन द्रवते न तु दर्शनात् ॥

それは愚か者のことわざであり、思慮からは大きく隔たっている。ギーの壺が溶けるのは火に触れるからであって、ただ見ただけではない。

Verse 42

पुमांस्त्रीदर्शनादेव द्रवते यद्विमोहितः ॥ नापराधस्त्वतो नार्याः स्वयं यदजितेन्द्रियः ॥

もし男が迷いのゆえに、女を見ただけで「溶ける」なら、罪は女にはない。自らの感官を制し得ぬ彼自身にこそ過失がある。

Verse 43

इत्युक्त्वाऽसौ निवृत्तात्मा विससर्ज सुराङ्गनाम् ॥ प्रम्लोचा दैववशगो मनस्येतदचिन्तयत् ॥

こう言い終えると、彼は心を（誘惑から）引き戻し、天の乙女を退けた。宿命に従わざるを得ないプラムローチャー（Pramlocā）は、心中でこのように思案した。

Verse 44

उपसर्गो महानत्र तपसो भ्रंशकारकः ॥ त्यक्त्वाश्रममिमं चान्यत्स्थानं गत्वा समाहितः ॥

ここには大いなる障りがあり、苦行を損なわせる。ゆえにこのアーシュラマを捨て、他の地へ赴き、心を収めて専念しよう。

Verse 45

तपस्तीव्रं समास्थाय शोषयिष्ये कलेवरम् ॥ इति निश्चित्य मनसा गत्वा भृग्वाश्रमं प्रति ॥

心に定めて言った。「激しいタパスを修し、この身を枯らしてみせよう。」そう決して、彼はブリグのアーシュラマへ向かった。

Verse 46

पश्यन्भृग्वाश्रमं रम्यमुत्तरं गतवान् शनैः ॥ गण्डक्याः पूर्वभागे तु विविक्तं विजनं शुभम् ॥

ブリグの麗しいアーシュラマを見て、彼はゆるやかに北へ進んだ。ガンダキー河の東側には、人影なく隔絶した、吉祥なる地があった。

Verse 47

दृष्ट्वा तीरेषु विश्रान्तस्तपोभूमिमचिन्तयत् ॥ भृगुतुङ्गं समासाद्य शङ्कराराधने रतः ॥

あたりを見渡して川辺に憩い、苦行の地を思案した。ブリグ・トゥンガに至ると、彼はシャンカラの礼拝に専心した。

Verse 48

अतप्यत तपो घोरं शिवदर्शनलालसः ॥ अथ दीर्घेण कालेन सन्तुष्टः स महेश्वरः ॥

シヴァの御姿を拝したいと願い、彼は苛烈なタパスを行った。やがて長い時を経て、マヘーシュヴァラは彼に満足された。

Verse 49

रुरुरित्येव विख्याता पितुरेवाश्रमे स्थिता ॥ युवभिः प्रार्थ्यमानापि चित्ते कञ्चन नाध्यगात ॥

彼女は「ルルー（Rurū）」として知られ、父のアーシュラマに住んだ。若者たちに求婚されても、心には誰一人受け入れなかった。

Verse 50

लिङ्गरूपधरः साक्षादुपर्यपि तथा ह्यधः ॥ तिर्यक् च जलधाराभिर्युक्तस्तत्तापशान्तिकृत् ॥

彼はまさにリンガ（liṅga）の姿として顕れ、上にも下にも、また四方にも遍在した。水の流れを伴い、その燃え立つ苦行の熱を鎮めた。

Verse 51

उवाच च प्रसन्नात्मा मुने पश्य च मां शिवम् ॥ मामेवावेहि विष्णुं त्वं मा पश्यस्वान्तरं मम ॥

そして心安らかに語った。「聖仙よ、我をシヴァとして見よ。まさしく我をヴィシュヌとして知れ—我の内に隔たりを見てはならぬ。」

Verse 52

पूर्वमन्तरभावेन दृष्टवानसि यन्मम ॥ तेन विघ्नोऽभवद्येन गलितं त्वत्तपो महत् ॥

以前、汝が我を差別の思いをもって見たゆえに障りが生じ、そのため汝の大いなる苦行は衰え、損なわれた。

Verse 53

आवामेकेन भावेन पश्यंस्त्वं सिद्धिमाप्स्यसि ॥ तपःप्रभावाल्लिङ्गानि प्रादुर्भूतानि यत्र वै ॥

もし汝が我らを一つの心で観ずるなら、成就（シッディ）を得るであろう。まさにその地では、苦行の力によってリンガが顕現したのだ。

Verse 54

समङ्गमिति विख्यातमेतत्स्थानं भविष्यति ॥ स्नात्वाऽत्र गण्डकीतीर्थे मम लिङ्गानि योऽर्च्चयेत् ॥

この地は「サマンガマ（Samaṅgama）」として名高くなるであろう。ここで聖なるガンダキー（Gaṇḍakī）の渡しにて沐浴し、わがリンガ（liṅga）を礼拝する者は—

Verse 55

तस्य योगफलं सम्यग्भविष्यति न संशयः ॥ इति दत्त्वा वरं शम्भुस्तत्रैवान्तरधीयत ॥

—その者には、ヨーガ修行の果報が疑いなく完全に現れる。かくして恩寵を授けたのち、シャンブ（Śambhu）はその場で姿を消した。

Verse 56

प्रम्लोचापि मुनेर्गर्भं सम्प्राप्याश्रममन्तिकात् ॥ प्रसूतां कन्यकां त्यक्त्वा स्वर्गमेव जगाम ह ॥

プラムローチャ（Pramlocā）もまた、聖仙によって身ごもり、アーシュラマの近くに至ると、生まれたばかりの女児を捨てて、ただ一人天界へと去った。

Verse 57

पुनर्जातमिवात्मानं मन्यमाना शुचिस्मिता ॥ सापि कन्या मृगैस्तत्र रुरुभिर्वर्द्धिता सती ॥

清らかな微笑みをたたえ、彼女は自らをまるで再生したかのように思った。かの徳ある少女は、その地で鹿たち—ルル鹿（ruru）によって養い育てられた。

Verse 58

ततः सुनिश्चयं कृत्वा तपसे धृतमानसा ॥ चिन्तयन्ती जगन्नाथं भगवन्तं रमापतिम् ॥

それから、固い決意を定め、苦行（tapas）のために心を堅く保ちつつ、彼女はジャガンナータ（Jagannātha）—至福なる御方、ラマー（ラクシュミー）の主—を観想した。

Verse 59

मासे सा प्रथमे बाला फलाहारपरायणा ॥ एकान्तरे दिनं प्राप्य द्वितीये त्रिदिनान्तरे ॥

第一の月、少女は信心深く果実のみを食として過ごした。第二の月には一日おきに食し、さらに三日ごとの間隔で食を取った。

Verse 60

तृतीये पञ्चमे दिने चतुर्थे सप्तमान्तरे ॥ पञ्चमे नवरात्रेण षष्ठे पञ्चदशाहके ॥

第三の月には五日目に食し、第四の月には七日おきに食した。第五の月には九夜を経て食し、第六の月には十五日を経て食した。

Verse 61

मासेन सप्तमे चैव शीर्णपर्णाशनाष्टमे ॥ त्यक्त्वा तान्यपि सा बाला वाय्वाहारा बभूव ह ॥

第七の月には月に一度だけ食し、第八の月には枯れ葉を食として生きた。さらにそれさえ捨て、少女はただ風（気息）のみを糧として生きるようになった。

Verse 62

सैवं वर्षशतं स्थित्वा हरावेकार्गमानसा ॥ समाधिना समा भूत्वा स्थाणुवन्निश्चला अभवत् ॥

かくして彼女は百年のあいだ、心をただ一つにしてハリに定めて住し、サマーディによって平等の境地となり、柱のごとく不動に立った。

Verse 63

द्वन्द्वानि नाविदच्छापि आत्मभूतान्तरं विना ॥ परां काष्ठां समापन्ना प्रकाशमयकान्तिधृक् ॥

彼女はもはや二元の対立を知覚せず、自己となったもの以外の何ものも見なかった。かくして至高の極みに到り、光より成る輝きを帯びた。

Verse 64

सन्निरुद्धेन्द्रियग्रामाः नाचक्षत बहिःस्थितम् ॥ तदा हृषीकाण्याविश्य संहृत्य स्वं हृदो बहिः ॥

彼女の諸感官がことごとく制御されていたため、外にあるものを知覚しなかった。そのとき彼は感官に入り、それらを収めて、彼女の心臓から外へと引き出した。

Verse 65

स्थितोऽहं वसुधे देवि अक्ष्णोः प्रत्यक्षतां गतः ॥ हृषीकाणि नियम्याहं यतः प्रत्यक्षतां गतः ॥

「われはここに在る、ヴァスダーよ、女神よ。汝の眼前に直接に顕現した。われが諸感官を調御したゆえに、この直接の顕現に至ったのだ。」

Verse 66

हृषीकेश इति ख्यातो नाम्ना तत्रैव संस्थितः ॥ सा मां यदैव नापश्यदुन्मील्य नयने ततः ॥

彼はその場で「フリシーケーシャ（Hṛṣīkeśa）」の名で知られ、まさにその所に留まっていた。彼女がなお彼を見なかったので、そこで彼女は目を開いた。

Verse 67

बहिः स्थितं च मां दृष्ट्वा प्रणनाम कृताञ्जलिः ॥ गद्गदस्वरसंयुक्ता अश्रुक्लिन्नविलोचना ॥

外に立つ私を見て、彼女は合掌して礼拝し、ひれ伏した。感動で声は詰まり、目は涙に濡れていた。

Verse 68

अयि बाले विशालाक्षि तुष्टोऽहं तपसस्तव ॥ वरं याचय मत्तस्त्वं यत्ते मनसि वर्तते ॥

「おお、幼き娘よ、広き眼の者よ。汝の苦行にわれは満足した。望む恩寵をわれに求めよ――汝の心にあるものを。」

Verse 69

अदेयमपि ते दद्मि यदन्येषां सुदुर्ल्लभम् ॥ इति श्रुत्वा प्रभोर्वाक्यं प्रणम्य च पुनः पुनः ॥

「本来は与えるべきでないものさえ、汝に授けよう――他の者にはきわめて得難いものを。」主の御言葉を聞いて、彼女は幾度も幾度も礼拝した。

Verse 70

स्तुत्वा तं देवदेवेशं प्रबद्धकरसंपुटा ॥ ददासि चेद्वरं मह्यं देवदेव जगत्पते ॥

神々の主デーヴァデーヴェーシャを讃え、合掌して恭敬しつつ彼女は言った。「もし我に一つの願いを授け給うなら、神々の神、世界の主よ——」。

Verse 71

रोमाञ्चिततनुश्चासीत्कदम्बमुकुलाकृतिः ॥ तथा भूतां तु तां दृष्ट्वा प्रावोचमहमाṅ्गनाम् ॥

彼女の身は霊妙な戦慄に包まれ、カダンバの蕾のごとき姿となった。かく変じた彼女を見て、私はその女人に語りかけた。

Verse 72

अनेनैव स्वरूपेण भगवन्स्थातुमर्हसि ॥ स्थितोऽस्म्यत्रैव भद्रं ते अपरं वरयाशु मे ॥

「まさにこの御姿のまま、福徳具足の主（バガヴァン）よ、ここに留まり給え。私はここに立つ——汝に吉祥あれ。さらにもう一つの願いを速やかに授け給え。」

Verse 73

यदि प्रसन्नो देवेश तदा मां कुरु पावनीम् ॥ मन्नाम्ना क्षेत्रमेतच्च ख्यातं भवतु नान्यथा ॥

「もし御心が満ち足り給うなら、神々の主よ、我を清めをもたらす者とし給え。さらにこの聖地が我が名によって知られ、他の名ではないように。」

Verse 74

तामहं देवि सुभगे प्रावोचं पुनरेव हि ॥ तीर्थानां परमं तीर्थं तव देहो भवत्वयम् ॥

私は彼女に再び告げた。「吉祥なる女神よ、この—そなたの御身—が、あらゆるティールタの中の最上のティールタとなりますように。」

Verse 75

तव नाम्नां च विख्यातमेतत्क्षेत्रं भविष्यति ॥ तव तीर्थे कृतस्नानस्त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥

そしてこの聖地は、そなたの御名によって広く知られるであろう。そなたのティールタで沐浴し、三夜の断食を守った者は—

Verse 76

विलोक्य मां भवेत्पूतो मम वाक्यान्न संशयः ॥ ब्रह्महत्यादि पापानि ज्ञात्वाऽज्ञात्वा कृतान्यपि ॥

私を拝するなら、その者は清められる—我が言葉に疑いはない。たとえ婆羅門殺し（ブラフマハティヤー）などの罪であっても、知って行ったものも知らずに行ったものも—

Verse 77

सापि कालेन सञ्जाता तीर्थभूता तथाऽभवत् ॥ एतत्ते कथितं देवि रुरुमाहात्म्यमुत्तमम् ॥

時が経つにつれ、彼女もまた現れ、かくしてティールタとなった。女神よ、これが汝に語られた、ルルの最上のマーハートミヤ（霊威・功徳）である。

Verse 78

रुरुक्षेत्रस्य प्रभवमेतद्गुह्यं परं मम ॥

これこそがルル・クシェートラの起源—我が至高の秘奥である。

Verse 79

यास्यन्ति विलयं क्षिप्रमेवमेतन्न संशयः ॥ इति दत्त्वा वरांस्तस्यै तत्रैवान्तरहितः स्थितः

「彼らは速やかに滅びに至る――これに疑いはない。」このように彼女に恩寵を授けると、彼はその場に留まり、姿を見えなくした。

Verse 80

तस्य मे चिन्तयानस्य यूयमेव परा गतिः ॥ भवत्प्रसादात्स्वस्थोऽहं निर्भयस्तद्विचिन्त्यताम्

このことを思案するに、あなたがたこそ我が至上の帰依処です。あなたがたのご加護により、私は安らかで恐れがありません—どうかそれを熟慮してください。

Verse 81

ललितैः स्वैर्विलासैस्तं मोहयित्वा वशं कुरु ॥ यथा मत्प्रीतिरतुला त्वं मे कार्यकरी सदा

優美で自在な魅力と戯れによって彼を惑わせ、支配下に置け。そうすれば我が愛は比類なく、汝は常に我が目的を成し遂げるであろう。

Verse 82

चकर्ष च धनुः कामः पुनःपुनरतन्द्रितः ॥ देवव्रतोऽपि स मुनिः क्षुब्धात्मा नियतोऽपि सन्

そしてカーマは倦むことなく、幾度も幾度も弓を引き絞った。戒律に定まる聖仙デーヴァヴラタでさえ、心の内が揺れ動いた。

Verse 83

अथ तां हसमानां च गृहीत्वा दक्षिणे करे ॥ समालिङ्ग्य विषज्जन्तीं रमयामास मोहितः

それから彼は、微笑む彼女の右手を取り、寄り添いすがる彼女を抱きしめた。彼自身も迷わされ、彼女とともに歓びを味わった。

Verse 84

गण्डकीसङ्गमे स्नात्वा सन्तर्प्य पितृर्देवताः ॥ विष्णुं शिवं च सम्पूज्य तपःस्थानं विचिन्तयन्

ガンダキーの合流点で沐浴し、供物によって祖霊と神々を満たし、さらにヴィシュヌとシヴァを正しく礼拝して、苦行（タパス）にふさわしい場所を思い定めた。

Verse 85

देवदत्तोऽपि स मुनिः सम्प्राप्य ज्ञानमुत्तमम् ॥ शिवोपदिष्टमार्गेण सायुज्यं परमं गतः

その聖仙デーヴァダッタもまた、無上の智を得て、シヴァの示した道によって最高の合一（サーユジュヤ）に到達した。

Verse 86

तत्तेजसा वृतं सर्वं तदा दृष्ट्वा वसुन्धरे ॥ अहं विस्मयमापन्नस्तस्याः प्रत्यक्षतां गतः

おおヴァスンダラーよ、そのとき万物がその光輝に包まれているのを見て、私は驚嘆に満たされ、彼女の現前へと至った。

Verse 87

दुर्लभं ते वरं दद्मि तपसाहं प्रतोषितः ॥ इत्युक्त्वा मां प्रणम्याह रुरुः सा संशितव्रता

「汝に得難き恩寵を授けよう。汝の苦行により、われはまことに満足した。」そう告げて、堅固な誓願を持つルルは私に礼拝し、語りかけた。