Adhyaya 347

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वै हाटकेश्वरम् । नलेश्वरात्पूर्वभागे शतधन्वंतरद्वये

イーシュヴァラは言われた。「それから、ああ大女神よ、ハータケーシュヴァラと名づけられたリンガへ赴くがよい。ナレーシュヴァラの東方、二百ダヌシュの距離にある。」

Verse 2

अगस्त्याम्रवनंनाम तत्र स्थाने तु संस्थितम् । चिंतामणेस्तु पूर्वेण ईशाने त्रिशतंधनुः । तत्र पूर्वं तपस्तप्तमगस्त्येन महात्मना

その地にはアガスティヤームラヴァナと呼ばれる場所がある。チンターマニの東北（イーシャーナ）の方角へ三百ダヌシュの距離、そこはかつて大いなる魂の聖仙アガスティヤが苦行を修した霊地である。

Verse 3

देव्युवाच । कस्मिन्काले महादेव सर्वं विस्तरतो वद

女神は言った。「それはいつの時代のことですか、マハーデーヴァよ。すべてを詳しくお語りください。」

Verse 4

ईश्वर उवाच । पुरा दैत्यगणा रौद्रा बभूवुर्वरवर्णिनि । कालकेया इति ख्यातास्त्रैलोक्योच्छेदकारकाः

イーシュヴァラは言われた。「遠い昔、ああ麗しき者よ、荒々しいダーナヴァの軍勢が現れた。彼らはカラケーヤと称され、三界の滅亡を企てる破壊者であった。」

Verse 5

अथ ते निहताः सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना । दैत्यसूदननाम्ना तु प्रभासक्षेत्रवासिना

そのとき彼らは皆、威力ある主ヴィシュヌによって討ち滅ぼされた。プラバーサ・クシェートラに住まう彼は、そこで「ダイティヤスーダナ（魔族殺し）」の名で知られていた。

Verse 6

कृत्वा व्याघ्रस्य रूपं तु नाम्ना चक्रमुखीति च । हता वै तेन रूपेण ततोऽभूद्दैत्यसूदनः

彼は虎の姿を取り、また「チャクラムキー（Cakramukhī）」とも呼ばれた。その姿のまま彼らを討ち、かくして「ダイティヤスーダナ」の名を得た。

Verse 7

हतशेषाः समुद्रांते प्रविष्टा भयविह्वलाः । ततस्ते मंत्रयामासुः पीड्यंते देवताः कथम्

殺戮を免れた者たちは恐怖に震えつつ海辺へと入り込んだ。そこで彼らは相談し、「いかにして再び神々を悩ませようか」と語り合った。

Verse 9

अथ ते समयं कृत्वा रात्रौ निष्क्रम्य सागरात् । निर्जघ्नुस्तापसांस्तत्र यज्ञदानरतान्प्रिये

やがて彼らは盟約を結び、夜に海から出て、その地で苦行者たち—祭祀と布施に励む者たち—を打ち倒した、愛しき者よ。

Verse 10

प्रभासे तु महादेवि तत्र द्वादशयोजने । वसिष्ठस्याश्रमे तत्र महर्षीणां महात्मनाम्

プラバーサにおいて、偉大なる女神よ、十二ヨージャナの範囲に、ヴァシシュタのアーシュラマがあった。そこは大いなる魂をもつマハルシたちの住処であった。

Verse 11

भक्षितानि सहस्राणि पंच सप्त च तापसान् । शतानि पंच रैभ्यस्य विश्वामित्रस्य षोडश

彼らは苦行者たちを幾千と喰らい尽くした――五千にさらに七。さらにライビヤに属する者五百、ヴィシュヴァーミトラに属する者十六をも食らった。

Verse 12

च्यवनस्य च सप्तैव जाबालेर्द्विशतं मुनेः । वालखिल्याश्रमे पुण्ये षट्छतानि दुरात्मभिः

さらにチャヴァナの者七人、聖仙ジャーバーリの者二百も食らわれた。聖なるヴァーラキリヤの庵において、あの邪悪なる者どもはさらに六百をも喰らった。

Verse 13

यत्र क्वचिद्भवेद्यज्ञस्तत्र गत्वा निशागमे । यज्ञदानसमायुक्तानृत्विजो भक्षयंति च

いずこであれヤジュニャ（祭祀）が営まれると、彼らは夕闇に乗じてそこへ赴き、儀礼と布施に勤しむ祭官リトヴィジュたちを喰らった。

Verse 14

ततो भयाकुलाः सर्वे बभूवुर्जगती तले । न च कश्चिद्विजानाति दैत्यानां तु विचेष्टितम्

そのとき地上のすべては恐怖に包まれ、誰ひとりとしてダイティヤたちの密かな所業を見抜けなかった。

Verse 15

रात्रौ स्वपंति मुनयः सुखशय्यागताश्च ते । प्रभाते त्वध्वरे तेषामस्थिसंघाश्च केवलम्

夜、聖仙たちは心地よい床に身を横たえて眠った。だが暁には、彼らのアドヴァラ（祭場）に残るのは、ただ骨の山ばかりであった。

Verse 16

ततो धर्मक्रियास्त्यक्ता भूतले सर्वमानवैः । निःस्वाध्यायवषट्कारं भूतलं समपद्यत

そのとき地上のすべての人々は法（ダルマ）の行いを捨て、世はヴェーダの学習と供物に添える「ヴァシャット」の唱和を失った。

Verse 17

अथान्ये तापसा रात्रौ संयुताश्च च धृतायुधाः । अथोच्छेदं गते धर्मे पीडितास्त्रिदिवौकसः

また別の苦行者たちは夜に集い、武器を携えて立ち上がった。ダルマが滅亡へ追い立てられるとき、天界の住人たちは深く苦しんだ。

Verse 18

किमेतदिति जल्पंतो ब्रह्माणं शरणं गताः । भगवंस्तापसाः सर्वे तथा ये ज्ञानशीलिनः

「これはいったい何事か」と語り合い、すべての苦行者は—智慧に励む者たちとともに—梵天ブラフマーのもとへ帰依し、「おお、福徳具足の主よ」と申し上げた。

Verse 19

भक्ष्यन्ते केनचिद्रात्रौ मृत्युमेव प्रयान्ति च । नष्टधर्मक्रियाः सर्वे भूतले प्रपितामह

「夜になると、何者とも知れぬものに喰らわれ、ただ死へと至ります。地上では一切のダルマの行いが滅びました、ああ大いなる祖父（プラピターマハ）よ。」

Verse 20

यो धर्ममाचरेदह्नि स रात्रौ मृत्युमेति च । न स्वाध्यायवषट्कारं समस्ते भूतले विभो

「昼にダルマを修する者は、夜に死を迎えます。しかも全地にわたり、ヴェーダの学習も供儀の『ヴァシャット』の唱和もありません、ああ大能の主よ。」

Verse 21

धर्माभावाद्वयं सर्वे संदेहं परमं गताः । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ध्यात्वा देवः पितामहः । अब्रवीत्त्रिदशान्सर्वान्सन्देहं परमं गतान्

「ダルマが不在であるため、我々は皆、最も深い疑念に陥っている。」彼らの言葉を聞き、瞑想した後、神聖なる祖父（ブラフマー）は、同様に極度の不安に沈んでいたすべての神々に語りかけた。

Verse 22

कालेया इति विख्याता दानवा रौद्रकारिणः । ते समुद्रं समासाद्य तापसान्भक्षयंति च

「彼らはカーレーヤとして知られるダーナヴァであり、恐ろしい行いをする者たちである。海に至り、彼らは苦行者たちを貪り食う。」

Verse 23

युष्माकं च विनाशाय ते न शक्या निषूदितुम् । यतध्वमेषां नाशाय नो चेन्नाशो भविष्यति

彼らを殺すことはできないが、彼らはあなた方に破滅をもたらす運命にある。それゆえ、彼らの破壊に努めよ。さもなくば、あなた方自身の破滅が確実に訪れるであろう。

Verse 24

व्रजध्वं भूतले शीघ्रमगस्त्यो यत्र तिष्ठति । व्रतचर्यारतो नित्यं प्रभासे क्षेत्र उत्तमे

地上のアガスティアが住む場所へ急ぎなさい。彼は常に神聖な誓いの遵守に専念しており、最も優れた聖地であるプラバーサにいます。

Verse 25

स शक्तः सागरं पातुं मित्रावरुणसंभवः । प्रसाद्यश्च स युष्माभिः समुद्रं पिब सत्तम

ミトラとヴァルナから生まれた彼は、海を飲み干すことができる。彼の好意を得なさい。そうすれば、その最も優れた人は海を飲むであろう。

Verse 26

ततस्तथा कृते तेन ते सर्वे दानवाधमाः । वध्या युष्माकं भविष्यंति एवं च त्रिदिवेश्वराः

そして彼がそのように成し遂げたなら、あの卑しきダーナヴァどもは汝らに討たれ得る者となろう—かくあれ、天界の主たちよ。

Verse 27

ईश्वर उवाच । एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा लोककारिणा । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य अगस्त्यं शरणं गताः

イーシュヴァラは語った。世界のために働くブラフマーにそのように告げられると、すべてのデーヴァたちは聖地プラバーサのクシェートラに至り、アガスティヤを庇護として帰依した。

Verse 28

देवा ऊचुः । रक्षरक्ष द्विजश्रेष्ठ त्रैलोक्यं संशयं गतम् । कालकेयैः प्रतिध्वस्तं समुद्रं समुपाश्रितैः

デーヴァたちは言った。「守り給え、守り給え、最勝のバラモンよ。海に身を潜めたカーラケーヤらの襲撃により、三界は危難に沈んでおります。」

Verse 29

तं शोषय द्विजश्रेष्ठ हितार्थं त्रिदिवौकसाम् । नान्यः शक्तः पुमान्कश्चित्कर्तुमीदृक्क्रिया विभो

その海を干し尽くし給え、最勝のバラモンよ。天界に住まう者たちの安寧のために。かかる業を成し得る者は他におりませぬ、威力ある御方よ。

Verse 30

ईश्वर उवाच । एवमुक्तः सुरगणैरगस्त्यो मुनिपुङ्गवः । जगाम त्रिदशैः सार्धं समुद्रं प्रति हर्षितः

イーシュヴァラは語った。デーヴァの群れにそのように請われると、牟尼の中の第一たるアガスティヤは、神々とともに歓喜して海へと向かった。

Verse 31

गीयमानस्तु गंधर्वैः स्तूयमानस्तु किन्नरैः । श्लाघ्यमानस्तु विबुधैर्वाक्यमेतदुवाच ह

ガンダルヴァたちに歌われ、キンナラたちに讃えられ、神々に称揚されて、彼は次の言葉を告げた。

Verse 32

एष त्रैलोक्यरक्षार्थं शोषयामि महार्णवम् । द्रक्ष्यध्वं कौतुकं देवाः समीनमकरैर्महत्

「三界を護るため、今わたしは大海を干し尽くそう。デーヴァたちよ、見よこの奇瑞を——魚とマカラ（海獣）に満ちた、広大なる海を。」

Verse 33

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो ह्यगस्त्यो भगवान्मुनिः । गंडूषमकरोत्सर्वं सागरं सरितांपतिम्

そう言い終えると、二度生まれし者の中で最勝なる聖仙アガスティヤは、諸河の主たる大海を、ただ一口の含み水ほどにして、ことごとく飲み干した。

Verse 34

पीते तत्र महासिन्धावगत्स्ये न महात्मना । दानवा भयसंत्रस्ता इतश्चेतश्च बभ्रमुः

大いなる魂のアガスティヤがその場で大海を飲み尽くすと、ダーナヴァたちは恐怖に震え、あちらこちらへと四方に走り回った。

Verse 35

वध्यमानाः सुरैस्तत्र शस्त्रैः सुनिशितैस्तथा । कांतारमन्ये गच्छंतः पलायनपरायणा

そこで彼らが神々により、きわめて鋭利な武器で討ち伏せられる中、ある者たちはただ逃走のみを願い、荒野の森へと走り去った。

Verse 36

हतभूयेषु दैत्येषु विदार्य धरणीतलम् । पातालं विविशुस्तूर्णं रुधिरेण परिप्लुताः

大多数のダイティヤが殺されると、生き残った者たちは血にまみれ、大地の表面を切り裂いて、素早くパーターラへと逃げ込んだ。

Verse 37

अथोचुस्त्रिदशा हृष्टा अगस्त्यं मुनिसत्तमम् । सिद्धं नो वांछितं सर्वं पूर्यतां सागरः पुनः

そこで歓喜した神々は、賢者の中の最高者であるアガスティヤに言った。「我々の望みはすべて成就しました。さあ、海を再び満たしてください。」

Verse 38

अगस्त्य उवाच । जीर्णं तोयं मया देवास्तथैवामेध्यतां गतम् । उत्पत्स्यति रघूणां हि कुले नृपतिसत्तमः

アガスティヤは言った。「神々よ、水は私が飲み干し、消化してしまったため、不浄なものとなってしまった。しかし、ラグの一族に優れた王が現れるだろう。」

Verse 39

भगीरथेति विख्यातः सर्वशस्त्रभृतां वरः । स ज्ञातिकारणादेव गंगां तत्रानयिष्यति

彼はバギーラタとして知られ、すべての武器を持つ者の中で最も優れており、先祖への思いからガンジス川をそこに導くであろう。

Verse 40

ब्रह्मलोकात्सरिच्छ्रेष्ठां तया पूर्णो भविष्यति । एवमुक्त्वा सुरैः सार्द्धं स्वस्थानं चागमन्मुनिः

「ブラフマローカから最高の川がやってくるだろう。彼女によって海は再び満たされるであろう。」こう言って、賢者は神々とともに自身の住処へと去っていった。

Verse 41

ततः स्वमाश्रमं प्राप्तं देवा वाक्यमथाबुवन् । अनेन कर्मणा ब्रह्मन्परितुष्टा वयं मुने

そののち、自らのアーシュラマに到ったとき、神々は告げた。「おおブラーフマナよ、聖仙ムニよ、この行いにより我らは大いに満足した。」

Verse 42

किं कुर्मो ब्रूहि तेऽभीष्टं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

「我らは何をなすべきか。たとえ得がたきものであっても、汝の望みを告げよ。」

Verse 43

अगस्त्य उवाच । यावद्ब्रह्मसहस्राणि पंचविंशतिकोटयः । वैमानिको भविष्यामि दक्षिणांबरमूर्द्धनि

アガスティヤは言った。「千々のブラフマーの劫が二十五クロールのあいだ存続する限り、我はヴィマーナに乗りて行く天界の者（ヴァイマーニカ）として、南半球の頂にとどまろう。」

Verse 44

अत्रागत्य नरो यस्तु ममाश्रमपदे शुभे । हाटकेश्वरसांनिध्ये प्रभासक्षेत्र उत्तमे

ここに来る者は誰であれ――我が吉祥なるアーシュラマの地に、ハータケーシュヴァラの御前にして、最勝のプラバーサ聖域において――

Verse 45

स्नानमाचरते सम्यक्स यातु परमां गतिम् । पातालादवतीर्णं तं लिंगरूपं महेश्वरम्

――そして正しく沐浴（スナーナ）を修すれば、その人は至上の境地に至る。パーターラより降り来たりしマヘーシュヴァラ、マハーデーヴァは、ここにリンガの姿として鎮まっておられる。

Verse 46

मया तपः प्रभावेन स्थापितं यः प्रपूजयेत् । दिनेदिने भवेत्तस्य गोशतस्य फलं ध्रुवम्

わが苦行の威力によって स्थापितしたものを、日ごとに礼拝する者は、必ずや百頭の牛を施す功徳に等しい果報を得る。

Verse 47

लोपामुद्रासहायं मां यो मर्त्यः संप्रपूजयेत् । अर्घ्यं दद्याद्विधानेन काश पुष्पैः समाहितः

ローパームドラーを伴侶として我を礼拝し、心を統一して、規定に従いカーシャの花をもってアルギャを捧げる人は、

Verse 48

प्राप्ते शरदि काले च स यातु परमां गतिम् । लोपामुद्रासहायं मां हाटकेश्वरसंयुतम्

秋の季節が到来するとき、ローパームドラーとともに、当地の主ハータケーシュヴァラと結びつく我を礼拝する者は、最上の境地に至る。

Verse 49

अयने चोत्तरे पूज्य गोलक्ष फलमाप्नुयात् । यः श्राद्धं कुरुते चात्र अयने चोत्तरे द्विजः । भूयात्तस्य फलं कृत्स्नं गयाश्राद्धस्य सत्तमाः

北行（ウッタラーヤナ、北至）に礼拝すれば、十万頭の牛を施す果報を得る。また北行にここでシュラーダ（祖霊供養）を行う二度生まれ（ドヴィジャ）は、善き者の最上よ、名高いガヤー・シュラーダの功徳を余すところなく得る。

Verse 50

ईश्वर उवाच । बाढमित्ये व ते चोक्त्वा सर्वे देवाः सवासवाः । स्वस्थानं तु गताः सर्वे संहृष्टमनसस्तदा

イーシュヴァラは言われた。「然り、しかるべし。」そう告げると、インドラを伴うすべての神々は、その時、心喜びつつ各々の住処へと帰って行った。

Verse 51

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्ते शरदि मानवः । अगस्त्यस्याश्रमं गत्वा हाटकेशं प्रपूजयेत्

ゆえに、秋が訪れるとき、人はあらゆる努力を尽くしてアガスティヤの庵（アーシュラマ）に赴き、ハータケーシャを礼拝すべきである。

Verse 52

अगस्त्येश्वरनामानं कल्पलिंगं सुरप्रियम् । यश्चैतच्छुणुयाद्भक्त्या ऋषेस्तस्य विचेष्टितम् । अहोरात्रकृतात्पापात्तत्क्षणा देव मुच्यते

これはアガスティエーシュヴァラと名づけられた、願いを成就させるリンガであり、神々に愛される。あのリシの行いの物語を信愛をもって聴く者は、主よ、昼夜に犯した罪からただちに解き放たれる。

Verse 346

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये हाटकेश्वरमाहात्म्य वर्णनंनाम षट्चत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

かくして、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』プラバーサ・カーンダの「プラバーサ聖地讃」（プラバーサ・クシェートラ・マーハートミャ）における「ハータケーシュヴァラの偉大さの説示」と題する第347章は終わる。