Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

स्नानं पलसहस्रेण पंचामृतरसेन यः । करोति भक्त्या मर्त्यो वै मुच्यते स ऋणत्रयात्

Transliteration

snānaṃ palasahasreṇa paṃcāmṛtarasena yaḥ | karoti bhaktyā martyo vai mucyate sa ṛṇatrayāt

Translation

信愛をもって、五甘露（パンチャームリタ pañcāmṛta）を千パラ用いて沐浴の儀を行う者は、まことに三つの負債より解き放たれる。

Word by Word

• स्नानम्: bathing, ablution
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• पलसहस्रेण: with a thousand palas (measure)
• पलसहस्रेण: Karana (Instrument/measure)
• Type: Noun
• Root: पल (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (सहस्रं पलानाम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• पञ्चामृतरसेन: with the liquid of pañcāmṛta
• पञ्चामृतरसेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पञ्च (संख्या) + अमृत (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पञ्चामृतस्य रसः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्

• करोति: does, performs
• करोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• ऋणत्रयात्: from the three debts
• ऋणत्रयात्: Apadana (Ablative/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: ऋण (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (त्रयाणाम् ऋणानाम् समाहारः/सम्बन्धः); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vṛhaspatīśvara (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Priests and devotees pour streams of pañcāmṛta—milk, curd, ghee, honey, sugar-water—over a liṅga, with measured heaps of offerings indicating ‘sahasra-pala’; the scene radiates cleansing light as symbolic chains of debt fall away.

Characters & Entities

• Pañcāmṛta
• Ṛṇatraya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional ritual action, when performed with sincerity, removes deep karmic obligations and purifies one’s life-duty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), within the Prabhāsa Khaṇḍa of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

A devotional bath (snāna) performed with pañcāmṛta in a prescribed measure (a thousand palas).