Paingala Upanishad 28 — Verse 28

Sanskrit (Devanagari)

तत्र तत्र परं ब्रह्म सर्वत्र समवस्थितम्। हन्यान्मुष्टिभिराकाशं क्षुधार्तः खण्डयेत्तुषम्। नाहं ब्रह्मेति जानाति तस्य मुक्तिर्न जायते॥२८॥

Padapatha (Word Split)

तत्र तत्र । परम् । ब्रह्म । सर्वत्र । समवस्थितम् । हन्यात् । मुष्टिभिः । आकाशम् । क्षुधा-आर्तः । खण्डयेत् । तुषम् । न । अहम् । ब्रह्म । इति । जानाति । तस्य । मुक्तिः । न । जायते ॥

IAST Transliteration

tatra tatra paraṃ brahma sarvatra samavasthitam | hanyān muṣṭibhir ākāśaṃ kṣudhārtaḥ khaṇḍayet tuṣam | nāhaṃ brahmeti jānāti tasya muktir na jāyate ||28||

Translation

ここにもあそこにも、至上のブラフマンはあまねく等しく遍在する。拳で虚空を打つこともできようし、飢えに苦しむ者が殻を砕くこともあろう。だが「我はブラフマンなり」と知らぬ者には、解脱は生じない。

Academic Translation

Here and there, the supreme Brahman is everywhere equally present. One might strike the sky with fists; a man tormented by hunger might crush husks. (So too,) for one who does not know “I am Brahman,” liberation does not arise for him.

Verse Context

• Moksha through Brahma-jñāna (Aham Brahmāsmi)
• Mahavakya: Directly aligns with the mahāvākya “अहं ब्रह्मास्मि (ahaṃ brahmāsmi)” by asserting liberation depends on this knowledge.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)